مجادله

زنی به نام خوله با شوهرش، اوس، اختلاف پیدا کرد. اوس در عصبانیت به او گفت: «تو مثل مادرم هستی.» قبل از اسلام، این در عربستان نوعی طلاق محسوب می‌شد. خوله نظر پیامبر را جویا شد. پیامبر در ابتدا فرمود که در این مورد هیچ دستوری از جانب الله به او نرسیده است و بر اساس رسوم قدیمی عرب، او طلاق گرفته است. خوله استدلال کرد که فرزندانشان از این جدایی رنج خواهند برد. هنگامی که پیامبر پاسخ خود را تکرار کرد، او از الله برای یافتن راه حلی دعا کرد. متعاقباً، این آیات نازل شد و به این رسم قدیمی طلاق پایان داد. (روایت شده توسط امام احمد)

سخن اهمیت دارد. الله با یک کلمه خلق می‌کند. مردم با یک کلمه ازدواج می‌کنند. تازه مسلمانان با یک کلمه وارد اسلام می‌شوند. یک کلمه می‌تواند کسی را شاد کند یا دلش را بشکند. ما نباید در مقابل کسی که بیمار است، از سلامتی خود لاف بزنیم. یا در مقابل کسی که فقیر است، از پول خود لاف بزنیم. یا در مقابل یک یتیم، از والدین خود لاف بزنیم. به همین دلیل مهم است که قبل از صحبت کردن فکر کنیم. اگر این کار را بکنیم، ۸۵ درصد از چیزهایی که در ذهن داریم را نخواهیم گفت، صرفاً به این دلیل که احساسات کسی را جریحه‌دار می‌کنند یا وقت کسی را تلف می‌کنند.

در اسلام، آزار رساندن به مردم با زبان، از جمله شوخی‌های خطرناک با آنها، حرام است. گفتن اینکه مادر کسی تازه فوت کرده یا خانه‌اش آتش گرفته، خنده‌دار نیست، حتی اگر آن را "شوخی دروغ سیزده" بنامید. پیامبر (ص) با تعدادی از یاران خود در سفر بودند و تصمیم گرفتند استراحت کنند. هنگامی که آنها خواب بودند، یکی از یاران چیزی را از دوستش برداشت و آن را جایی پنهان کرد. وقتی دوستش بیدار شد، از اینکه نتوانست آن را پیدا کند، وحشت‌زده شد. سرانجام، کسی که آن را پنهان کرده بود، آن را بازگرداند و به پیامبر گفت که فقط با دوستش شوخی می‌کرده است. پیامبر به او فرمود که حتی وقتی با مردم شوخی می‌کند، نباید آنها را بترساند. (روایت شده توسط امام بخاری)

ابن عباس (پسرعموی پیامبر) جوانی بسیار باهوش بود. پیامبر از الله خواست که او را با دانش و حکمت برکت دهد. (روایت شده توسط امام احمد) پس از وفات پیامبر، ابن عباس به مردی گفت: «بیا برویم و از اصحاب پیامبر بیاموزیم تا بتوانیم در آینده به دیگران آموزش دهیم.» آن مرد نپذیرفت و گفت: «تو کیستی؟ آیا فکر می‌کنی مردم به دانش تو نیاز خواهند داشت؟» ابن عباس به او گوش نداد و شروع به جمع‌آوری دانش کرد. او می‌گفت که ساعت‌ها جلوی خانه کسی منتظر می‌ماند – حتی در روزهای آفتابی و غبارآلود – تا از او بیاموزد. سرانجام، ابن عباس آنقدر دانش کسب کرد که بسیاری از مردم برای آموختن از او گرد هم آمدند. مردی که از مطالعه با او امتناع کرده بود، بعدها اعتراف کرد: «ابن عباس حق داشت و من اشتباه می‌کردم.» {روایت شده توسط امام طبرانی}

