Surah 22
Volume 3

حج

الحَجّ

الحَجّ

Surah Al-Ḥajj for kids content

BACKGROUND STORY

BACKGROUND STORY

  • برای بیش از ۱۳ سال، مسلمانان اجازه نداشتند در برابر آزار و اذیت مشرکین مکه مقابله کنند. بسیاری از مسلمانان سال‌ها شکنجه شدند و گرسنگی کشیدند، و حتی برخی کشته شدند. مکیان پس از وفات همسرش خدیجه (رضی الله عنها) و عمویش ابوطالب، قصد کشتن پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) را داشتند.

    وقتی اوضاع برای جامعه کوچک مسلمانان در مکه وخیم‌تر شد، آنها به همراه پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) به مدینه هجرت کردند.

  • با وجود اینکه آنها بیش از ۴۰۰ کیلومتر دورتر رفتند، مشرکین آنها را رها نکردند. سرانجام، آیات ۳۸ تا ۴۰ نازل شدند و به مؤمنان اجازه دادند تا در دفاع از خود بجنگند. {امام ابن کثیر و امام قرطبی}

Illustration

اجازه جنگیدن در دفاع از خود

38همانا خداوند از کسانی که ایمان آورده‌اند دفاع می‌کند. به راستی خداوند هیچ خیانتکار ناسپاسی را دوست نمی‌دارد.

39به کسانی که مورد ستم قرار گرفته‌اند و با آنها جنگیده می‌شود، اجازه [دفاع] داده شد. و به راستی خداوند بر یاری آنها تواناست.

40همان کسانی که به ناحق از خانه‌هایشان رانده شدند، جز اینکه می‌گفتند: پروردگار ما الله است. و اگر خداوند بعضی از مردم را به وسیله بعضی دیگر دفع نمی‌کرد، صومعه‌ها و کلیساها و کنیسه‌ها و مساجدی که نام خداوند در آنها بسیار برده می‌شود، حتماً ویران می‌شد. و قطعاً خداوند کسی را که او را یاری کند، یاری می‌کند. به راستی خداوند نیرومند و شکست‌ناپذیر است.

41همان کسانی که اگر در زمین به آنها قدرت بخشیم، نماز را برپا می‌دارند و زکات می‌دهند و به کارهای نیک فرمان می‌دهند و از کارهای زشت باز می‌دارند. و سرانجام همه کارها با خداوند است.

إِنَّ ٱللَّهَ يُدَٰفِعُ عَنِ ٱلَّذِينَ ءَامَنُوٓاْۗ إِنَّ ٱللَّهَ لَا يُحِبُّ كُلَّ خَوَّانٖ كَفُورٍ38

أُذِنَ لِلَّذِينَ يُقَٰتَلُونَ بِأَنَّهُمۡ ظُلِمُواْۚ وَإِنَّ ٱللَّهَ عَلَىٰ نَصۡرِهِمۡ لَقَدِير39

ٱلَّذِينَ أُخۡرِجُواْ مِن دِيَٰرِهِم بِغَيۡرِ حَقٍّ إِلَّآ أَن يَقُولُواْ رَبُّنَا ٱللَّهُۗ وَلَوۡلَا دَفۡعُ ٱللَّهِ ٱلنَّاسَ بَعۡضَهُم بِبَعۡضٖ لَّهُدِّمَتۡ صَوَٰمِعُ وَبِيَعٞ وَصَلَوَٰتٞ وَمَسَٰجِدُ يُذۡكَرُ فِيهَا ٱسۡمُ ٱللَّهِ كَثِيرٗاۗ وَلَيَنصُرَنَّ ٱللَّهُ مَن يَنصُرُهُۥٓۚ إِنَّ ٱللَّهَ لَقَوِيٌّ عَزِيزٌ40

ٱلَّذِينَ إِن مَّكَّنَّٰهُمۡ فِي ٱلۡأَرۡضِ أَقَامُواْ ٱلصَّلَوٰةَ وَءَاتَوُاْ ٱلزَّكَوٰةَ وَأَمَرُواْ بِٱلۡمَعۡرُوفِ وَنَهَوۡاْ عَنِ ٱلۡمُنكَرِۗ وَلِلَّهِ عَٰقِبَةُ ٱلۡأُمُورِ41

هشدار به مشرکان مکه

42و اگر تو را تکذیب کنند (ای پیامبر)، پس پیش از آنان قوم نوح و عاد و ثمود نیز تکذیب کردند.

