حج
الحَجّ
الحَجّ
Surah Al-Ḥajj for kids content

LEARNING POINTS
- •
روز قیامت به راستی دشوار است.
- •
خداوند، که کائنات را آفرید، به آسانی میتواند همه را برای داوری دوباره زنده گرداند.
- •
حج یادآور خوبی برای روز قیامت است.
- •
مؤمنان در بهشت پاداش خواهند یافت و بدکاران در دوزخ کیفر خواهند دید.
- •
بتها بسیار ناتوان و حقیرند و نمیتوانند به پرستندگان خود یا حتی به خودشان یاری رسانند.
- •
بتپرستان باید از سرنوشت اقوام نابودشده درس بگیرند.
- •
در اسلام، تمام عبادات و قربانیها از سوی خداوند مقرر شدهاند.
- •
فقط خداوند سزاوار پرستش است.
- •
پس از ۱۵ سال حملات بتپرستان مکه، این سوره به مسلمانان اجازه میدهد که در دفاع از خود مقابله کنند.
- •
مهم است که در برابر حقیقت ایستادگی کرد و از حقوق خود محافظت نمود.
- •
الله همیشه کسانی را که به او ایمان دارند یاری خواهد کرد.
- •
الله نسبت به مردم بسیار بخشنده و مهربان است، اما بسیاری از آنها ناسپاسند.
- •
به مؤمنان گفته میشود که آنها میتوانند از طریق دعا و اعمال صالح به موفقیت دست یابند.

اهوال روز قیامت
1ای مردم!
از پروردگارتان پروا کنید، زیرا زلزله ساعت (قیامت) امری هولناک است.
2روزی که آن را ببینید، هر مادر شیردهی از شیرخوارش غافل شود، و هر زن بارداری بار خود را فرو نهد.
و مردم را مست میبینی، در حالی که مست نیستند، ولی عذاب خداوند بسیار شدید است.
يَٰٓأَيُّهَا ٱلنَّاسُ ٱتَّقُواْ رَبَّكُمۡۚ إِنَّ زَلۡزَلَةَ ٱلسَّاعَةِ شَيۡءٌ عَظِيمٞ1
يَوۡمَ تَرَوۡنَهَا تَذۡهَلُ كُلُّ مُرۡضِعَةٍ عَمَّآ أَرۡضَعَتۡ وَتَضَعُ كُلُّ ذَاتِ حَمۡلٍ حَمۡلَهَا وَتَرَى ٱلنَّاسَ سُكَٰرَىٰ وَمَا هُم بِسُكَٰرَىٰ وَلَٰكِنَّ عَذَابَ ٱللَّهِ شَدِيد2
انکار قدرت خداوند
3و از مردم کسانی هستند که بدون هیچ دانشی درباره خدا مجادله میکنند و از هر شیطان سرکشی پیروی مینمایند.
4بر او (شیطان) مقرر شده است که هر کس او را به سرپرستی گیرد، او را گمراه کند و به عذاب آتش فروزان رهنمون شود.
وَمِنَ ٱلنَّاسِ مَن يُجَٰدِلُ فِي ٱللَّهِ بِغَيۡرِ عِلۡمٖ وَيَتَّبِعُ كُلَّ شَيۡطَٰنٖ مَّرِيدٖ3
كُتِبَ عَلَيۡهِ أَنَّهُۥ مَن تَوَلَّاهُ فَأَنَّهُۥ يُضِلُّهُۥ وَيَهۡدِيهِ إِلَىٰ عَذَابِ ٱلسَّعِيرِ4
قدرت آفرینش خداوند
5ای مردم!
اگر در رستاخیز شک دارید، پس بدانید که ما شما را از خاک آفریدیم، سپس از نطفه، سپس از علقه (خون بسته)، سپس از مضغه (پاره گوشتی) که
بعضی تمام و بعضی ناتمام است، تا برای شما روشن سازیم (قدرت خویش را).
و آنچه را بخواهیم تا مدتی معین در رحمها قرار میدهیم، سپس شما را به صورت طفل بیرون میآوریم تا به حد رشد و کمال خود برسید.
