رحمان
الرَّحْمَٰن
الرَّحْمٰن
LEARNING POINTS
این دعوتی است به سوی انسانها و جنها تا نعمتهای بیشمار خداوند را قدر بدانند.
با توجه به میزان قدردانی هر فرد از نعمتهای الهی و اطاعتش از او، در روز قیامت به سه گروه تقسیم خواهند شد:
۱ کافران (اصحاب شمال که نامه اعمالشان را در دست چپشان دریافت خواهند کرد).
۲ مؤمنان عادی (اصحاب یمین که نامه اعمالشان را در دست راستشان دریافت خواهند کرد).
۳ و برترین مؤمنان.
WORDS OF WISDOM
مردم در این دنیا دو دستهاند: آنها که «چشم زنبوری» دارند و آنها که «چشم مگسی» دارند. یک زنبور و یک مگس وقتی در هوا هستند، چیزهای یکسانی را میبینند. اما زنبور ترجیح میدهد روی گلها بنشیند و مگس ترجیح میدهد روی زباله بنشیند. برخی از مردم قادرند نعمتهای خداوند را ببینند و قدردانی کنند. دیگران نمیتوانند هیچ خوبی در زندگیشان ببینند و فقط از چیزهای منفی گله میکنند.
SIDE STORY
یک پیرمرد یک آزمایش اجتماعی انجام داد تا ببیند مردم چگونه به چیزهای خوب و بد واکنش نشان میدهند. برای ۳ روز متوالی، او اسکناسهای ۱۰ دلاری را از بالکن خود در طبقه دوم پرتاب کرد. او متوجه شد که مردم همیشه پول را برمیداشتند و بلافاصله میرفتند. برای ۳ روز بعدی، او جعبههای خالی آبمیوه و بستههای چیپس پرتاب میکرد. او متوجه شد که بسیاری از مردم اکنون متفاوت عمل میکنند. آنها جعبهها و بستههای خالی را برداشتند، به بالا، راست و چپ نگاه کردند و شروع به ناسزا گفتن کردند. او نتیجه گرفت که بسیاری از مردم از خوبیها تشکر نمیکنند و فقط از بدیها شکایت میکنند.
WORDS OF WISDOM
پیامبر از ابوذر پرسید: آیا گمان میکنی کسی که مال زیاد دارد ثروتمند است و کسی که مال ندارد فقیر است؟ ابوذر پاسخ داد: بله. پیامبر به او فرمود: کسی که قلبی شاکر دارد ثروتمند است، حتی اگر چیزی نداشته باشد؛ و کسی که قلبی ناسپاس دارد فقیر است، حتی اگر مال فراوان داشته باشد. (به روایت امام ابن حبان)
SIDE STORY
یک معلم کانادایی از دانشآموزان کلاس سوم خود خواست لیستی از آنچه به نظرشان ۷ شگفتی مدرن جهان بود، تهیه کنند. بیشتر دانشآموزان شگفتیهای معروفی مانند اهرام مصر، دیوار بزرگ چین و تاج محل را فهرست کردند. برخی حتی دیزنیلند و تیم هورتونز را نیز فهرست کردند. یک دختر (به نام یاسمین) آخرین نفری بود که لیست خود را تحویل داد. او نوشت:
۱. چشمانی که با آنها میبینیم.
۲. گوشهایی که با آنها میشنویم.
۳. زبانی که با آن میچشیم.
۴. بینیای که با آن بو میکشیم.
پوستی که با آن حس میکنیم.
صورتی که با آن لبخند میزنیم.
و قلبی که با آن دوست میداریم.
یاسمین گفت: «اینها گرانبهاترین نعمتهایی هستند که معمولاً بابتشان شکرگزاری نمیکنیم. زندگی ما بدون هیچ یک از آنها دشوار خواهد بود. ما باید همیشه بگوییم: «الحمدلله»»
نعمتهای الله
1) Favour 1)Speech
1مهربانترین 2قرآن را آموخت، 3انسان را آفرید، 4و بیان را به او آموخت.