43و قوم ابراهیم و قوم لوط،

44و اصحاب مدین. و موسی نیز تکذیب شد. ولی من به کافران مهلت دادم تا سرآمدشان، سپس آنان را فروگرفتم. و چگونه بود کیفر من!

45و چه بسیار شهرها که به خاطر ستمشان نابودشان کردیم، در حالی که ویرانه‌هایی بیش نبودند. و چه بسیار چاه‌های متروک و قصرهای برافراشته!

46آیا در زمین سیر نکردند تا دل‌هایی داشته باشند که با آن تعقل کنند و گوش‌هایی که با آن بشنوند؟ در حقیقت، چشم‌ها کور نمی‌شوند، بلکه دل‌هایی که در سینه‌هاست کور می‌شوند.

47آنها از تو می‌خواهند که در عذاب شتاب کنی. و خداوند هرگز در وعده خود خلف نمی‌کند. ولی یک روز نزد پروردگار تو، مانند هزار سال از سال‌هایی است که شما می‌شمارید.

48چه بسا شهرهایی که من عذابشان را به تأخیر انداختم در حالی که ستمگر بودند، سپس آنها را غافلگیرانه گرفتم. و بازگشت به سوی من است.

وَإِن يُكَذِّبُوكَ فَقَدۡ كَذَّبَتۡ قَبۡلَهُمۡ قَوۡمُ نُوحٖ وَعَادٞ وَثَمُودُ42

وَقَوۡمُ إِبۡرَٰهِيمَ وَقَوۡمُ لُوطٖ43

٤٣ وَأَصۡحَٰبُ مَدۡيَنَۖ وَكُذِّبَ مُوسَىٰۖ فَأَمۡلَيۡتُ لِلۡكَٰفِرِينَ ثُمَّ أَخَذۡتُهُمۡۖ فَكَيۡفَ كَانَ نَكِيرِ44

فَكَأَيِّن مِّن قَرۡيَةٍ أَهۡلَكۡنَٰهَا وَهِيَ ظَالِمَةٞ فَهِيَ خَاوِيَةٌ عَلَىٰ عُرُوشِهَا وَبِئۡرٖ مُّعَطَّلَةٖ وَقَصۡرٖ مَّشِيدٍ45

أَفَلَمۡ يَسِيرُواْ فِي ٱلۡأَرۡضِ فَتَكُونَ لَهُمۡ قُلُوبٞ يَعۡقِلُونَ بِهَآ أَوۡ ءَاذَانٞ يَسۡمَعُونَ بِهَاۖ فَإِنَّهَا لَا تَعۡمَى ٱلۡأَبۡصَٰرُ وَلَٰكِن تَعۡمَى ٱلۡقُلُوبُ ٱلَّتِي فِي ٱلصُّدُورِ46

وَيَسۡتَعۡجِلُونَكَ بِٱلۡعَذَابِ وَلَن يُخۡلِفَ ٱللَّهُ وَعۡدَهُۥۚ وَإِنَّ يَوۡمًا عِندَ رَبِّكَ كَأَلۡفِ سَنَةٖ مِّمَّا تَعُدُّونَ47

وَكَأَيِّن مِّن قَرۡيَةٍ أَمۡلَيۡتُ لَهَا وَهِيَ ظَالِمَةٞ ثُمَّ أَخَذۡتُهَا وَإِلَيَّ ٱلۡمَصِيرُ48

نصیحت به حضرت پیامبر

49بگو: «ای مردم! من فقط برای شما بیم‌دهنده‌ای آشکار هستم.»

50پس کسانی که ایمان آورده و عمل صالح انجام داده‌اند، برایشان آمرزش و رزق کریم است.

51و اما کسانی که در آیات ما به ستیز برمی‌خیزند، آنان اصحاب دوزخند.

قُلۡ يَٰٓأَيُّهَا ٱلنَّاسُ إِنَّمَآ أَنَا۠ لَكُمۡ نَذِيرٞ مُّبِين49

فَٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَعَمِلُواْ ٱلصَّٰلِحَٰتِ لَهُم مَّغۡفِرَةٞ وَرِزۡقٞ كَرِيمٞ50

وَٱلَّذِينَ سَعَوۡاْ فِيٓ ءَايَٰتِنَا مُعَٰجِزِينَ أُوْلَٰٓئِكَ أَصۡحَٰبُ ٱلۡجَحِيمِ51

تأثیر شیطان

52ای پیامبر! ما پیش از تو هیچ رسول و پیامبری نفرستادیم مگر آنکه چون او آیات ما را تلاوت می‌کرد، شیطان در تلاوت او وسوسه‌ای می‌افکند. اما خداوند وسوسه شیطان را از میان برمی‌داشت. سپس خداوند آیات خود را استوار می‌ساخت. و خداوند دانای حکیم است.

53بدین گونه، او القای شیطان را آزمایشی قرار می‌دهد برای کسانی که در دل‌هایشان بیماری است و کسانی که دل‌هایشان سخت است. و بی‌گمان ستمکاران در مخالفت با حق بسیار دور شده‌اند.

54و نیز تا کسانی که دانش به آن‌ها داده شده است، بدانند که این (وحی) حق است از جانب پروردگارت، و به آن ایمان بیاورند و دل‌هایشان با فروتنی به آن تسلیم شود. و بی‌گمان خداوند مؤمنان را به راه راست هدایت می‌کند.

55و کافران همواره درباره این (وحی) در تردید خواهند بود تا آنکه ناگهان قیامت فرا رسد یا عذاب روزی ویرانگر به سراغشان آید.

وَمَآ أَرۡسَلۡنَا مِن قَبۡلِكَ مِن رَّسُولٖ وَلَا نَبِيٍّ إِلَّآ إِذَا تَمَنَّىٰٓ أَلۡقَى ٱلشَّيۡطَٰنُ فِيٓ أُمۡنِيَّتِهِۦ فَيَنسَخُ ٱللَّهُ مَا يُلۡقِي ٱلشَّيۡطَٰنُ ثُمَّ يُحۡكِمُ ٱللَّهُ ءَايَٰتِهِۦۗ وَٱللَّهُ عَلِيمٌ حَكِيم52

لِّيَجۡعَلَ مَا يُلۡقِي ٱلشَّيۡطَٰنُ فِتۡنَةٗ لِّلَّذِينَ فِي قُلُوبِهِم مَّرَضٞ وَٱلۡقَاسِيَةِ قُلُوبُهُمۡۗ وَإِنَّ ٱلظَّٰلِمِينَ لَفِي شِقَاقِۢ بَعِيدٖ53

وَلِيَعۡلَمَ ٱلَّذِينَ أُوتُواْ ٱلۡعِلۡمَ أَنَّهُ ٱلۡحَقُّ مِن رَّبِّكَ فَيُؤۡمِنُواْ بِهِۦ فَتُخۡبِتَ لَهُۥ قُلُوبُهُمۡۗ وَإِنَّ ٱللَّهَ لَهَادِ ٱلَّذِينَ ءَامَنُوٓاْ إِلَىٰ صِرَٰطٖ مُّسۡتَقِيمٖ54

وَلَا يَزَالُ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ فِي مِرۡيَةٖ مِّنۡهُ حَتَّىٰ تَأۡتِيَهُمُ ٱلسَّاعَةُ بَغۡتَةً أَوۡ يَأۡتِيَهُمۡ عَذَابُ يَوۡمٍ عَقِيمٍ55

Illustration

عدالت در روز جزا

56تمام اختیار در آن روز فقط از آنِ خداست. او بین همه داوری خواهد کرد. پس کسانی که ایمان آورده و کارهای نیک انجام دهند، در باغ‌های پرنعمت خواهند بود.

57و اما کسانی که کفر ورزیدند و آیات ما را تکذیب کردند، عذابی خوارکننده خواهند چشید.

58و کسانی که در راه خدا هجرت کردند و سپس بمیرند یا کشته شوند، خداوند قطعاً روزی نیکویی به آنان خواهد داد. به راستی که خداوند بهترین روزی‌دهنده است.

59او قطعاً آنان را وارد مکانی خواهد کرد که از آن خشنود خواهند شد. به راستی که خداوند بسیار دانا و بردبار است.