و بعضی از شما پیش از آن میمیرند، و بعضی به نهایت پیری میرسند تا آنجا که بعد از علم و آگاهی، چیزی ندانند.
و زمین را خشک و مرده میبینی، اما هنگامی که باران بر آن فرو میفرستیم، به جنبش درمیآید و نمو میکند و از هر نوع گیاه زیبا میرویاند.
6این بدان سبب است که الله (خدا) حق است، و اوست که مردگان را زنده میکند، و او بر هر چیزی تواناست.
7و قطعاً قیامت آمدنی است، شکی در آن نیست.
و قطعاً الله (خدا) کسانی را که در قبرها هستند زنده میکند.
يَٰٓأَيُّهَا ٱلنَّاسُ إِن كُنتُمۡ فِي رَيۡبٖ مِّنَ ٱلۡبَعۡثِ فَإِنَّا خَلَقۡنَٰكُم مِّن تُرَابٖ ثُمَّ مِن نُّطۡفَةٖ ثُمَّ مِنۡ عَلَقَةٖ ثُمَّ مِن مُّضۡغَةٖ مُّخَلَّقَةٖ وَغَيۡرِ مُخَلَّقَةٖ لِّنُبَيِّنَ لَكُمۡۚ وَنُقِرُّ فِي ٱلۡأَرۡحَامِ مَا نَشَآءُ إِلَىٰٓ أَجَلٖ مُّسَمّٗى ثُمَّ نُخۡرِجُكُمۡ طِفۡلٗا ثُمَّ لِتَبۡلُغُوٓاْ أَشُدَّكُمۡۖ وَمِنكُم مَّن يُتَوَفَّىٰ وَمِنكُم مَّن يُرَدُّ إِلَىٰٓ أَرۡذَلِ ٱلۡعُمُرِ لِكَيۡلَا يَعۡلَمَ مِنۢ بَعۡدِ عِلۡمٖ شَيۡٔٗاۚ وَتَرَى ٱلۡأَرۡضَ هَامِدَةٗ فَإِذَآ أَنزَلۡنَا عَلَيۡهَا ٱلۡمَآءَ ٱهۡتَزَّتۡ وَرَبَتۡ وَأَنۢبَتَتۡ مِن كُلِّ زَوۡجِۢ بَهِيج5
ذَٰلِكَ بِأَنَّ ٱللَّهَ هُوَ ٱلۡحَقُّ وَأَنَّهُۥ يُحۡيِ ٱلۡمَوۡتَىٰ وَأَنَّهُۥ عَلَىٰ كُلِّ شَيۡءٖ قَدِير6
وَأَنَّ ٱلسَّاعَةَ ءَاتِيَةٞ لَّا رَيۡبَ فِيهَا وَأَنَّ ٱللَّهَ يَبۡعَثُ مَن فِي ٱلۡقُبُورِ7
عقوبت بدکاران
8و از مردم کسانی هستند که بدون علم و بدون هدایت و بدون کتاب روشنگر درباره الله مجادله میکنند،
9متکبرانه روی میگردانند تا [مردم را] از راه الله گمراه سازند.
برای آنان در دنیا خواری است و روز قیامت عذاب سوزان را به آنان میچشانیم.
10به آنها گفته میشود: «این به خاطر کارهایی است که از پیش فرستادهاید.
و الله هرگز به بندگان ستم نمیکند.
»
وَمِنَ ٱلنَّاسِ مَن يُجَٰدِلُ فِي ٱللَّهِ بِغَيۡرِ عِلۡمٖ وَلَا هُدٗى وَلَا كِتَٰبٖ مُّنِير8
ثَانِيَ عِطۡفِهِۦ لِيُضِلَّ عَن سَبِيلِ ٱللَّهِۖ لَهُۥ فِي ٱلدُّنۡيَا خِزۡيٞۖ وَنُذِيقُهُۥ يَوۡمَ ٱلۡقِيَٰمَةِ عَذَابَ ٱلۡحَرِيقِ9
ذَٰلِكَ بِمَا قَدَّمَتۡ يَدَاكَ وَأَنَّ ٱللَّهَ لَيۡسَ بِظَلَّٰمٖ لِّلۡعَبِيدِ10

BACKGROUND STORY
- •
به روایت ابن عباس رضی الله عنه، آیه ۱۱ دربارهی افرادی است که به مدینه آمدند و اسلام آوردند.
سپس، اگر صاحب پسر میشدند و اسبهایشان کره میآوردند، میگفتند: «این چه دین خوبی است» و به آن پایبند میماندند.
اما اگر صاحب پسر نمیشدند و اسبهایشان کره نمیآوردند، میگفتند: «این چه دین بدی است» و آن را ترک میکردند.
[امام بخاری]
کافران
11و از مردم کسانی هستند که خدا را بر حرف ایمان میپرستند.
اگر خیری به آنها رسد، به آن اطمینان مییابند، و اگر فتنهای به آنها رسد، روگردان میشوند، دنیا و آخرت را از دست میدهند.
این همان خسران آشکار است.
12غیر از خدا چیزهایی را میخوانند که نه زیانی به آنها میرساند و نه سودی.
این همان گمراهی دور است.
13کسانی را میخوانند که زیانشان نزدیکتر از سودشان است.
چه بد سرپرستی و چه بد یاری!
وَمِنَ ٱلنَّاسِ مَن يَعۡبُدُ ٱللَّهَ عَلَىٰ حَرۡفٖۖ فَإِنۡ أَصَابَهُۥ خَيۡرٌ ٱطۡمَأَنَّ بِهِۦۖ وَإِنۡ أَصَابَتۡهُ فِتۡنَةٌ ٱنقَلَبَ عَلَىٰ وَجۡهِهِۦ خَسِرَ ٱلدُّنۡيَا وَٱلۡأٓخِرَةَۚ ذَٰلِكَ هُوَ ٱلۡخُسۡرَانُ ٱلۡمُبِينُ11
يَدۡعُواْ مِن دُونِ ٱللَّهِ مَا لَا يَضُرُّهُۥ وَمَا لَا يَنفَعُهُۥۚ ذَٰلِكَ هُوَ ٱلضَّلَٰلُ ٱلۡبَعِيدُ12
يَدۡعُواْ لَمَن ضَرُّهُۥٓ أَقۡرَبُ مِن نَّفۡعِهِۦۚ لَبِئۡسَ ٱلۡمَوۡلَىٰ وَلَبِئۡسَ ٱلۡعَشِير13
اجر مؤمنان
14همانا الله کسانی را که ایمان آوردهاند و کارهای شایسته انجام دادهاند، به باغهایی وارد میکند که از زیر آنها نهرها جاری است.
قطعاً الله آنچه را بخواهد انجام میدهد.
إِنَّ ٱللَّهَ يُدۡخِلُ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَعَمِلُواْ ٱلصَّٰلِحَٰتِ جَنَّٰتٖ تَجۡرِي مِن تَحۡتِهَا ٱلۡأَنۡهَٰرُۚ إِنَّ ٱللَّهَ يَفۡعَلُ مَا يُرِيدُ14
اتمام حجت با منکران
15هر کس گمان میکند که خداوند پیامبرش را در دنیا و آخرت یاری نخواهد کرد، ریسمانی به سقف بکشد و خود را حلقآویز کند، سپس بنگرد که آیا
این خشم او را از بین میبرد؟
مَن كَانَ يَظُنُّ أَن لَّن يَنصُرَهُ ٱللَّهُ فِي ٱلدُّنۡيَا وَٱلۡأٓخِرَةِ فَلۡيَمۡدُدۡ بِسَبَبٍ إِلَى ٱلسَّمَآءِ ثُمَّ لۡيَقۡطَعۡ فَلۡيَنظُرۡ هَلۡ يُذۡهِبَنَّ كَيۡدُهُۥ مَا يَغِيظُ15
الله یگانه هادی و حاکم است.
16و بدین گونه این قرآن را به صورت آیاتی روشن نازل کردیم.
اما خداوند هر که را بخواهد هدایت میکند.
17همانا خداوند در روز قیامت میان مؤمنان، یهودیان، صابئین، مسیحیان، مجوس و مشرکان داوری خواهد کرد.
و خداوند بر همه چیز گواه است.
وَكَذَٰلِكَ أَنزَلۡنَٰهُ ءَايَٰتِۢ بَيِّنَٰتٖ وَأَنَّ ٱللَّهَ يَهۡدِي مَن يُرِيدُ16
إِنَّ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَٱلَّذِينَ هَادُواْ وَٱلصَّٰبِِٔينَ وَٱلنَّصَٰرَىٰ وَٱلۡمَجُوسَ وَٱلَّذِينَ أَشۡرَكُوٓاْ إِنَّ ٱللَّهَ يَفۡصِلُ بَيۡنَهُمۡ يَوۡمَ ٱلۡقِيَٰمَةِۚ إِنَّ ٱللَّهَ عَلَىٰ كُلِّ شَيۡءٖ شَهِيدٌ17
تسلیم به الله
18آیا نمیبینی که هر که در آسمانها و هر که در زمین است و خورشید و ماه و ستارگان و کوهها و درختان و جنبندگان و بسیاری از
مردم برای خدا سجده میکنند؟ ولی بسیاری (از مردم) عذاب بر آنان حتمی شده است.
و هر کس را خدا خوار کند، هیچ کس او را گرامی نخواهد داشت.
به راستی که خدا هر چه بخواهد انجام میدهد.
أَلَمۡ تَرَ أَنَّ ٱللَّهَ يَسۡجُدُۤ لَهُۥۤ مَن فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَمَن فِي ٱلۡأَرۡضِ وَٱلشَّمۡسُ وَٱلۡقَمَرُ وَٱلنُّجُومُ وَٱلۡجِبَالُ وَٱلشَّجَرُ وَٱلدَّوَآبُّ وَكَثِيرٞ مِّنَ ٱلنَّاسِۖ وَكَثِيرٌ حَقَّ عَلَيۡهِ ٱلۡعَذَابُۗ وَمَن يُهِنِ ٱللَّهُ فَمَا لَهُۥ مِن مُّكۡرِمٍۚ إِنَّ ٱللَّهَ يَفۡعَلُ مَا يَشَآءُ18
کافران و مؤمنان
19اینها دو گروهند که درباره پروردگارشان با هم به ستیز برخاستهاند؛ اما کسانی که کفر ورزیدند، لباسهایی از آتش برایشان بریده میشود و آب جوشان بر سرشان ریخته
خواهد شد.
20که آنچه در شکمهایشان است و پوستشان را ذوب میکند.
21و برایشان گرزهای آهنین در انتظار است.
22هرگاه بخواهند از عذاب جهنم بگریزند، به آن بازگردانده میشوند و (به آنها) گفته میشود: «بچشید عذاب سوزان را!
»
23اما خداوند کسانی را که ایمان آوردند و عمل صالح انجام دادند، قطعاً وارد باغهایی میکند که از زیر آنها نهرها جاری است.
در آنجا با دستبندهایی از طلا و مروارید آراسته میشوند و لباسهایشان از ابریشم خواهد بود.
24این بدان دلیل است که آنان به کلام طیب هدایت شدهاند و به صراط حمید رهنمون گشتهاند.
هَٰذَانِ خَصۡمَانِ ٱخۡتَصَمُواْ فِي رَبِّهِمۡۖ فَٱلَّذِينَ كَفَرُواْ قُطِّعَتۡ لَهُمۡ ثِيَابٞ مِّن نَّارٖ يُصَبُّ مِن فَوۡقِ رُءُوسِهِمُ ٱلۡحَمِيمُ19
يُصۡهَرُ بِهِۦ مَا فِي بُطُونِهِمۡ وَٱلۡجُلُودُ20
وَلَهُم مَّقَٰمِعُ مِنۡ حَدِيد21
كُلَّمَآ أَرَادُوٓاْ أَن يَخۡرُجُواْ مِنۡهَا مِنۡ غَمٍّ أُعِيدُواْ فِيهَا وَذُوقُواْ عَذَابَ ٱلۡحَرِيقِ22
إِنَّ ٱللَّهَ يُدۡخِلُ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَعَمِلُواْ ٱلصَّٰلِحَٰتِ جَنَّٰتٖ تَجۡرِي مِن تَحۡتِهَا ٱلۡأَنۡهَٰرُ يُحَلَّوۡنَ فِيهَا مِنۡ أَسَاوِرَ مِن ذَهَبٖ وَلُؤۡلُؤٗاۖ وَلِبَاسُهُمۡ فِيهَا حَرِير23
وَهُدُوٓاْ إِلَى ٱلطَّيِّبِ مِنَ ٱلۡقَوۡلِ وَهُدُوٓاْ إِلَىٰ صِرَٰطِ ٱلۡحَمِيدِ24


BACKGROUND STORY
- •
آیه ۲۵ در زمانی نازل شد که مشرکان مکه از ورود پیامبر (ص) و یارانش برای انجام عمره به کعبه جلوگیری کردند، در حالی که مسلمانان تمام مسیر
را از مدینه طی کرده بودند.
بر اساس صلحنامهای که متعاقباً به امضا رسید، مسلمانان مجبور شدند به مدینه بازگردند و سال بعد برای عمره مراجعت کنند، چنانکه در سوره ۴۸ آمده است.
{امام قرطبی}
بیحرمتی به کعبه
25همانا کسانی که کفر ورزیدند و [مردم را] از راه خدا و از مسجدالحرام بازمیدارند - مسجدی که آن را برای همه مردم، چه مقیم و چه مسافر،
مأمنی یکسان قرار دادیم - به آنان عذابی دردناک خواهیم چشاند.
و هر کس در آنجا قصد کجروی و ستم کند، او را نیز [از عذاب دردناک] میچشانیم.
إِنَّ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ وَيَصُدُّونَ عَن سَبِيلِ ٱللَّهِ وَٱلۡمَسۡجِدِ ٱلۡحَرَامِ ٱلَّذِي جَعَلۡنَٰهُ لِلنَّاسِ سَوَآءً ٱلۡعَٰكِفُ فِيهِ وَٱلۡبَادِۚ وَمَن يُرِدۡ فِيهِ بِإِلۡحَادِۢ بِظُلۡمٖ نُّذِقۡهُ مِنۡ عَذَابٍ أَلِيم25

BACKGROUND STORY
- •
پس از آنکه حضرت ابراهیم (ع) به همراه فرزندش اسماعیل (ع) پایههای کعبه را برافراشت، به او امر شد که همه مردم را به حج فراخواند.
او گفت: «اما صدای من به آن دوردستها نمیرسد.
» خداوند پاسخ داد: «تو ندا بده، و ما آن را به همه خواهیم رساند.
» پس ابراهیم (ع) بر کوهی نزدیک کعبه بالا رفت و اعلام کرد: «ای مردم!
خداوند به شما فرمان میدهد که به این خانه مقدس حج کنید، پس بیایید.
» بدین ترتیب، مردم از زمان ابراهیم (ع) تا به امروز شروع به زیارت کعبه کردهاند.
[امام قرطبی و امام طبری]
حج کعبه
26و (به یاد آور) هنگامی که جایگاه خانه را برای ابراهیم آماده ساختیم (و گفتیم): چیزی را شریک من قرار مده و خانهام را برای طوافکنندگان و قیامکنندگان
و رکوعکنندگان و سجدهکنندگان پاکیزه گردان.
27مردم را به حج دعوت کن.
آنها پیاده و بر هر شتر لاغری از هر راه دوری به سوی تو میآیند.
28تا منافع خویش را دریابند و نام خدا را در روزهای معین بر حیوانات قربانی که روزیشان کرده است، یاد کنند.
پس از گوشت آنها بخورید و به فقیران نیازمند بخورانید.
29سپس آلودگیهای خود را برطرف سازند و به نذرهای خود وفا کنند و بر گرد خانه عتیق طواف کنند.