ٱلرَّحۡمَٰنُ 1عَلَّمَ ٱلۡقُرۡءَانَ 2خَلَقَ ٱلۡإِنسَٰنَ 3عَلَّمَهُ ٱلۡبَيَانَ4
نعمتهای الله
1) Favour 2)The Universe
5خورشید و ماه با حساب در گردشند. 6ستارگان و درختان سجده میکنند. 7و آسمان را برافراشت و میزان را برپا کرد، 8تا در میزان طغیان نکنید. 9و وزن را به قسط برپا دارید و در میزان کم نگذارید.
ٱلشَّمۡسُ وَٱلۡقَمَرُ بِحُسۡبَانٖ 5وَٱلنَّجۡمُ وَٱلشَّجَرُ يَسۡجُدَانِ 6وَٱلسَّمَآءَ رَفَعَهَا وَوَضَعَ ٱلۡمِيزَانَ 7أَلَّا تَطۡغَوۡاْ فِي ٱلۡمِيزَانِ 8وَأَقِيمُواْ ٱلۡوَزۡنَ بِٱلۡقِسۡطِ وَلَا تُخۡسِرُواْ ٱلۡمِيزَانَ9
نعمتهای الله
1) Favour 3)Resources
10او زمین را برای خلایق نهاد. 11در آن میوه و نخلهای دارای اَکمام است، 12و دانه دارای کاه و ریحان. 13پس کدام یک از نعمتهای پروردگارتان را انکار میکنید؟
وَٱلۡأَرۡضَ وَضَعَهَا لِلۡأَنَامِ 10فِيهَا فَٰكِهَةٞ وَٱلنَّخۡلُ ذَاتُ ٱلۡأَكۡمَامِ 11وَٱلۡحَبُّ ذُو ٱلۡعَصۡفِ وَٱلرَّيۡحَانُ 12فَبِأَيِّ ءَالَآءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ13
نعمتهای خداوند
1) Favour 4)Creating Human and jinn
14او انسان را از گِل خشکیده همچون سفال آفرید. 15و جن را از شعلههای بیدود آتش آفرید. 16پس کدام یک از نعمتهای پروردگارتان را شما هر دو تکذیب میکنید؟
خَلَقَ ٱلۡإِنسَٰنَ مِن صَلۡصَٰلٖ كَٱلۡفَخَّارِ 14وَخَلَقَ ٱلۡجَآنَّ مِن مَّارِجٖ مِّن نَّارٖ 15فَبِأَيِّ ءَالَآءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ16
نعمتهای الله
1) Favour 5 )Creating Human and jinn
17او پروردگار دو مشرق و دو مغرب است. 18پس کدام یک از نعمتهای پروردگارتان را انکار میکنید؟ 19او دو دریای شور و شیرین را به هم رسانید. 20میان آن دو برزخی است که از آن تجاوز نمیکنند. 21پس کدام یک از نعمتهای پروردگارتان را انکار میکنید؟ 22از آن دو آب، مروارید و مرجان بیرون میآید. 23پس کدام یک از نعمتهای پروردگارتان را انکار میکنید؟ 24و برای اوست کشتیهای برافراشته که چون کوهها در دریا روانند. 25پس کدام یک از نعمتهای پروردگارتان را انکار میکنید؟
رَبُّ ٱلۡمَشۡرِقَيۡنِ وَرَبُّ ٱلۡمَغۡرِبَيۡنِ 17فَبِأَيِّ ءَالَآءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ 18مَرَجَ ٱلۡبَحۡرَيۡنِ يَلۡتَقِيَانِ 19بَيۡنَهُمَا بَرۡزَخٞ لَّا يَبۡغِيَانِ 20فَبِأَيِّ ءَالَآءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ 21يَخۡرُجُ مِنۡهُمَا ٱللُّؤۡلُؤُ وَٱلۡمَرۡجَانُ 22فَبِأَيِّ ءَالَآءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ 23وَلَهُ ٱلۡجَوَارِ ٱلۡمُنشََٔاتُ فِي ٱلۡبَحۡرِ كَٱلۡأَعۡلَٰمِ 24فَبِأَيِّ ءَالَآءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ25
Verse 25: محل طلوع و غروب خورشید در تابستان و زمستان متفاوت است. تغییر فصلها به دلیل چرخش مایل زمین و قرار گرفتن آن در موقعیتهای نزدیکتر یا دورتر نسبت به خورشید است. اگر زمین از چرخش باز ایستد، دیگر برای زندگی مناسب نخواهد بود. به همین خاطر، فصلها از جمله نعمتهای الهی شمرده میشوند.