چه والدین بخواهند و چه نخواهند، کودکان از رسانه‌ها یاد می‌گیرند. برخی فیلم‌ها و بازی‌های ویدیویی خوب هستند، اما بسیاری تأثیر بدی دارند. در بسیاری از بازی‌ها، هرچه افراد بیشتری را شلیک کنید، امتیاز بیشتری می‌گیرید. چند بازی به شما برای کمک به یک نابینا برای عبور از خیابان، غذا دادن به بی‌خانمان‌ها یا تمیز کردن اتاقتان امتیاز می‌دهند؟ بسیاری از فیلم‌ها قهرمانانی را نشان می‌دهند که هرچه سر راهشان باشد را نابود می‌کنند، بدون اینکه هرگز دستگیر شوند. بسیاری از ما با کارتون‌هایی بزرگ شدیم که در آن‌ها یک سگ بولداگ، یک گربه و یک موش تمام مدت به هم ضربه می‌زدند و شلیک می‌کردند. ما یک شاهزاده خانم را دیدیم که عاشق دزدی با فرش پرنده شد. ما شاهزاده خانم دیگری را با موهای بسیار بلند دیدیم که عاشق یک دزد بامزه شد. ما یک ابرقهرمان با لباس تمام مشکی را دیدیم که با سرعت بیش از ۲۰۰ مایل در ساعت رانندگی می‌کرد و هرگز جریمه نمی‌شد، یک ملوان با خالکوبی که پیپ می‌کشید، یک پسر چوبی با بینی بلند که همیشه دروغ می‌گفت، دختری که در خانه‌ای با ۷ مرد کوچک که نمی‌شناخت زندگی می‌کرد و دختر دیگری که بعد از نیمه‌شب با تنها یک کفش از مهمانی به خانه آمد. ما فیلمی را دیدیم که چندین خدای یونان باستان را به تصویر می‌کشید، و دیگری را با پریانی که بهار را به ارمغان می‌آوردند و باعث می‌شدند درختان میوه دهند – که این با اعتقاد ما به خدای یگانه و حقیقی که از همه چیز مراقبت می‌کند، در تضاد است. والدین باید تا حد امکان محتوای بد را فیلتر کنند و با فرزندانشان در مورد پیام‌های مثبت و منفی موجود در رسانه‌هایی که مصرف می‌کنند، صحبت کنند.

می‌توانید از یک کتاب یاد بگیرید، اما بهتر است با یک معلم مطالعه کنید. به همین دلیل است که خداوند فقط قرآن را برای ما نفرستاد، بلکه پیامبری را برانگیخت تا پیام آن را برای ما توضیح دهد. با این حال، ما باید افرادی را که از آن‌ها یاد می‌گیریم، با دقت انتخاب کنیم. هر کسی که صدها سخنرانی در یوتیوب یا هزاران دنبال‌کننده در شبکه‌های اجتماعی دارد، منبع اطلاعاتی قابل اعتمادی نیست. علاوه بر این، بسیاری از معلمان دانش دارند، اما تنها تعداد کمی از آن‌ها از حکمت برخوردارند. حکمت اساساً به معنای گفتن یا انجام کار درست در زمان درست و به شیوه درست است.

این یک داستان واقعی است که در روستای سنا در یک کشور مسلمان اتفاق افتاد. بیشتر مردم این روستا بی‌سواد بودند؛ فقط تعداد کمی حافظ (کسانی که کل قرآن را حفظ کرده بودند). یکی از آنها شروع به امامت نماز در مسجد کرد، اما علم نداشت. قبل از عید قربان، بعضی از مردم شروع به پرسیدن سؤالاتی از او در مورد چگونگی انجام صحیح قربانی کردند. به جای اینکه بگوید «نمی‌دانم»، او یک کتاب فقه (احکام دینی) خرید و شروع به تدریس کرد. در یکی از کلاس‌ها، او این حکم را خواند: «مستحب است برای قربانی وضو گرفت.» برای توضیح آن، او گفت: «باید برای گوسفند وضو بگیرید – دهان، بینی، صورت، سر، پاها و گوش‌های کوچکش را بشویید.» البته، او حکم را اشتباه فهمیده بود. آنچه در واقع به معنای آن است این است که خود شخص باید وضو داشته باشد، نه حیوان.

پرسیدن سوال راه خوبی برای یادگیری و رشد است. هیچ سوالی سوال بدی نیست، تا زمانی که برای افزایش دانشمان بپرسیم. یک روز، من یک مورخ را به یک مدرسه کانادایی دعوت کردم تا درباره چالش‌هایی که مهاجران اولیه مسلمان با آن روبرو بودند، صحبت کند. او یک ارائه خوب آماده کرد و تقریباً یک ساعت رانندگی کرد تا به مدرسه برسد. در این ارائه، او داستان مردی را ذکر کرد که در اوایل دهه ۱۹۰۰ به دلیل نژادپرستی نتوانست در تورنتو شغلی پیدا کند. بنابراین، این مرد با فروش آبنبات شروع کرد و در نهایت به یک تاجر موفق تبدیل شد. مورخ انتظار داشت که دانش‌آموزان درباره مقابله با نژادپرستی، یا راه‌اندازی کسب‌وکار خود یا اینکه آن مرد چگونه در کانادا موفق شد، سوال بپرسند. اما اولین سوال این بود: آن مرد چه نوع آبنباتی می‌فروخت؟ و مورخ بسیار ناامید شد. امامان نیز باید با این نوع سوالات سروکار داشته باشند. به عنوان مثال: