Surah 12
Volume 3

یوسف

يُوسُف

یُوسُف

Surah Yûsuf for kids content

مژده

94هنگامی که کاروان از مصر حرکت کرد، پدرشان به اطرافیانش گفت: «شما احتمالاً فکر خواهید کرد که من عقلم را از دست داده‌ام، ولی من قطعاً بوی یوسف

را حس می‌کنم.

»

95آنها پاسخ دادند: «به خدا سوگند!

شما هنوز در توهم قدیمی خود هستید.

»

96اما هنگامی که مژده‌رسان آمد، او پیراهن را بر صورت یعقوب انداخت، پس او ناگهان بینا شد.

یعقوب سپس به فرزندانش گفت: «آیا به شما نگفتم که من از جانب خدا چیزی می‌دانم که شما نمی‌دانید؟»

97آنها التماس کردند: «ای پدر ما!

برای آمرزش گناهان ما دعا کن.

ما قطعاً گناهکار بوده‌ایم.

»

98او گفت: «به زودی از پروردگارم برای شما طلب آمرزش خواهم کرد.

او به راستی آمرزنده و مهربان است.

»

وَلَمَّا فَصَلَتِ ٱلۡعِيرُ قَالَ أَبُوهُمۡ إِنِّي لَأَجِدُ رِيحَ يُوسُفَۖ لَوۡلَآ أَن تُفَنِّدُونِ94

قَالُواْ تَٱللَّهِ إِنَّكَ لَفِي ضَلَٰلِكَ ٱلۡقَدِيمِ95

فَلَمَّآ أَن جَآءَ ٱلۡبَشِيرُ أَلۡقَىٰهُ عَلَىٰ وَجۡهِهِۦ فَٱرۡتَدَّ بَصِيرٗاۖ قَالَ أَلَمۡ أَقُل لَّكُمۡ إِنِّيٓ أَعۡلَمُ مِنَ ٱللَّهِ مَا لَا تَعۡلَمُونَ96

قَالُواْ يَٰٓأَبَانَا ٱسۡتَغۡفِرۡ لَنَا ذُنُوبَنَآ إِنَّا كُنَّا خَٰطِ‍ِٔينَ97

قَالَ سَوۡفَ أَسۡتَغۡفِرُ لَكُمۡ رَبِّيٓۖ إِنَّهُۥ هُوَ ٱلۡغَفُورُ ٱلرَّحِيمُ98

WORDS OF WISDOM

WORDS OF WISDOM

  • همانطور که در سوره ۳۸ اشاره کردیم، یعقوب (ع)، همسرش و ۱۱ پسرش در برابر یوسف (ع) سجده کردند.

    این در آن زمان به عنوان نشانه احترام مجاز بود، نه به عنوان عملی از پرستش.

    به همین ترتیب، طبق سوره ۲، به فرشتگان دستور داده شد که در برابر آدم (ع) سجده کنند.

    این حکم با (آمدن) پیامبر محمد (ص) تغییر یافت و بنابراین اکنون، ما مسلمانان، تنها در برابر الله سجده می‌کنیم.

خواب یوسف تعبیر شد

99هنگامی که نزد یوسف آمدند، او پدر و مادرش را با مهربانی پذیرفت و گفت: «ان‌شاءالله با آرامش وارد مصر شوید.

»

100سپس پدر و مادرش را بر تخت نشاند، و همگی برای یوسف به سجده افتادند.

آنگاه یوسف گفت: «ای پدر عزیزم!

این تعبیر رؤیای دیرینه من است؛ پروردگارم آن را به حقیقت پیوند داد.

او به راستی به من لطف کرد هنگامی که مرا از زندان بیرون آورد و شما را همگی از بادیه آورد، پس از آنکه شیطان میان من و

برادرانم دشمنی افکند.

پروردگارم در تدبیر کارش بسیار لطیف است.

به راستی اوست که دانای مطلق و حکیم است.

»

فَلَمَّا دَخَلُواْ عَلَىٰ يُوسُفَ ءَاوَىٰٓ إِلَيۡهِ أَبَوَيۡهِ وَقَالَ ٱدۡخُلُواْ مِصۡرَ إِن شَآءَ ٱللَّهُ ءَامِنِينَ99

وَرَفَعَ أَبَوَيۡهِ عَلَى ٱلۡعَرۡشِ وَخَرُّواْ لَهُۥ سُجَّدٗاۖ وَقَالَ يَٰٓأَبَتِ هَٰذَا تَأۡوِيلُ رُءۡيَٰيَ مِن قَبۡلُ قَدۡ جَعَلَهَا رَبِّي حَقّٗاۖ وَقَدۡ أَحۡسَنَ بِيٓ إِذۡ أَخۡرَجَنِي مِنَ ٱلسِّجۡنِ وَجَآءَ بِكُم مِّنَ ٱلۡبَدۡوِ مِنۢ بَعۡدِ أَن نَّزَغَ ٱلشَّيۡطَٰنُ بَيۡنِي وَبَيۡنَ إِخۡوَتِيٓۚ إِنَّ رَبِّي لَطِيفٞ لِّمَا يَشَآءُۚ إِنَّهُۥ هُوَ ٱلۡعَلِيمُ ٱلۡحَكِيمُ100

WORDS OF WISDOM

WORDS OF WISDOM

  • درس‌های زیادی وجود دارد که می‌توانیم از داستان یوسف (ع) بیاموزیم.