وَإِذۡ بَوَّأۡنَا لِإِبۡرَٰهِيمَ مَكَانَ ٱلۡبَيۡتِ أَن لَّا تُشۡرِكۡ بِي شَيۡٔٗا وَطَهِّرۡ بَيۡتِيَ لِلطَّآئِفِينَ وَٱلۡقَآئِمِينَ وَٱلرُّكَّعِ ٱلسُّجُودِ26
وَأَذِّن فِي ٱلنَّاسِ بِٱلۡحَجِّ يَأۡتُوكَ رِجَالٗا وَعَلَىٰ كُلِّ ضَامِرٖ يَأۡتِينَ مِن كُلِّ فَجٍّ عَمِيقٖ27
لِّيَشۡهَدُواْ مَنَٰفِعَ لَهُمۡ وَيَذۡكُرُواْ ٱسۡمَ ٱللَّهِ فِيٓ أَيَّامٖ مَّعۡلُومَٰتٍ عَلَىٰ مَا رَزَقَهُم مِّنۢ بَهِيمَةِ ٱلۡأَنۡعَٰمِۖ فَكُلُواْ مِنۡهَا وَأَطۡعِمُواْ ٱلۡبَآئِسَ ٱلۡفَقِيرَ28
ثُمَّ لۡيَقۡضُواْ تَفَثَهُمۡ وَلۡيُوفُواْ نُذُورَهُمۡ وَلۡيَطَّوَّفُواْ بِٱلۡبَيۡتِ ٱلۡعَتِيقِ29
حج کعبه
26و (به یاد آور) هنگامی که جایگاه خانه را برای ابراهیم آماده ساختیم (و گفتیم): چیزی را شریک من قرار مده، و خانهام را برای طوافکنندگان و قیامکنندگان
و رکوعکنندگان و سجدهکنندگان پاکیزه گردان.
27مردم را به حج فراخوان؛ آنها پیاده و سوار بر هر شتر لاغری از هر راه دوری به سوی تو میآیند.
28تا منافع (دنیوی و اخروی) خود را مشاهده کنند و نام خدا را در روزهای معینی بر چهارپایانی که به آنها روزی داده است (هنگام قربانی کردن) یاد
کنند.
پس از (گوشت) آنها بخورید و به بینوایان فقیر اطعام کنید.
29سپس باید آلودگیهای خود را برطرف کنند و به نذرهای خود وفا نمایند و خانه کهن (کعبه) را طواف کنند.
وَإِذۡ بَوَّأۡنَا لِإِبۡرَٰهِيمَ مَكَانَ ٱلۡبَيۡتِ أَن لَّا تُشۡرِكۡ بِي شَيۡٔٗا وَطَهِّرۡ بَيۡتِيَ لِلطَّآئِفِينَ وَٱلۡقَآئِمِينَ وَٱلرُّكَّعِ ٱلسُّجُودِ26
وَأَذِّن فِي ٱلنَّاسِ بِٱلۡحَجِّ يَأۡتُوكَ رِجَالٗا وَعَلَىٰ كُلِّ ضَامِرٖ يَأۡتِينَ مِن كُلِّ فَجٍّ عَمِيقٖ27
لِّيَشۡهَدُواْ مَنَٰفِعَ لَهُمۡ وَيَذۡكُرُواْ ٱسۡمَ ٱللَّهِ فِيٓ أَيَّامٖ مَّعۡلُومَٰتٍ عَلَىٰ مَا رَزَقَهُم مِّنۢ بَهِيمَةِ ٱلۡأَنۡعَٰمِۖ فَكُلُواْ مِنۡهَا وَأَطۡعِمُواْ ٱلۡبَآئِسَ ٱلۡفَقِيرَ28
ثُمَّ لۡيَقۡضُواْ تَفَثَهُمۡ وَلۡيُوفُواْ نُذُورَهُمۡ وَلۡيَطَّوَّفُواْ بِٱلۡبَيۡتِ ٱلۡعَتِيقِ29
ایمان خالص به الله
30این چنین است.