ٱلۡمُلۡكُ يَوۡمَئِذٖ لِّلَّهِ يَحۡكُمُ بَيۡنَهُمۡۚ فَٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَعَمِلُواْ ٱلصَّٰلِحَٰتِ فِي جَنَّٰتِ ٱلنَّعِيمِ56

وَٱلَّذِينَ كَفَرُواْ وَكَذَّبُواْ بِ‍َٔايَٰتِنَا فَأُوْلَٰٓئِكَ لَهُمۡ عَذَابٞ مُّهِينٞ57

وَٱلَّذِينَ هَاجَرُواْ فِي سَبِيلِ ٱللَّهِ ثُمَّ قُتِلُوٓاْ أَوۡ مَاتُواْ لَيَرۡزُقَنَّهُمُ ٱللَّهُ رِزۡقًا حَسَنٗاۚ وَإِنَّ ٱللَّهَ لَهُوَ خَيۡرُ ٱلرَّٰزِقِينَ58

لَيُدۡخِلَنَّهُم مُّدۡخَلٗا يَرۡضَوۡنَهُۥۚ وَإِنَّ ٱللَّهَ لَعَلِيمٌ حَلِيمٞ59

عدالت الله

60چنین است. و هر کس به همان اندازه که به او ستم شده است، پاسخ دهد و سپس باز مورد ستم قرار گیرد، خداوند قطعاً او را یاری خواهد کرد. همانا خداوند بسیار عفوکننده و آمرزنده است.

ذَٰلِكَۖ وَمَنۡ عَاقَبَ بِمِثۡلِ مَا عُوقِبَ بِهِۦ ثُمَّ بُغِيَ عَلَيۡهِ لَيَنصُرَنَّهُ ٱللَّهُۚ إِنَّ ٱللَّهَ لَعَفُوٌّ غَفُور60

قدرت الله

61این بدان سبب است که الله شب را در روز داخل می‌کند و روز را در شب داخل می‌کند. همانا الله شنوا و بیناست.

62این بدان سبب است که الله اوست که حق است و آنچه را به جز او می‌خوانند باطل است، و الله اوست که والا و بزرگ است.

63آیا نمی‌بینی که الله از آسمان باران فرو می‌فرستد، پس زمین سرسبز می‌شود؟ همانا الله بسیار دقیق و آگاه است.

64آنچه در آسمان‌ها و آنچه در زمین است، از آنِ اوست. همانا الله بی‌نیاز و ستوده است.

ذَٰلِكَ بِأَنَّ ٱللَّهَ يُولِجُ ٱلَّيۡلَ فِي ٱلنَّهَارِ وَيُولِجُ ٱلنَّهَارَ فِي ٱلَّيۡلِ وَأَنَّ ٱللَّهَ سَمِيعُۢ بَصِير61

ذَٰلِكَ بِأَنَّ ٱللَّهَ هُوَ ٱلۡحَقُّ وَأَنَّ مَا يَدۡعُونَ مِن دُونِهِۦ هُوَ ٱلۡبَٰطِلُ وَأَنَّ ٱللَّهَ هُوَ ٱلۡعَلِيُّ ٱلۡكَبِيرُ62

أَلَمۡ تَرَ أَنَّ ٱللَّهَ أَنزَلَ مِنَ ٱلسَّمَآءِ مَآءٗ فَتُصۡبِحُ ٱلۡأَرۡضُ مُخۡضَرَّةًۚ إِنَّ ٱللَّهَ لَطِيفٌ خَبِير63

لَّهُۥ مَا فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَمَا فِي ٱلۡأَرۡضِۚ وَإِنَّ ٱللَّهَ لَهُوَ ٱلۡغَنِيُّ ٱلۡحَمِيدُ64

مهربانی خداوند

65آیا نمی‌بینی که خداوند هر آنچه را در زمین است مسخر شما گردانیده است و کشتی‌هایی را که به فرمان او در دریا روانند؟ و آسمان را نگه می‌دارد که بر زمین نیفتد، مگر به اذن او. همانا خداوند نسبت به مردم بسیار رئوف و مهربان است.

66و اوست آنکه به شما حیات بخشید، سپس شما را می‌میراند و سپس دوباره زنده می‌گرداند. ولی انسان به راستی ناسپاس است.

أَلَمۡ تَرَ أَنَّ ٱللَّهَ سَخَّرَ لَكُم مَّا فِي ٱلۡأَرۡضِ وَٱلۡفُلۡكَ تَجۡرِي فِي ٱلۡبَحۡرِ بِأَمۡرِهِۦ وَيُمۡسِكُ ٱلسَّمَآءَ أَن تَقَعَ عَلَى ٱلۡأَرۡضِ إِلَّا بِإِذۡنِهِۦٓۚ إِنَّ ٱللَّهَ بِٱلنَّاسِ لَرَءُوفٞ رَّحِيمٞ65

وَهُوَ ٱلَّذِيٓ أَحۡيَاكُمۡ ثُمَّ يُمِيتُكُمۡ ثُمَّ يُحۡيِيكُمۡۗ إِنَّ ٱلۡإِنسَٰنَ لَكَفُورٞ66

پیام واحد، شرایع گوناگون

67ما برای هر امتی شریعتی قرار دادیم که از آن پیروی کنند. پس (ای پیامبر) در این امر با تو مجادله نکنند. و به سوی پروردگارت دعوت کن؛ تو قطعاً بر راه راست هستی.

68و اگر با تو مجادله کردند، پس بگو: «خدا به آنچه می‌کنید داناتر است.»

69خداوند در روز قیامت میان شما در آنچه اختلاف دارید داوری خواهد کرد.

70آیا نمی‌دانی که خداوند هر آنچه در آسمان‌ها و زمین است می‌داند؟ مسلماً همه آن در کتابی است. این بر خدا آسان است.

لِّكُلِّ أُمَّةٖ جَعَلۡنَا مَنسَكًا هُمۡ نَاسِكُوهُۖ فَلَا يُنَٰزِعُنَّكَ فِي ٱلۡأَمۡرِۚ وَٱدۡعُ إِلَىٰ رَبِّكَۖ إِنَّكَ لَعَلَىٰ هُدٗى مُّسۡتَقِيم67

وَإِن جَٰدَلُوكَ فَقُلِ ٱللَّهُ أَعۡلَمُ بِمَا تَعۡمَلُونَ68

ٱللَّهُ يَحۡكُمُ بَيۡنَكُمۡ يَوۡمَ ٱلۡقِيَٰمَةِ فِيمَا كُنتُمۡ فِيهِ تَخۡتَلِفُونَ69

أَلَمۡ تَعۡلَمۡ أَنَّ ٱللَّهَ يَعۡلَمُ مَا فِي ٱلسَّمَآءِ وَٱلۡأَرۡضِۚ إِنَّ ذَٰلِكَ فِي كِتَٰبٍۚ إِنَّ ذَٰلِكَ عَلَى ٱللَّهِ يَسِير70

الله یا خدایان دروغین؟

71و اینان به جای خدا چیزهایی را می‌پرستند که خدا برای آنها حجتی نازل نکرده و خودشان نیز بدان علمی ندارند. و برای ستمکاران هیچ یاوری نخواهد بود.

72و چون آیات روشن ما بر آنان تلاوت شود، در چهره‌های کافران ناخشنودی را می‌بینی، گویی نزدیک است بر کسانی که آیات ما را بر آنان می‌خوانند بتازند. بگو: آیا شما را به چیزی بدتر از این خبر دهم؟ آن آتش است که خدا کافران را بدان وعده داده است. و چه بد سرانجامی است!

وَيَعۡبُدُونَ مِن دُونِ ٱللَّهِ مَا لَمۡ يُنَزِّلۡ بِهِۦ سُلۡطَٰنٗا وَمَا لَيۡسَ لَهُم بِهِۦ عِلۡمٞۗ وَمَا لِلظَّٰلِمِينَ مِن نَّصِير71

وَإِذَا تُتۡلَىٰ عَلَيۡهِمۡ ءَايَٰتُنَا بَيِّنَٰتٖ تَعۡرِفُ فِي وُجُوهِ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ ٱلۡمُنكَرَۖ يَكَادُونَ يَسۡطُونَ بِٱلَّذِينَ يَتۡلُونَ عَلَيۡهِمۡ ءَايَٰتِنَاۗ قُلۡ أَفَأُنَبِّئُكُم بِشَرّٖ مِّن ذَٰلِكُمُۚ ٱلنَّارُ وَعَدَهَا ٱللَّهُ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْۖ وَبِئۡسَ ٱلۡمَصِيرُ72

چالش مگس

73ای مردم! مثالی زده می‌شود، پس به آن گوش فرا دهید: کسانی که غیر از خدا می‌خوانید، هرگز نمی‌توانند مگسی بیافرینند، هرچند برای این کار گرد هم آیند. و اگر مگسی چیزی از آنان برباید، نمی‌توانند آن را باز پس گیرند. چه ناتوانند هم آن که می‌خواند و هم آن که خوانده می‌شود!

