سفره
المَائِدَة
المَائدہ

LEARNING POINTS
این یکی از آخرین سورههایی است که قبل از وفات پیامبر (ص) نازل شده است، بنابراین هر آنچه در این سوره حلال یا حرام اعلام شده است، تا روز قیامت به همان صورت باقی خواهد ماند.
این سوره به مسلمانان میآموزد که به عهد و پیمانهای خود با خدا و با مردم وفا کنند.
ما باید شکرگزار نعمتهای خداوند باشیم.
این سوره همچنین جزئیاتی را در مورد آنچه باید خورد، با چه کسی ازدواج کرد، چگونه کفاره قسم شکسته شده را پرداخت، و همچنین شکار در حج، تطهیر خود قبل از نماز، و وصیت کردن قبل از مرگ ارائه میدهد.
کسانی که به قوانین وضع شده توسط خداوند عمل میکنند، به پاداشی بزرگ وعده داده شدهاند و کسانی که آن قوانین را زیر پا میگذارند، از عذابی وحشتناک برحذر داشته شدهاند.
الله با یهود و نصاری پیمان بست، اما آنها پیوسته آن پیمانها را میشکستند.
نجات یک نفر به منزلهی نجات تمام بشریت است و کشتن یک نفر به منزلهی کشتن تمام بشریت است.
هیچ حکمی بهتر از آنچه در قرآن نازل شده است، نیست.
باز هم منافقان به خاطر نگرشها و اعمالشان مورد انتقاد قرار میگیرند.
عیسی هرگز ادعا نکرد که خداست.


WORDS OF WISDOM
این سوره با فرمان به مؤمنان برای وفای به عهدشان آغاز میشود، از جمله پیمانشان برای:
جز الله را نپرستند.
از احکام او پیروی کنند.
هنگامی که به الله سوگند یاد میکنند، سوگندهای خود را پاس بدارند.
هنگامی که ازدواج میکنند، به پیمانهای ازدواج خود وفا کنند.
امانات را به صاحبانشان بازگردانید.

WORDS OF WISDOM
قبل از اسلام، بتپرستان برای تصمیمگیری از روشهای مختلفی استفاده میکردند. مثلاً، پرندهای را به هوا پرتاب میکردند: اگر به سمت راست پرواز میکرد، فال نیک بود؛ اگر به چپ میرفت، نشانهای بد بود. روش دیگر، طلب راهنمایی از بتها با کشیدن یکی از سه نی بود: یکی نشاندهنده «انجام بده»، دیگری «انجام نده»، و یک نی خالی به معنای «دوباره امتحان کن». این عمل در **آیه ۳** ذکر شده است.
پیامبر همیشه از طریق نماز آرامش مییافت و در مواقع دشوار، از جمله قبل از جنگها، نماز میخواند. او برای باران و هنگام خورشیدگرفتگی نماز میخواند. پیامبر همچنین به یاران خود دعایی ویژه برای تصمیمگیری آموزش داد که **استخاره** نامیده میشود و به معنای واقعی کلمه «طلب خیر و راهنمایی برای انتخاب آنچه نیکوست» است. جابر روایت کرده است که پیامبر به آنها آموخت که دو رکعت نماز مستحبی بخوانند، سپس این دعا را تلاوت کنند:
چند نکته که هنگام انجام استخاره باید در نظر داشت:
میتوان آن را یک بار یا چندین بار، در روز یا شب انجام داد.
این دعا را میتوان به زبان عربی قبل یا بعد از سلام (نماز) خواند. اگر نمیتوانید آن را به عربی بگویید، میتوانید ترجمه آن را بعد از سلام بخوانید.
به همین ترتیب، شما نمیتوانید برای تصمیمگیری در مورد چیزی حرام، مانند سرقت از بانک یا قطع رابطه با والدینتان، این کار را انجام دهید.
از پیامبر اکرم (ص) میآموزیم که انجام استخاره با خداوند اهمیت دارد و همچنین باید با مردم مشورت کرد، بدین صورت که از اهل علم و تجربه نظر یا پیشنهادهایشان را جویا شویم.