و هر کس شعائر الله را بزرگ بدارد، برای او نزد پروردگارش بهتر است.
گوشت چهارپایان برای شما حلال شده است، مگر آنچه قبلاً برای شما بیان شده است.
پس از پلیدی بتها دوری کنید و از گفتار باطل بپرهیزید.
31حنیفاً لله باشید و چیزی را شریک او قرار ندهید.
و هر کس به خدا شرک ورزد، مانند کسی است که از آسمان سقوط کرده و پرندگان او را بربایند یا باد او را به مکانی دوردست ببرد.
32این چنین است.
و هر کس شعائر الله را بزرگ بدارد، این از تقوای دلهاست.
33برای شما در آنها (قربانیها) تا مدت معینی منافعی است، سپس محل قربانی آنها نزد بیت العتیق است.
ذَٰلِكَۖ وَمَن يُعَظِّمۡ حُرُمَٰتِ ٱللَّهِ فَهُوَ خَيۡرٞ لَّهُۥ عِندَ رَبِّهِۦۗ وَأُحِلَّتۡ لَكُمُ ٱلۡأَنۡعَٰمُ إِلَّا مَا يُتۡلَىٰ عَلَيۡكُمۡۖ فَٱجۡتَنِبُواْ ٱلرِّجۡسَ مِنَ ٱلۡأَوۡثَٰنِ وَٱجۡتَنِبُواْ قَوۡلَ ٱلزُّورِ30
حُنَفَآءَ لِلَّهِ غَيۡرَ مُشۡرِكِينَ بِهِۦۚ وَمَن يُشۡرِكۡ بِٱللَّهِ فَكَأَنَّمَا خَرَّ مِنَ ٱلسَّمَآءِ فَتَخۡطَفُهُ ٱلطَّيۡرُ أَوۡ تَهۡوِي بِهِ ٱلرِّيحُ فِي مَكَانٖ سَحِيقٖ31
ذَٰلِكَۖ وَمَن يُعَظِّمۡ شَعَٰٓئِرَ ٱللَّهِ فَإِنَّهَا مِن تَقۡوَى ٱلۡقُلُوبِ32
لَكُمۡ فِيهَا مَنَٰفِعُ إِلَىٰٓ أَجَلٖ مُّسَمّٗى ثُمَّ مَحِلُّهَآ إِلَى ٱلۡبَيۡتِ ٱلۡعَتِيقِ33
بشارت برای متواضعین
34برای هر امتی قربانی قرار دادیم تا نام خدا را بر چهارپایانی که روزیشان کردهایم ببرند.
معبود شما تنها یک معبود است، پس فقط در برابر او تسلیم شوید.
و به فروتنان بشارت ده:
35همان کسانی که چون نام خدا برده شود، دلهایشان میلرزد، و در برابر آنچه به آنان میرسد شکیبا هستند، و نماز را برپا میدارند و از آنچه روزیشان
کردهایم انفاق میکنند.
وَلِكُلِّ أُمَّةٖ جَعَلۡنَا مَنسَكٗا لِّيَذۡكُرُواْ ٱسۡمَ ٱللَّهِ عَلَىٰ مَا رَزَقَهُم مِّنۢ بَهِيمَةِ ٱلۡأَنۡعَٰمِۗ فَإِلَٰهُكُمۡ إِلَٰهٞ وَٰحِدٞ فَلَهُۥٓ أَسۡلِمُواْۗ وَبَشِّرِ ٱلۡمُخۡبِتِينَ34
ٱلَّذِينَ إِذَا ذُكِرَ ٱللَّهُ وَجِلَتۡ قُلُوبُهُمۡ وَٱلصَّٰبِرِينَ عَلَىٰ مَآ أَصَابَهُمۡ وَٱلۡمُقِيمِي ٱلصَّلَوٰةِ وَمِمَّا رَزَقۡنَٰهُمۡ يُنفِقُونَ35

WORDS OF WISDOM
- •
مطابق آیه ۳۷، یکی از درسهای حج، داشتن تقوا است که به معنای به یاد داشتن خداوند در مورد حقوق او و حقوق مردم است.