نعمتهای الله
26هر آفریدهای بر روی زمین فانی است. 27تنها ذات پروردگار تو، صاحب جلال و اکرام، باقی خواهد ماند. 28پس کدام یک از نعمتهای پروردگارتان را انکار میکنید؟
كُلُّ مَنۡ عَلَيۡهَا فَانٖ 26وَيَبۡقَىٰ وَجۡهُ رَبِّكَ ذُو ٱلۡجَلَٰلِ وَٱلۡإِكۡرَامِ 27فَبِأَيِّ ءَالَآءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ28
Verse 28: رفتن به آخرت نعمتی از جانب خداوند است، زیرا به رنجها و بیعدالتیها پایان میدهد.
WORDS OF WISDOM
طبق این متن، هر کس و هر چیز در این جهان به الله نیاز دارد. حتی کسانی که میگویند او وجود ندارد، باز هم برای هستیشان به او نیاز دارند. چه کسی هوایی را که تنفس میکنند به آنها میدهد؟ چه کسی آبی را که مینوشند به آنها میدهد؟ چه کسی ضربان قلبشان را کنترل میکند؟ در مقایسه، اگر کسی را دوست داشته باشیم، آنچه را که میخواهد به او میدهیم. اما اگر کسی را دوست نداشته باشیم، چیزی به او نمیدهیم. اما الله هرگز هوای کسی را فقط به این دلیل که به او ایمان ندارد، قطع نمیکند. او هرگز رحمت رحمانی خود (الرحمن) را از کسی فقط به این دلیل که کارهایشان را دوست ندارد، باز نمیدارد. او فقط در زندگی بعدی (آخرت) به حساب آنها رسیدگی میکند. به همین دلیل است که این سوره او را "الرحمن" (بسیار مهربان) مینامد.
نعمتهای الله
29هر آنچه بر روی زمین است، خواهد مُرد. 30تنها خودِ پروردگار تو، ذوالجلال و الاکرام، باقی خواهد ماند.
يَسَۡٔلُهُۥ مَن فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِۚ كُلَّ يَوۡمٍ هُوَ فِي شَأۡنٖ 29فَبِأَيِّ ءَالَآءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ30
Verse 30: حیات بخشیدن و میراندن، بعضی را ثروتمند و بعضی را فقیر قرار دادن، و از این قبیل
WORDS OF WISDOM
این سوره بسیاری از نعمتهای خداوند را برمیشمارد. بخش زیرین 'هشدار در برابر مجازات' است که خود نعمتی از جانب خداوند محسوب میشود. اما چرا؟ برای درک این موضوع، به این داستان فکر کنید: جمال و خانوادهاش در حال سفر در بزرگراه هستند. آنها دو دسته تابلو در جاده مشاهده میکنند:
یک دسته اطلاعاتی درباره خدمات موجود در طول بزرگراه ارائه میدهد، مانند استراحتگاهها، پمپ بنزینها و رستورانها.
دسته دیگر هشدارهایی در مورد تجاوز از سرعت مجاز و همچنین تصادفات و آتشسوزیهای پیش رو میدهد.
جمال از هر دو دسته تابلو قدردانی میکند زیرا سفر او را ایمن و راحت میکنند. این موضوع در مورد تابلوهای 'کف خیس' نیز صدق میکند زیرا آنها ما را از لیز خوردن محافظت میکنند. به همین ترتیب، ما نیز باید از هشدار زیر قدردانی کنیم، زیرا ما را از مجازات در روز قیامت در امان نگه میدارد.
عذاب اصحاب شمال
31به زودی به حساب شما رسیدگی خواهیم کرد، ای دو گروه بزرگ (جن و انس)! 32پس کدام یک از نعمتهای پروردگارتان را انکار میکنید؟ 33ای گروه جن و انس! اگر میتوانید از مرزهای آسمانها و زمین بگذرید، پس بگذرید. اما نمیتوانید مگر با قدرتی (الهی). 34پس کدام یک از نعمتهای پروردگارتان را انکار میکنید؟ 35شعلههایی از آتش و دود خفهکننده بر شما فرستاده میشود، و نمیتوانید یکدیگر را یاری کنید. 36پس کدام یک از نعمتهای پروردگارتان را تکذیب میکنید؟ 37پس آنگاه که آسمان شکافته شود و چون گل سرخی مانند روغن گداخته گردد. 38پس کدام یک از نعمتهای پروردگارتان را تکذیب میکنید؟ 39پس در آن روز از گناه هیچ انسان و جنی پرسیده نمیشود. 40پس کدام یک از نعمتهای پروردگارتان را تکذیب میکنید؟ 41مجرمان از سیمایشان شناخته میشوند، سپس از پیشانیها و پاهایشان گرفته میشوند. 42پس کدام یک از آلاء پروردگارتان را تکذیب میکنید؟ 43به آنها گفته میشود: این همان جهنمی است که مجرمان آن را تکذیب میکردند. 44آنها میان شعلههای آن و آب جوشان سوزان در رفت و آمدند. 45پس کدام یک از آلاء پروردگارتان را تکذیب میکنید؟
سَنَفۡرُغُ لَكُمۡ أَيُّهَ ٱلثَّقَلَانِ 31فَبِأَيِّ ءَالَآءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ 32يَٰمَعۡشَرَ ٱلۡجِنِّ وَٱلۡإِنسِ إِنِ ٱسۡتَطَعۡتُمۡ أَن تَنفُذُواْ مِنۡ أَقۡطَارِ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِ فَٱنفُذُواْۚ لَا تَنفُذُونَ إِلَّا بِسُلۡطَٰنٖ 33فَبِأَيِّ ءَالَآءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ 34يُرۡسَلُ عَلَيۡكُمَا شُوَاظٞ مِّن نَّارٖ وَنُحَاسٞ فَلَا تَنتَصِرَانِ 35فَبِأَيِّ ءَالَآءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ 36فَإِذَا ٱنشَقَّتِ ٱلسَّمَآءُ فَكَانَتۡ وَرۡدَةٗ كَٱلدِّهَانِ 37فَبِأَيِّ ءَالَآءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ 38فَيَوۡمَئِذٖ لَّا يُسَۡٔلُ عَن ذَنۢبِهِۦٓ إِنسٞ وَلَا جَآنّٞ 39فَبِأَيِّ ءَالَآءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ 40يُعۡرَفُ ٱلۡمُجۡرِمُونَ بِسِيمَٰهُمۡ فَيُؤۡخَذُ بِٱلنَّوَٰصِي وَٱلۡأَقۡدَامِ 41فَبِأَيِّ ءَالَآءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ 42هَٰذِهِۦ جَهَنَّمُ ٱلَّتِي يُكَذِّبُ بِهَا ٱلۡمُجۡرِمُونَ 43يَطُوفُونَ بَيۡنَهَا وَبَيۡنَ حَمِيمٍ ءَانٖ 44فَبِأَيِّ ءَالَآءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ45
Verse 43: یا «مس گداخته».
Verse 44: اما از آنها پرسیده خواهد شد، فقط برای تحقیر شدن.
Verse 45: موهای جلوی سرشان
دو باغ برای بهترین مؤمنان
46و هر کس از مقام پروردگارش بترسد، دو بهشت برای اوست. 47پس کدام یک از نعمتهای پروردگارتان را تکذیب میکنید؟ 48هر دو (باغ) پر از شاخههای انبوهند. 49پس کدام یک از نعمتهای پروردگارتان را تکذیب میکنید؟ 50در هر یک از آن دو (باغ) دو چشمه جاری است. 51پس کدام یک از نعمتهای پروردگارتان را انکار میکنید؟ 52در هر یک از آن دو، از هر میوهای دو گونه خواهد بود. 53پس کدام یک از نعمتهای پروردگارتان را انکار میکنید؟ 54آنان بر بسترهایی تکیه زدهاند که آسترشان از ابریشم ضخیم است. 55و چیدن میوه آن دو باغ آسان خواهد بود. 56پس کدام یک از نعمتهای پروردگارتان را انکار میکنید؟ 57در آن دو [بهشت]، همسرانی هستند که جز به همسران خود نمینگرند و پیش از آنان، نه هیچ انسانی و نه هیچ جنّی به آنها دست نزده است. 58پس کدام یک از نعمتهای پروردگارتان را انکار میکنید؟ 59آنها [آن همسران] گویی یاقوت و مرجانند. 60پس کدام یک از نعمتهای پروردگارتان را انکار میکنید؟ 61آیا پاداش احسان جز احسان است؟