موارد حرام
1ای کسانی که ایمان آوردهاید! به پیمانهایتان وفا کنید. چهارپایان (حلال گوشت) برای شما حلال شده است، مگر آنچه (حکمش) بر شما تلاوت میشود. در حالی که مُحرم هستید، شکار را حلال نشمارید. همانا خداوند هر چه بخواهد حکم میکند. 2ای کسانی که ایمان آوردهاید! حرمت شعائر الهی، و ماه حرام، و قربانیهای بینشان و نشاندار، و کسانی را که آهنگ بیتالحرام کردهاند و فضل و خشنودی پروردگارشان را میجویند، نشکنید. و هنگامی که از احرام خارج شدید، میتوانید شکار کنید. و دشمنی گروهی که شما را از مسجدالحرام بازداشتند، شما را وادار نکند که (از حدود الهی) تجاوز کنید. و در نیکی و پرهیزگاری با یکدیگر همکاری کنید، و در گناه و تجاوز (از حدود الهی) همکاری نکنید. و از خدا بترسید. همانا خداوند سختکیفر است. 3بر شما حرام شده است: مردار، و خون، و گوشت خوک؛ و آنچه به نام غیر خدا ذبح شده باشد؛ و حیوانی که خفه شده، یا با ضربه مرده، یا از بلندی افتاده، یا با شاخ حیوان دیگر مرده باشد؛ و آنچه درندگان از آن خورده باشند، مگر آنکه (پیش از مرگ) آن را ذبح کنید؛ و آنچه برای بتها قربانی شده باشد. و (همچنین حرام است) قمار کردن با تیرهای قرعه. اینها همه فسق است. امروز کافران از (نابود کردن) دین شما ناامید شدهاند. پس از آنان نترسید و از من بترسید! امروز دین شما را برایتان کامل کردم، و نعمت خود را بر شما تمام نمودم، و اسلام را به عنوان دین برای شما برگزیدم. پس هر کس در گرسنگی شدید ناچار شود (از آنچه حرام شده بخورد)، بدون آنکه قصد گناه داشته باشد، همانا خداوند آمرزنده و مهربان است.
يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوٓاْ أَوۡفُواْ بِٱلۡعُقُودِۚ أُحِلَّتۡ لَكُم بَهِيمَةُ ٱلۡأَنۡعَٰمِ إِلَّا مَا يُتۡلَىٰ عَلَيۡكُمۡ غَيۡرَ مُحِلِّي ٱلصَّيۡدِ وَأَنتُمۡ حُرُمٌۗ إِنَّ ٱللَّهَ يَحۡكُمُ مَا يُرِيدُ 1يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ لَا تُحِلُّواْ شَعَٰٓئِرَ ٱللَّهِ وَلَا ٱلشَّهۡرَ ٱلۡحَرَامَ وَلَا ٱلۡهَدۡيَ وَلَا ٱلۡقَلَٰٓئِدَ وَلَآ ءَآمِّينَ ٱلۡبَيۡتَ ٱلۡحَرَامَ يَبۡتَغُونَ فَضۡلٗا مِّن رَّبِّهِمۡ وَرِضۡوَٰنٗاۚ وَإِذَا حَلَلۡتُمۡ فَٱصۡطَادُواْۚ وَلَا يَجۡرِمَنَّكُمۡ شَنََٔانُ قَوۡمٍ أَن صَدُّوكُمۡ عَنِ ٱلۡمَسۡجِدِ ٱلۡحَرَامِ أَن تَعۡتَدُواْۘ وَتَعَاوَنُواْ عَلَى ٱلۡبِرِّ وَٱلتَّقۡوَىٰۖ وَلَا تَعَاوَنُواْ عَلَى ٱلۡإِثۡمِ وَٱلۡعُدۡوَٰنِۚ وَٱتَّقُواْ ٱللَّهَۖ إِنَّ ٱللَّهَ شَدِيدُ ٱلۡعِقَابِ 2حُرِّمَتۡ عَلَيۡكُمُ ٱلۡمَيۡتَةُ وَٱلدَّمُ وَلَحۡمُ ٱلۡخِنزِيرِ وَمَآ أُهِلَّ لِغَيۡرِ ٱللَّهِ بِهِۦ وَٱلۡمُنۡخَنِقَةُ وَٱلۡمَوۡقُوذَةُ وَٱلۡمُتَرَدِّيَةُ وَٱلنَّطِيحَةُ وَمَآ أَكَلَ ٱلسَّبُعُ إِلَّا مَا ذَكَّيۡتُمۡ وَمَا ذُبِحَ عَلَى ٱلنُّصُبِ وَأَن تَسۡتَقۡسِمُواْ بِٱلۡأَزۡلَٰمِۚ ذَٰلِكُمۡ فِسۡقٌۗ ٱلۡيَوۡمَ يَئِسَ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ مِن دِينِكُمۡ فَلَا تَخۡشَوۡهُمۡ وَٱخۡشَوۡنِۚ ٱلۡيَوۡمَ أَكۡمَلۡتُ لَكُمۡ دِينَكُمۡ وَأَتۡمَمۡتُ عَلَيۡكُمۡ نِعۡمَتِي وَرَضِيتُ لَكُمُ ٱلۡإِسۡلَٰمَ دِينٗاۚ فَمَنِ ٱضۡطُرَّ فِي مَخۡمَصَةٍ غَيۡرَ مُتَجَانِفٖ لِّإِثۡمٖ فَإِنَّ ٱللَّهَ غَفُورٞ رَّحِيمٞ3
Verse 2: مردم تزئیناتی را به شترها میبستند تا نشان دهند که آنها برای قربانی در کعبه در نظر گرفته شده بودند.
