Surah 10
Volume 3

یونس

يُونُس

یُونس

Surah Yûnus for kids content

LEARNING POINTS

LEARNING POINTS

  • مکیان به دلیل نپذیرفتن قرآن و مبارزه طلبیدن پیامبر سرزنش می‌شوند.

  • از بت‌پرستان خواسته می‌شود که از هلاکت قوم فرعون و قوم نوح عبرت بگیرند.

  • خداوند توبه قوم یونس را پذیرفت، هنگامی که آنها پیش از فرارسیدن عذاب توبه کردند.

  • این زندگی دنیا بسیار کوتاه است.

  • آفریننده توانای آسمان‌ها و زمین می‌تواند به آسانی مردم را برای حسابرسی رستاخیز دهد.

  • مردم هنگامی که دچار مصیبت می‌شوند، به درگاه خدا استغاثه می‌کنند، اما همین که گشایشی در کارشان حاصل شد، به سرعت او را فراموش می‌کنند.

  • به پیامبر امر شده است که صبر پیشه کند و بر خدا توکل نماید.

Illustration
SIDE STORY

SIDE STORY

  • جحا کلیدهایش را گم کرده بود و زیر یک چراغ خیابان دنبالشان می‌گشت.

BACKGROUND STORY

BACKGROUND STORY

  • استدلال جحا مرا به یاد برخورد بت‌پرستان با پیامبر می‌اندازد.

    با اینکه خداوند با فرستادن یکی از خودشان به عنوان پیامبر، بهترین کار را برایشان انجام داد، آنها استدلال کردند که خداوند باید به جای او فرشته‌ای می‌فرستاد.

    از این رو، خداوند آیه ۲ را در پاسخ به این ادعا نازل کرد.

    {امام قرطبی}

WORDS OF WISDOM

WORDS OF WISDOM

  • ممکن است کسی بپرسد: «چرا خداوند فقط یک فرشته را به عنوان پیامبر برایشان نفرستاد؟» این سؤال خوبی است.

    نکات زیر را در نظر بگیرید:

  • 1.

    برای مردم غیرممکن است که یک فرشته را در شکل واقعی‌اش ببینند و با او تعامل کنند، پس او باید به شکل یک انسان می‌آمد.

    اگر چنین می‌شد، منکران باور نمی‌کردند که او یک فرشته است، همانطور که خداوند در ۶:۸-۹ می‌فرماید.

  • 2.

    اگر خداوند یک پیامبر فرشته می‌فرستاد، بت‌پرستان استدلال می‌کردند: «این پیامبر می‌تواند تمام ماه رمضان را روزه بگیرد، روزی ۵ بار نماز بخواند و مسافت‌های طولانی را برای

    حج سفر کند، صرفاً به این دلیل که او یک فرشته است.

    انسان‌ها نمی‌توانند هیچ یک از این کارها را انجام دهند.

    » پس خداوند انسانی شبیه خودشان را برایشان فرستاد تا به آنها نشان دهد که این کارها واقعاً شدنی هستند.

  • 3.

    همچنین، یک پیامبر باید با عمل خود الگو باشد.

    پس او باید در میان مردم زندگی کند، مانند آنها ازدواج کند، مانند آنها بخورد و بنوشد.

    او باید بتواند به آنها بیاموزد که یک همسر، پدر و پسر خوب بودن به چه معناست.

    اما فرشتگان نمی‌توانند هیچ یک از این کارها را انجام دهند.

WORDS OF WISDOM

WORDS OF WISDOM

  • همانطور که در سوره ۲۹ اشاره کردیم، الفبای عربی ۲۹ حرف دارد؛ ۱۴ حرف از آنها به صورت حروف تنها یا در گروه‌هایی در ابتدای ۲۹ سوره ظاهر

    می‌شوند، مانند الف-لام-را، طا-ها و حا-میم.

    امام ابن کثیر در تفسیر خود از آیه ۲:۱ می‌گوید که این ۱۴ حرف را می‌توان در یک جمله عربی به این صورت مرتب کرد: «صِرَاطٌ عَلَى حَقٍّ

    نَمْسِكُهُ» که ترجمه آن چنین است: «متنی خردمندانه و مقتدر، سرشار از شگفتی‌ها.