    در اینجا به چند مورد از آنها اشاره می‌شود:

  • • یوسف (ع) هم در زندان و هم در جایگاه قدرت، بهترین منش را داشت.

    روزگار خوش و ناخوش نباید هویت ما را تغییر دهد.

  • • او در زندان، بر اساس دانشی که در جوانی از پدرش آموخته بود، مردم را به اسلام دعوت کرد.

    آن دانش تا پایان عمرش با او ماند.

  • • او همیشه بخشنده بود.

    او زندانی سابق را که فراموش کرده بود نام او را نزد پادشاه ببرد، بخشید؛ با وجود اینکه این امر باعث شد او سال‌ها در زندان بماند.

    هنگامی که آن شخص در زندان نزد یوسف (ع) آمد تا برای تعبیر خواب پادشاه از او کمک بگیرد، یوسف حاضر به کمک شد.

    او همچنین پس از تمام کارهایی که برادرانش با او کرده بودند، به سرعت آنها را بخشید.

  • • او توانست مصر را از یک بحران غذایی نجات دهد، با وجود اینکه مردم آنجا هم‌کیش او نبودند و پس از آنکه به ناحق به زندان افتاده

    بود.

  • او همواره راستگو و امین بود.

    از این رو، الله او را یاری فرمود.

  • او همواره در آسایش و دشواری به درگاه الله دعا می‌کرد.

    همانطور که در آیه ۱۰۱ می‌بینید، داستان او با شکر و دعا به پایان می‌رسد.

دعای یوسف

101پروردگارا!

تو مرا از مُلک بهره‌مند ساختی و تعبیر خواب‌ها را به من آموختی.

ای آفریننده آسمان‌ها و زمین!

تو ولیّ من در دنیا و آخرت هستی.

مرا مسلمان بمیران و به صالحان ملحق فرما.

رَبِّ قَدۡ ءَاتَيۡتَنِي مِنَ ٱلۡمُلۡكِ وَعَلَّمۡتَنِي مِن تَأۡوِيلِ ٱلۡأَحَادِيثِۚ فَاطِرَ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِ أَنتَ وَلِيِّۦ فِي ٱلدُّنۡيَا وَٱلۡأٓخِرَةِۖ تَوَفَّنِي مُسۡلِمٗا وَأَلۡحِقۡنِي بِٱلصَّٰلِحِينَ101

تذکرات به پیامبر اکرم

102این از خبرهای غیب است که به تو وحی می‌کنیم ای پیامبر.

تو حاضر نبودی هنگامی که آنها تدبیر می‌کردند.

103و اکثر مردم ایمان نمی‌آورند، هر چند هم که حرص بورزی.

104با اینکه تو از آنها مزدی برای این قرآن نمی‌طلبی، این جز تذکری برای عالمیان نیست.

105و چه بسیار آیات در آسمان‌ها و زمین که بر آنها می‌گذرند و از آنها اعراض می‌کنند!

106و اکثرشان به خدا ایمان نمی‌آورند مگر اینکه شرک ورزند.

107آیا ایمن هستند از اینکه عذابی از جانب الله آنها را فرا نگیرد، یا اینکه ساعت (قیامت) ناگهان بر آنها نیاید در حالی که انتظارش را ندارند؟

108بگو: «این راه من است.

من به سوی الله با بصیرت فرا می‌خوانم، من و کسانی که از من پیروی می‌کنند.

سبحان الله، و من از مشرکان نیستم.

»

ذَٰلِكَ مِنۡ أَنۢبَآءِ ٱلۡغَيۡبِ نُوحِيهِ إِلَيۡكَۖ وَمَا كُنتَ لَدَيۡهِمۡ إِذۡ أَجۡمَعُوٓاْ أَمۡرَهُمۡ وَهُمۡ يَمۡكُرُونَ102

وَمَآ أَكۡثَرُ ٱلنَّاسِ وَلَوۡ حَرَصۡتَ بِمُؤۡمِنِينَ103

وَمَا تَسۡ‍َٔلُهُمۡ عَلَيۡهِ مِنۡ أَجۡرٍۚ إِنۡ هُوَ إِلَّا ذِكۡرٞ لِّلۡعَٰلَمِينَ104

وَكَأَيِّن مِّنۡ ءَايَةٖ فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِ يَمُرُّونَ عَلَيۡهَا وَهُمۡ عَنۡهَا مُعۡرِضُونَ105

وَمَا يُؤۡمِنُ أَكۡثَرُهُم بِٱللَّهِ إِلَّا وَهُم مُّشۡرِكُونَ106

أَفَأَمِنُوٓاْ أَن تَأۡتِيَهُمۡ غَٰشِيَةٞ مِّنۡ عَذَابِ ٱللَّهِ أَوۡ تَأۡتِيَهُمُ ٱلسَّاعَةُ بَغۡتَةٗ وَهُمۡ لَا يَشۡعُرُونَ107