وَلِمَنۡ خَافَ مَقَامَ رَبِّهِۦ جَنَّتَانِ 46فَبِأَيِّ ءَالَآءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ 47ذَوَاتَآ أَفۡنَانٖ 48فَبِأَيِّ ءَالَآءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ 49فِيهِمَا عَيۡنَانِ تَجۡرِيَانِ 50فَبِأَيِّ ءَالَآءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ 51فِيهِمَا مِن كُلِّ فَٰكِهَةٖ زَوۡجَانِ 52فَبِأَيِّ ءَالَآءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ 53مُتَّكِِٔينَ عَلَىٰ فُرُشِۢ بَطَآئِنُهَا مِنۡ إِسۡتَبۡرَقٖۚ وَجَنَى ٱلۡجَنَّتَيۡنِ دَانٖ 54فَبِأَيِّ ءَالَآءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ 55فِيهِنَّ قَٰصِرَٰتُ ٱلطَّرۡفِ لَمۡ يَطۡمِثۡهُنَّ إِنسٞ قَبۡلَهُمۡ وَلَا جَآنّٞ 56فَبِأَيِّ ءَالَآءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ 57كَأَنَّهُنَّ ٱلۡيَاقُوتُ وَٱلۡمَرۡجَانُ 58فَبِأَيِّ ءَالَآءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ 59هَلۡ جَزَآءُ ٱلۡإِحۡسَٰنِ إِلَّا ٱلۡإِحۡسَٰنُ 60فَبِأَيِّ ءَالَآءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ61
دو جنت برای بهترین مؤمنان
62پس کدام یک از نعمتهای پروردگارتان را انکار میکنید؟ 63و پایینتر از این دو باغ، دو باغ دیگر خواهد بود. 64پس کدام یک از نعمتهای پروردگارتان را انکار میکنید؟ 65هر دو سبز تیره خواهند بود. 66پس کدام یک از نعمتهای پروردگارتان را انکار میکنید؟ 67در آن دو، دو چشمه روان است. 68پس کدام یک از نعمتهای پروردگارتان را تکذیب میکنید؟ 69در آن دو، میوه و نخل و انار است. 70پس کدام یک از نعمتهای پروردگارتان را تکذیب میکنید؟ 71در آنها زنان نیکو و زیبا هستند. 72حوریان فراخچشم خواهند بود. 73در سراهایی دلپذیر مکنونند. 74پس کدام یک از نعمتهای پروردگارتان را تکذیب میکنید؟ 75پیش از این، نه آدمی و نه پری به آنها دست زده است. 76پس کدام یک از نعمتهای پروردگارتان را تکذیب میکنید؟ 77مؤمنان بر بالشهای سبز و فرشهای شگفتانگیز تکیه خواهند زد. 78پس کدام یک از نعمتهای پروردگارتان را تکذیب میکنید؟ 79پربرکت است نام پروردگارت، صاحب جلال و اکرام.
وَمِن دُونِهِمَا جَنَّتَانِ 62فَبِأَيِّ ءَالَآءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ 63مُدۡهَآمَّتَانِ 64فَبِأَيِّ ءَالَآءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ 65فِيهِمَا عَيۡنَانِ نَضَّاخَتَانِ 66فَبِأَيِّ ءَالَآءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ 67فِيهِمَا فَٰكِهَةٞ وَنَخۡلٞ وَرُمَّانٞ 68فَبِأَيِّ ءَالَآءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ 69فِيهِنَّ خَيۡرَٰتٌ حِسَانٞ 70فَبِأَيِّ ءَالَآءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ 71حُورٞ مَّقۡصُورَٰتٞ فِي ٱلۡخِيَامِ 72فَبِأَيِّ ءَالَآءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ 73لَمۡ يَطۡمِثۡهُنَّ إِنسٞ قَبۡلَهُمۡ وَلَا جَآنّٞ 74فَبِأَيِّ ءَالَآءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ 75مُتَّكِِٔينَ عَلَىٰ رَفۡرَفٍ خُضۡرٖ وَعَبۡقَرِيٍّ حِسَانٖ 76فَبِأَيِّ ءَالَآءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ 77تَبَٰرَكَ ٱسۡمُ رَبِّكَ ذِي ٱلۡجَلَٰلِ وَٱلۡإِكۡرَامِ 7879