    » اگرچه علمای مسلمان تلاش کرده‌اند این ۱۴ حرف را توضیح دهند، اما معنای واقعی آنها را جز خداوند هیچ‌کس نمی‌داند.

رسول جهانی

1الف لام را.

اینها آیات کتاب حکیم است.

2آیا برای مردم شگفت‌آور است که به مردی از خودشان وحی فرستادیم که: «مردم را بیم ده و به مؤمنان بشارت ده که نزد پروردگارشان جایگاه صدق دارند»؟

و کافران می‌گویند: «این قطعاً ساحری آشکار است!

»

الٓرۚ تِلۡكَ ءَايَٰتُ ٱلۡكِتَٰبِ ٱلۡحَكِيمِ1

أَكَانَ لِلنَّاسِ عَجَبًا أَنۡ أَوۡحَيۡنَآ إِلَىٰ رَجُلٖ مِّنۡهُمۡ أَنۡ أَنذِرِ ٱلنَّاسَ وَبَشِّرِ ٱلَّذِينَ ءَامَنُوٓاْ أَنَّ لَهُمۡ قَدَمَ صِدۡقٍ عِندَ رَبِّهِمۡۗ قَالَ ٱلۡكَٰفِرُونَ إِنَّ هَٰذَا لَسَٰحِرٞ مُّبِينٌ2

ربّ آفریننده

3همانا پروردگار شما الله است؛ همان کسی که آسمان‌ها و زمین را در شش روز آفرید، سپس بر عرش استیلا یافت (و امور عالم را) تدبیر می‌کند.

هیچ شفاعت‌کننده‌ای نیست مگر پس از اجازه او.

این است الله، پروردگار شما؛ پس او را بپرستید.

آیا متذکر نمی‌شوید؟

4بازگشت همه شما به سوی اوست.

وعده خدا حق است.

اوست که آفرینش را آغاز می‌کند، سپس آن را (پس از مرگ) بازمی‌گرداند تا کسانی را که ایمان آورده و کارهای شایسته انجام داده‌اند، به عدالت پاداش دهد.

و کسانی که کفر ورزیدند، به سزای کفرشان، نوشیدنی جوشان و عذابی دردناک خواهند داشت.

إِنَّ رَبَّكُمُ ٱللَّهُ ٱلَّذِي خَلَقَ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضَ فِي سِتَّةِ أَيَّامٖ ثُمَّ ٱسۡتَوَىٰ عَلَى ٱلۡعَرۡشِۖ يُدَبِّرُ ٱلۡأَمۡرَۖ مَا مِن شَفِيعٍ إِلَّا مِنۢ بَعۡدِ إِذۡنِهِۦۚ ذَٰلِكُمُ ٱللَّهُ رَبُّكُمۡ فَٱعۡبُدُوهُۚ أَفَلَا تَذَكَّرُونَ3

إِلَيۡهِ مَرۡجِعُكُمۡ جَمِيعٗاۖ وَعۡدَ ٱللَّهِ حَقًّاۚ إِنَّهُۥ يَبۡدَؤُاْ ٱلۡخَلۡقَ ثُمَّ يُعِيدُهُۥ لِيَجۡزِيَ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَعَمِلُواْ ٱلصَّٰلِحَٰتِ بِٱلۡقِسۡطِۚ وَٱلَّذِينَ كَفَرُواْ لَهُمۡ شَرَابٞ مِّنۡ حَمِيمٖ وَعَذَابٌ أَلِيمُۢ بِمَا كَانُواْ يَكۡفُرُونَ4

آیات خداوند در آفرینش

5اوست که خورشید را تابان و ماه را نوری بازتابی قرار داد و برای آن منازلی معین ساخت تا شمار سال‌ها و حساب (زمان) را بدانید.

خداوند اینها را جز به حق نیافریده است.

او آیات را برای قومی که می‌دانند روشن می‌سازد.

6همانا در گردش شب و روز و در هر آنچه خداوند در آسمان‌ها و زمین آفریده است، آیاتی است برای اهل ذکر.