74آنها قدر خدا را آنگونه که شایسته اوست، نشناخته‌اند. به راستی، خداوند قوی و عزیز است.

يَٰٓأَيُّهَا ٱلنَّاسُ ضُرِبَ مَثَلٞ فَٱسۡتَمِعُواْ لَهُۥٓۚ إِنَّ ٱلَّذِينَ تَدۡعُونَ مِن دُونِ ٱللَّهِ لَن يَخۡلُقُواْ ذُبَابٗا وَلَوِ ٱجۡتَمَعُواْ لَهُۥۖ وَإِن يَسۡلُبۡهُمُ ٱلذُّبَابُ شَيۡ‍ٔٗا لَّا يَسۡتَنقِذُوهُ مِنۡهُۚ ضَعُفَ ٱلطَّالِبُ وَٱلۡمَطۡلُوبُ73

مَا قَدَرُواْ ٱللَّهَ حَقَّ قَدۡرِهِۦٓۚ إِنَّ ٱللَّهَ لَقَوِيٌّ عَزِيزٌ74

حکمت الله

75خداوند از فرشتگان و از میان مردم، رسولانی برمی‌گزیند. همانا خداوند سمیع و بصیر است.

76او می‌داند آنچه پیش رویشان است و آنچه پشت سرشان است. و همه امور برای داوری به سوی خدا بازگردانده می‌شود.

ٱللَّهُ يَصۡطَفِي مِنَ ٱلۡمَلَٰٓئِكَةِ رُسُلٗا وَمِنَ ٱلنَّاسِۚ إِنَّ ٱللَّهَ سَمِيعُۢ بَصِيرٞ75

يَعۡلَمُ مَا بَيۡنَ أَيۡدِيهِمۡ وَمَا خَلۡفَهُمۡۚ وَإِلَى ٱللَّهِ تُرۡجَعُ ٱلۡأُمُورُ76

نصایح به مؤمنان

77ای کسانی که ایمان آورده‌اید! رکوع کنید و سجده نمایید، پروردگارتان را بپرستید و کار خیر انجام دهید، باشد که رستگار شوید.

78و در راه خدا آن گونه که شایسته اوست جهاد کنید. او شما را برگزید و در دین (اسلام) کار دشواری بر شما قرار نداد؛ این همان آیین پدرتان ابراهیم است. او شما را پیش از این و در این (قرآن) «مسلمان» نامید، تا پیامبر گواه بر شما باشد و شما هم گواهان بر مردم باشید. پس نماز را برپا دارید و زکات بپردازید و به خدا چنگ زنید. او مولای شماست؛ چه نیکو مولایی و چه نیکو یاوری!

يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ ٱرۡكَعُواْ وَٱسۡجُدُواْۤ وَٱعۡبُدُواْ رَبَّكُمۡ وَٱفۡعَلُواْ ٱلۡخَيۡرَ لَعَلَّكُمۡ تُفۡلِحُونَ77

وَجَٰهِدُواْ فِي ٱللَّهِ حَقَّ جِهَادِهِۦۚ هُوَ ٱجۡتَبَىٰكُمۡ وَمَا جَعَلَ عَلَيۡكُمۡ فِي ٱلدِّينِ مِنۡ حَرَجٖۚ مِّلَّةَ أَبِيكُمۡ إِبۡرَٰهِيمَۚ هُوَ سَمَّىٰكُمُ ٱلۡمُسۡلِمِينَ مِن قَبۡلُ وَفِي هَٰذَا لِيَكُونَ ٱلرَّسُولُ شَهِيدًا عَلَيۡكُمۡ وَتَكُونُواْ شُهَدَآءَ عَلَى ٱلنَّاسِۚ فَأَقِيمُواْ ٱلصَّلَوٰةَ وَءَاتُواْ ٱلزَّكَوٰةَ وَٱعۡتَصِمُواْ بِٱللَّهِ هُوَ مَوۡلَىٰكُمۡۖ فَنِعۡمَ ٱلۡمَوۡلَىٰ وَنِعۡمَ ٱلنَّصِيرُ78