مقدمه

در حدیثی که ترمذی آن را گردآوری کرده است، مردی نابینا به نام عبدالله ابن ام مکتوم، از مسلمانان اولیه، نزد پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) آمد تا درباره دین بیشتر بیاموزد، در حالی که پیامبر (ص) مشغول گفت‌وگو با یکی از اشراف مشرک مکه بود و تلاش می‌کرد او را متقاعد سازد که بت‌هایش را رها کرده و به خدای یگانه ایمان آورد. عبدالله چنان بی‌تاب بود که چندین بار سخن را قطع کرد. پیامبر (ص) چهره در هم کشید و تمام توجه خود را به مردی که پیشتر با او سخن می‌گفت، معطوف کرد. این سوره مکی بعدها نازل شد و به پیامبر (ص) فرمود که باید به آن مرد باایمان و مشتاق یادگیری توجه می‌کرد. پس از نزول این سوره، پیامبر (ص) عبدالله را گرامی می‌داشت و او را «مردی که پروردگارم به خاطر او مرا سرزنش کرد» می‌نامید. حتی او (ص) چندین بار عبدالله را به عنوان جانشین خود در مدینه گماشت. این سوره از کافران ناسپاس می‌خواهد که در چگونگی رویاندن گیاهان از زمین توسط خداوند تأمل کنند تا دریابند که چگونه او می‌تواند مردگان را از گورهایشان بیرون آورد. توصیف وحشت‌های قیامت به سوره بعدی منتقل می‌شود. بسم الله الرحمن الرحیم