قُلۡ هَٰذِهِۦ سَبِيلِيٓ أَدۡعُوٓاْ إِلَى ٱللَّهِۚ عَلَىٰ بَصِيرَةٍ أَنَا۠ وَمَنِ ٱتَّبَعَنِيۖ وَسُبۡحَٰنَ ٱللَّهِ وَمَآ أَنَا۠ مِنَ ٱلۡمُشۡرِكِينَ108

WORDS OF WISDOM

WORDS OF WISDOM

  • از این متن زیر می‌آموزیم که یاری خداوند زمانی فرا می‌رسد که اوضاع به نهایت دشواری می‌رسد و به نظر می‌رسد همه درها بسته شده‌اند.

    این موضوع در بسیاری از سوره‌ها، از جمله ۷، ۱۰، ۱۱ و ۲۶، بسیار روشن شده است.

    ستمکاران همیشه پیامبرانشان را مسخره می‌کردند و پیروانشان را آزار می‌دادند.

    آنها حتی پیامبرانشان را به چالش می‌کشیدند تا عذابشان را تسریع کنند، با این گمان که آن پیامبران لاف می‌زنند و خداوند آنها را تنها گذاشته است.

    سرانجام، عذاب همیشه در زمان مقرر شده توسط خداوند فرا می‌رسید و ستمکاران بهای آن را پرداختند.

    این داستان‌ها نازل شدند تا به پیامبر (ص) اطمینان دهند که او در نهایت پیروز خواهد شد.

    برخلاف بسیاری از رسولان، پیامبر (ص) علیه قوم خود دعا نکرد، به امید اینکه روزی مسلمان شوند.

  • Illustration

پیامبرانِ الله

109حتی پیش از تو ای پیامبر، ما تنها مردانی را فرستادیم که از میان اهل شهرها به آنها وحی می‌کردیم.

آیا (آنها) در زمین سیر نکرده‌اند تا ببینند سرانجام کسانی که پیش از آنها بودند چگونه بود؟ و البته سرای آخرت برای پرهیزکاران بسیار بهتر است.

آیا پس تعقل نمی‌کنید؟

110تا آنجا که وقتی پیامبران ناامید شدند و مردمشان گمان کردند که دیگر یاری نخواهند شد، یاری ما به آنها رسید.

پس هر که را خواستیم نجات دادیم.

و عذاب ما از قوم مجرم بازگردانده نمی‌شود.

111در سرگذشت آنان قطعاً عبرتی است برای خردمندان.

این سخن ساختگی نیست، بلکه تصدیق کننده آنچه پیش از آن بوده است و تفصیل هر چیز و هدایت و رحمتی برای قومی که ایمان می‌آورند.

وَمَآ أَرۡسَلۡنَا مِن قَبۡلِكَ إِلَّا رِجَالٗا نُّوحِيٓ إِلَيۡهِم مِّنۡ أَهۡلِ ٱلۡقُرَىٰٓۗ أَفَلَمۡ يَسِيرُواْ فِي ٱلۡأَرۡضِ فَيَنظُرُواْ كَيۡفَ كَانَ عَٰقِبَةُ ٱلَّذِينَ مِن قَبۡلِهِمۡۗ وَلَدَارُ ٱلۡأٓخِرَةِ خَيۡرٞ لِّلَّذِينَ ٱتَّقَوۡاْۚ أَفَلَا تَعۡقِلُونَ109

حَتَّىٰٓ إِذَا ٱسۡتَيۡ‍َٔسَ ٱلرُّسُلُ وَظَنُّوٓاْ أَنَّهُمۡ قَدۡ كُذِبُواْ جَآءَهُمۡ نَصۡرُنَا فَنُجِّيَ مَن نَّشَآءُۖ وَلَا يُرَدُّ بَأۡسُنَا عَنِ ٱلۡقَوۡمِ ٱلۡمُجۡرِمِينَ110

لَقَدۡ كَانَ فِي قَصَصِهِمۡ عِبۡرَةٞ لِّأُوْلِي ٱلۡأَلۡبَٰبِۗ مَا كَانَ حَدِيثٗا يُفۡتَرَىٰ وَلَٰكِن تَصۡدِيقَ ٱلَّذِي بَيۡنَ يَدَيۡهِ وَتَفۡصِيلَ كُلِّ شَيۡءٖ وَهُدٗى وَرَحۡمَةٗ لِّقَوۡمٖ يُؤۡمِنُونَ111

How to study Surah Yûsuf with children

این درس کودکانه قرآن برای خانواده‌های فارسی‌زبان نوشته شده است. ابتدا توضیح فارسی را بخوانید، سپس آیه عربی را ببینید و در صورت نیاز تلاوت را گوش دهید تا کودک معنا را مرحله به مرحله بفهمد.

والدین می‌توانند هر بخش را کوتاه مرور کنند، از کودک بخواهند پیام اصلی را به فارسی بازگو کند، و سپس به سوره کامل یا درس بعدی کودکان بروند.