هُوَ ٱلَّذِي جَعَلَ ٱلشَّمۡسَ ضِيَآءٗ وَٱلۡقَمَرَ نُورٗا وَقَدَّرَهُۥ مَنَازِلَ لِتَعۡلَمُواْ عَدَدَ ٱلسِّنِينَ وَٱلۡحِسَابَۚ مَا خَلَقَ ٱللَّهُ ذَٰلِكَ إِلَّا بِٱلۡحَقِّۚ يُفَصِّلُ ٱلۡأٓيَٰتِ لِقَوۡمٖ يَعۡلَمُونَ5

إِنَّ فِي ٱخۡتِلَٰفِ ٱلَّيۡلِ وَٱلنَّهَارِ وَمَا خَلَقَ ٱللَّهُ فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِ لَأٓيَٰتٖ لِّقَوۡمٖ يَتَّقُونَ6

منکران معاد

7همانا کسانی که امید دیدار ما را ندارند و به زندگی دنیا خشنود و راضی شده‌اند و از آیات ما غافلند،

8مأوایشان آتش است به سزای آنچه انجام می‌دادند.

إِنَّ ٱلَّذِينَ لَا يَرۡجُونَ لِقَآءَنَا وَرَضُواْ بِٱلۡحَيَوٰةِ ٱلدُّنۡيَا وَٱطۡمَأَنُّواْ بِهَا وَٱلَّذِينَ هُمۡ عَنۡ ءَايَٰتِنَا غَٰفِلُونَ7

أُوْلَٰٓئِكَ مَأۡوَىٰهُمُ ٱلنَّارُ بِمَا كَانُواْ يَكۡسِبُونَ8

WORDS OF WISDOM

WORDS OF WISDOM

  • ممکن است کسی بپرسد: "آیا ما در بهشت نماز می‌خوانیم و روزه می‌گیریم؟" پاسخ کوتاه این است که خیر.

    مؤمنان فقط در این دنیا نماز می‌خوانند، زکات می‌دهند و روزه می‌گیرند.

    اما در آخرت، وقت خود را به لذت بردن از نعمت‌های بهشت، گفتن سخنان نیکو و ستایش خداوند سپری خواهند کرد، همانطور که در آیه ۱۰ ذکر شده

    است.

    هنگامی که اهل بهشت غذا یا نوشیدنی بخواهند، فقط می‌گویند: "سبحان الله" و بلافاصله برایشان آماده می‌شود.

    سپس وقتی خوردن یا نوشیدنشان تمام می‌شود، می‌گوینند: "الحمدلله".

    (امام ابن کثیر)

هدایت‌یافتگان با ایمان

9بی‌گمان کسانی که ایمان آوردند و کارهای شایسته انجام دادند، پروردگارشان به سبب ایمانشان، آنان را به سوی بهشت هدایت می‌کند.

در باغ‌های پرنعمت، از زیر (پای) آنها نهرها جاری است.

10در آنجا دعایشان «سبحانک اللهم» خواهد بود، و درودشان «سلام» است، و پایان دعایشان «الحمد لله رب العالمین» خواهد بود.

إِنَّ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَعَمِلُواْ ٱلصَّٰلِحَٰتِ يَهۡدِيهِمۡ رَبُّهُم بِإِيمَٰنِهِمۡۖ تَجۡرِي مِن تَحۡتِهِمُ ٱلۡأَنۡهَٰرُ فِي جَنَّٰتِ ٱلنَّعِيمِ9

دَعۡوَىٰهُمۡ فِيهَا سُبۡحَٰنَكَ ٱللَّهُمَّ وَتَحِيَّتُهُمۡ فِيهَا سَلَٰمٞۚ وَءَاخِرُ دَعۡوَىٰهُمۡ أَنِ ٱلۡحَمۡدُ لِلَّهِ رَبِّ ٱلۡعَٰلَمِينَ10

مهربانی الله

11اگر خداوند می‌خواست شر را برای مردم «هنگامی که آن را می‌طلبند» همان‌گونه که خیر را می‌خواهند شتاب بخشد، قطعاً هلاک می‌شدند.

