الكهف (سوره 18)

مقدمه

این سوره مکی نام خود را از داستان اصحاب کهف که در آیات ۹ تا ۲۶ آمده است، می‌گیرد. به روایت ابن عباس، از پیامبر اکرم (ص) درباره جوانانی که در غاری پنهان شدند، پادشاهی که بر بخش‌های وسیعی از جهان تسلط داشت و درباره روح سؤال شد؛ از این رو آیات ۱۸:۹-۲۶، ۱۸:۸۳-۹۹ و ۱۷:۸۵ نازل گشتند. پیامبر اکرم (ص) در روایتی صحیح که ترمذی آن را نقل کرده است، می‌فرمایند: «قدم‌های هیچ کس در روز قیامت از جای خود تکان نخواهد خورد مگر اینکه از چهار چیز از او پرسیده شود: ۱) جوانی‌اش را چگونه گذرانده است. ۲) مالش را چگونه به دست آورده و چگونه خرج کرده است. ۳) با دانش خود چه کرده است. ۴) و عمرش را چگونه سپری کرده است.» جالب اینکه این چهار سؤال با چهار داستانی که در این سوره ذکر شده‌اند، مطابقت دارند: ۱) داستان اصحاب کهف. ۲) داستان مرد ثروتمند صاحب دو باغ. ۳) داستان موسی و مرد دانا (خضر). ۴) و سرانجام داستان ذوالقرنین و زندگی و سفرهای او در راه خدمت به خداوند. در میان این چهار داستان، هشدارهایی به کافران و بشارت‌هایی به مؤمنان نیز آمده است. همانند داستان اصحاب کهف، برخی داستان‌های معجزه‌آسا نیز در سوره بعدی آمده‌اند. بسم الله الرحمن الرحیم