به عبارت دیگر، اعمال عبادی (مانند حج، روزه و نماز) باید ما را در برخورد با خداوند و اطرافیانمان مسلمانان بهتری سازند.
در غیر این صورت، حج، روزه و نماز خواندن در حالی که به دیگران خیانت میکنیم، دروغ میگوییم و آزارشان میدهیم، چه فایدهای دارد؟ پیامبر اکرم (صلی الله
علیه و آله و سلم) فرمودند که در روز قیامت، برخی افراد پس از از دست دادن اعمال نیک خود به دلیل ظلم به دیگران، ورشکسته خواهند شد.
{امام مسلم}

SIDE STORY
- •
امین کنار یک مغازه کوچک زندگی میکرد، جایی که خریدهای روزانهاش را انجام میداد.
اغلب اوقات، امین پول کافی برای پرداخت تمام خریدهایی که برمیداشت نداشت.
صاحب مغازه دفتری داشت که در آن نام افرادی مثل امین و میزان بدهیشان را ثبت میکرد.
یک روز، صاحب مغازه شنید که امین به حج رفته است، در حالی که او باید قبل از رفتن به مکه بدهیاش را پرداخت میکرد.
دو هفته بعد، امین از حج برگشت، مستقیم به مغازه رفت و به صاحب مغازه گفت صفحهای را که نام او در آن بود باز کند چون چیزی
باید تغییر میکرد.
مرد (صاحب مغازه) بسیار هیجانزده شد چون فکر میکرد بالاخره قرار است پولش را بگیرد.
امین با نگاهی مغرورانه دستور داد: "باید نام من را از 'امین' به 'حاج امین' تغییر دهید!
"
هدف قربانی حیوانات
36و شتر و گاو را از شعائر الهی برای شما قرار دادیم که در آنها منافع بسیاری برای شماست.
پس نام خدا را بر آنها ببرید هنگامی که صف کشیدهاند.
و هنگامی که به پهلو افتادند، از گوشت آنها بخورید و به نیازمندان (هم سائل و هم معتر) اطعام کنید.
این گونه آنها را مسخر شما کردیم تا شکرگزاری کنید.
37گوشت و خون آنها به خدا نمیرسد، بلکه تقوای شماست که به او میرسد.
این گونه آنها را مسخر شما کرده است تا بزرگی خدا را به خاطر هدایتی که به شما کرده است، تکبیر گویید.
و به نیکوکاران بشارت ده.
وَٱلۡبُدۡنَ جَعَلۡنَٰهَا لَكُم مِّن شَعَٰٓئِرِ ٱللَّهِ لَكُمۡ فِيهَا خَيۡرٞۖ فَٱذۡكُرُواْ ٱسۡمَ ٱللَّهِ عَلَيۡهَا صَوَآفَّۖ فَإِذَا وَجَبَتۡ جُنُوبُهَا فَكُلُواْ مِنۡهَا وَأَطۡعِمُواْ ٱلۡقَانِعَ وَٱلۡمُعۡتَرَّۚ كَذَٰلِكَ سَخَّرۡنَٰهَا لَكُمۡ لَعَلَّكُمۡ تَشۡكُرُونَ36
لَن يَنَالَ ٱللَّهَ لُحُومُهَا وَلَا دِمَآؤُهَا وَلَٰكِن يَنَالُهُ ٱلتَّقۡوَىٰ مِنكُمۡۚ كَذَٰلِكَ سَخَّرَهَا لَكُمۡ لِتُكَبِّرُواْ ٱللَّهَ عَلَىٰ مَا هَدَىٰكُمۡۗ وَبَشِّرِ ٱلۡمُحۡسِنِينَ37
How to study Surah Al-Ḥajj with children
Use this children's lesson as a guided path: read the short explanation, look at the Arabic verse, listen to related recitation, and return to the full surah when your child is ready for more detail.
Parents can review one section at a time, ask the child to repeat the main idea, and then continue with the next part or a nearby surah. This keeps the lesson connected with Quran reading, audio, and daily practice.