ولی ما کسانی را که انتظار دیدار ما را ندارند، رها می‌کنیم تا در طغیانشان کورکورانه سرگردان بمانند.

۞ وَلَوۡ يُعَجِّلُ ٱللَّهُ لِلنَّاسِ ٱلشَّرَّ ٱسۡتِعۡجَالَهُم بِٱلۡخَيۡرِ لَقُضِيَ إِلَيۡهِمۡ أَجَلُهُمۡۖ فَنَذَرُ ٱلَّذِينَ لَا يَرۡجُونَ لِقَآءَنَا فِي طُغۡيَٰنِهِمۡ يَعۡمَهُونَ11

ناسپاس

12هنگامی که به انسان زیانی رسد، ما را درازکشیده، یا نشسته، یا ایستاده، می‌خواند؛ اما هنگامی که ناراحتی را از او برطرف سازیم، چنان می‌رود که گویی هرگز

ما را برای رفع مشکلی که به او رسیده بود، نخوانده است!

این گونه، اعمال مسرفان، در نظرشان آراسته شده است.

وَإِذَا مَسَّ ٱلۡإِنسَٰنَ ٱلضُّرُّ دَعَانَا لِجَنۢبِهِۦٓ أَوۡ قَاعِدًا أَوۡ قَآئِمٗا فَلَمَّا كَشَفۡنَا عَنۡهُ ضُرَّهُۥ مَرَّ كَأَن لَّمۡ يَدۡعُنَآ إِلَىٰ ضُرّٖ مَّسَّهُۥۚ كَذَٰلِكَ زُيِّنَ لِلۡمُسۡرِفِينَ مَا كَانُواْ يَعۡمَلُونَ12

انذار به بت‌پرستان

13ما پیش از شما امت‌های دیگری را هلاک کردیم، هنگامی که ظلم کردند و رسولانشان با بینات به سوی آنها آمدند، ولی ایمان نمی‌آوردند!

این گونه قوم مجرم را جزا می‌دهیم.

14سپس شما را پس از آنها در زمین جانشین قرار دادیم تا بنگریم چگونه عمل می‌کنید.

وَلَقَدۡ أَهۡلَكۡنَا ٱلۡقُرُونَ مِن قَبۡلِكُمۡ لَمَّا ظَلَمُواْ وَجَآءَتۡهُمۡ رُسُلُهُم بِٱلۡبَيِّنَٰتِ وَمَا كَانُواْ لِيُؤۡمِنُواْۚ كَذَٰلِكَ نَجۡزِي ٱلۡقَوۡمَ ٱلۡمُجۡرِمِينَ13

ثُمَّ جَعَلۡنَٰكُمۡ خَلَٰٓئِفَ فِي ٱلۡأَرۡضِ مِنۢ بَعۡدِهِمۡ لِنَنظُرَ كَيۡفَ تَعۡمَلُونَ14

مطالبه مکیان برای قرآنی دیگر

15و چون آیات روشن ما بر آنان خوانده شود، کسانی که به لقای ما امید ندارند، می‌گویند: «قرآنی جز این بیاور یا آن را تغییر ده.

» بگو: «مرا نرسد که آن را از پیش خود تغییر دهم؛ جز آنچه به من وحی می‌شود، پیروی نمی‌کنم.

من از عذاب روزی بزرگ می‌ترسم اگر پروردگارم را نافرمانی کنم.

»

16بگو: «اگر خدا می‌خواست، من آن را بر شما نمی‌خواندم و او شما را از آن آگاه نمی‌ساخت.

به راستی پیش از این، عمری در میان شما زندگی کردم.

آیا تعقل نمی‌کنید؟»

17چه کسی ستمکارتر است از آن کس که بر خدا دروغ می‌بندد یا آیات او را تکذیب می‌کند؟ به راستی، ستمکاران رستگار نمی‌شوند.

وَإِذَا تُتۡلَىٰ عَلَيۡهِمۡ ءَايَاتُنَا بَيِّنَٰتٖ قَالَ ٱلَّذِينَ لَا يَرۡجُونَ لِقَآءَنَا ٱئۡتِ بِقُرۡءَانٍ غَيۡرِ هَٰذَآ أَوۡ بَدِّلۡهُۚ قُلۡ مَا يَكُونُ لِيٓ أَنۡ أُبَدِّلَهُۥ مِن تِلۡقَآيِٕ نَفۡسِيٓۖ إِنۡ أَتَّبِعُ إِلَّا مَا يُوحَىٰٓ إِلَيَّۖ إِنِّيٓ أَخَافُ إِنۡ عَصَيۡتُ رَبِّي عَذَابَ يَوۡمٍ عَظِيم15

قُل لَّوۡ شَآءَ ٱللَّهُ مَا تَلَوۡتُهُۥ عَلَيۡكُمۡ وَلَآ أَدۡرَىٰكُم بِهِۦۖ فَقَدۡ لَبِثۡتُ فِيكُمۡ عُمُرٗا مِّن قَبۡلِهِۦٓۚ أَفَلَا تَعۡقِلُونَ16

فَمَنۡ أَظۡلَمُ مِمَّنِ ٱفۡتَرَىٰ عَلَى ٱللَّهِ كَذِبًا أَوۡ كَذَّبَ بِ‍َٔايَٰتِهِۦٓۚ إِنَّهُۥ لَا يُفۡلِحُ ٱلۡمُجۡرِمُونَ17

Illustration

کسانی که بت‌ها را می‌پرستند

18و (مشرکان) غیر از خدا، چیزهایی را می‌پرستند که نه زیانی به آنان می‌رساند و نه سودی؛ و می‌گویند: «اینها شفیعان ما نزد خدا هستند!

» بگو: «آیا خدا را به چیزی خبر می‌دهید که در آسمان‌ها و زمین سراغ ندارد؟!

» او منزه و برتر است از آنچه شریک او قرار می‌دهند.

وَيَعۡبُدُونَ مِن دُونِ ٱللَّهِ مَا لَا يَضُرُّهُمۡ وَلَا يَنفَعُهُمۡ وَيَقُولُونَ هَٰٓؤُلَآءِ شُفَعَٰٓؤُنَا عِندَ ٱللَّهِۚ قُلۡ أَتُنَبِّ‍ُٔونَ ٱللَّهَ بِمَا لَا يَعۡلَمُ فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَلَا فِي ٱلۡأَرۡضِۚ سُبۡحَٰنَهُۥ وَتَعَٰلَىٰ عَمَّا يُشۡرِكُونَ18

مؤمنان و کافران

19مردم جز یک امت نبودند، سپس اختلاف کردند.

و اگر فرمانی از پیش از پروردگارت صادر نشده بود، بی‌گمان میانشان در آنچه اختلاف می‌کردند داوری می‌شد.

وَمَا كَانَ ٱلنَّاسُ إِلَّآ أُمَّةٗ وَٰحِدَةٗ فَٱخۡتَلَفُواْۚ وَلَوۡلَا كَلِمَةٞ سَبَقَتۡ مِن رَّبِّكَ لَقُضِيَ بَيۡنَهُمۡ فِيمَا فِيهِ يَخۡتَلِفُونَ19

مطالبه یک معجزه جدید

20و می‌گویند: «چرا نشانه‌ای (معجزه‌ای) از پروردگارش بر او نازل نشده است؟» بگو: «علم غیب فقط نزد خداست؛ پس منتظر باشید که من نیز با شما از منتظرانم.

»

وَيَقُولُونَ لَوۡلَآ أُنزِلَ عَلَيۡهِ ءَايَةٞ مِّن رَّبِّهِۦۖ فَقُلۡ إِنَّمَا ٱلۡغَيۡبُ لِلَّهِ فَٱنتَظِرُوٓاْ إِنِّي مَعَكُم مِّنَ ٱلۡمُنتَظِرِينَ20

مکیان ناسپاس

21و چون مردم را پس از رنجی که به آنان رسیده، رحمتی بچشانیم، ناگهان در آیات ما مکر می‌کنند!

بگو: «خدا در مکر سریع‌تر است.

» بی‌گمان فرستادگان ما (فرشتگان) آنچه را مکر می‌کنید، می‌نویسند.

وَإِذَآ أَذَقۡنَا ٱلنَّاسَ رَحۡمَةٗ مِّنۢ بَعۡدِ ضَرَّآءَ مَسَّتۡهُمۡ إِذَا لَهُم مَّكۡرٞ فِيٓ ءَايَاتِنَاۚ قُلِ ٱللَّهُ أَسۡرَعُ مَكۡرًاۚ إِنَّ رُسُلَنَا يَكۡتُبُونَ مَا تَمۡكُرُونَ21

Illustration

انسان‌های ناسپاس

22اوست کسی که شما را در خشکی و دریا سیر می‌دهد.

تا آنجا که وقتی در کشتی‌ها هستید و با بادی خوش حرکت می‌کنند و سرنشینان از آن شادمان می‌شوند، ناگهان بادی تند و طوفانی بر آنها می‌وزد و

موج از هر سو بر آنها می‌آید و گمان می‌کنند که هلاک شده‌اند.

در آن حال خدا را با اخلاص می‌خوانند که: «اگر ما را از این (مهلکه) نجات دهی، قطعاً از شاکران خواهیم بود.

»

23اما همین که آنها را نجات داد، بی‌درنگ در زمین به ناحق ستمگری می‌کنند.

ای مردم!

ستمگری شما فقط به زیان خودتان است.

بهره‌مندی شما از زندگی دنیا اندک است، سپس بازگشت شما به سوی ماست و آنگاه شما را از آنچه می‌کردید آگاه خواهیم ساخت.

هُوَ ٱلَّذِي يُسَيِّرُكُمۡ فِي ٱلۡبَرِّ وَٱلۡبَحۡرِۖ حَتَّىٰٓ إِذَا كُنتُمۡ فِي ٱلۡفُلۡكِ وَجَرَيۡنَ بِهِم بِرِيحٖ طَيِّبَةٖ وَفَرِحُواْ بِهَا جَآءَتۡهَا رِيحٌ عَاصِفٞ وَجَآءَهُمُ ٱلۡمَوۡجُ مِن كُلِّ مَكَانٖ وَظَنُّوٓاْ أَنَّهُمۡ أُحِيطَ بِهِمۡ دَعَوُاْ ٱللَّهَ مُخۡلِصِينَ لَهُ ٱلدِّينَ لَئِنۡ أَنجَيۡتَنَا مِنۡ هَٰذِهِۦ لَنَكُونَنَّ مِنَ ٱلشَّٰكِرِينَ22

فَلَمَّآ أَنجَىٰهُمۡ إِذَا هُمۡ يَبۡغُونَ فِي ٱلۡأَرۡضِ بِغَيۡرِ ٱلۡحَقِّۗ يَٰٓأَيُّهَا ٱلنَّاسُ إِنَّمَا بَغۡيُكُمۡ عَلَىٰٓ أَنفُسِكُمۖ مَّتَٰعَ ٱلۡحَيَوٰةِ ٱلدُّنۡيَاۖ ثُمَّ إِلَيۡنَا مَرۡجِعُكُمۡ فَنُنَبِّئُكُم بِمَا كُنتُمۡ تَعۡمَلُونَ23

WORDS OF WISDOM

WORDS OF WISDOM

  • این سوره ویژگی خاصی دارد - تعداد دفعاتی که آب در آن ذکر شده است.

  • 1.

    کافران در جهنم آب جوشان خواهند نوشید (آیه ۴).

  • 5.

    حتی سه پیامبری که در این سوره ذکر شده‌اند، داستان‌هایشان به نوعی با آب مرتبط است:

How to study Surah Yûnus with children

این درس کودکانه قرآن برای خانواده‌های فارسی‌زبان نوشته شده است.

ابتدا توضیح فارسی را بخوانید، سپس آیه عربی را ببینید و در صورت نیاز تلاوت را گوش دهید تا کودک معنا را مرحله به مرحله بفهمد.

والدین می‌توانند هر بخش را کوتاه مرور کنند، از کودک بخواهند پیام اصلی را به فارسی بازگو کند، و سپس به سوره کامل یا درس بعدی کودکان بروند.