Verse 3: گوشت حیواناتی که در اثر پیری، بیماری، گرسنگی، کتک خوردن و غیره تلف شدهاند.
آنچه بخوریم و با که ازدواج کنیم
4از تو میپرسند ای پیامبر، چه چیزهایی برایشان حلال است؟ بگو: پاکیزهها (حلال است) و آنچه حیوانات شکاری و پرندگان شما که آنها را آموزش دادهاید، صید میکنند؛ به گونهای که خدا به شما آموخته است. پس از آنچه برای شما صید میکنند بخورید و نام خدا را هنگام فرستادن حیوان شکاری بر آن ذکر کنید. و از خدا پروا کنید. به راستی که خداوند سریعالحساب است. 5امروز همه پاکیزهها برای شما حلال شده است. و طعام اهل کتاب برای شما حلال است و طعام شما برای آنها حلال است. و (ازدواج با) زنان پاکدامن مؤمن و زنان پاکدامن از کسانی که پیش از شما به آنها کتاب داده شده است، برای شما حلال است؛ به شرط آنکه مهریههایشان را به آنها بپردازید، نه آنکه زناکار باشید و نه دوستگیران پنهانی. و هر کس کفر ورزد، قطعاً اعمالش تباه میگردد و در آخرت از زیانکاران خواهد بود.
يَسَۡٔلُونَكَ مَاذَآ أُحِلَّ لَهُمۡۖ قُلۡ أُحِلَّ لَكُمُ ٱلطَّيِّبَٰتُ وَمَا عَلَّمۡتُم مِّنَ ٱلۡجَوَارِحِ مُكَلِّبِينَ تُعَلِّمُونَهُنَّ مِمَّا عَلَّمَكُمُ ٱللَّهُۖ فَكُلُواْ مِمَّآ أَمۡسَكۡنَ عَلَيۡكُمۡ وَٱذۡكُرُواْ ٱسۡمَ ٱللَّهِ عَلَيۡهِۖ وَٱتَّقُواْ ٱللَّهَۚ إِنَّ ٱللَّهَ سَرِيعُ ٱلۡحِسَابِ 4ٱلۡيَوۡمَ أُحِلَّ لَكُمُ ٱلطَّيِّبَٰتُۖ وَطَعَامُ ٱلَّذِينَ أُوتُواْ ٱلۡكِتَٰبَ حِلّٞ لَّكُمۡ وَطَعَامُكُمۡ حِلّٞ لَّهُمۡۖ وَٱلۡمُحۡصَنَٰتُ مِنَ ٱلۡمُؤۡمِنَٰتِ وَٱلۡمُحۡصَنَٰتُ مِنَ ٱلَّذِينَ أُوتُواْ ٱلۡكِتَٰبَ مِن قَبۡلِكُمۡ إِذَآ ءَاتَيۡتُمُوهُنَّ أُجُورَهُنَّ مُحۡصِنِينَ غَيۡرَ مُسَٰفِحِينَ وَلَا مُتَّخِذِيٓ أَخۡدَانٖۗ وَمَن يَكۡفُرۡ بِٱلۡإِيمَٰنِ فَقَدۡ حَبِطَ عَمَلُهُۥ وَهُوَ فِي ٱلۡأٓخِرَةِ مِنَ ٱلۡخَٰسِرِينَ5
Verse 5: طعام اهل کتاب در اینجا منظور گوشت حیواناتی است که توسط یهودیان و مسیحیان ذبح شدهاند.
طهارت قبل از نماز
6ای کسانی که ایمان آوردهاید! هنگامی که برای نماز برمیخیزید، صورتهای خود را و دستهایتان را تا آرنجها بشویید، و سرهای خود را مسح کنید و پاهای خود را تا قوزکها بشویید. و اگر جنب بودید، پس غسل نمایید. و اگر بیمار بودید یا در سفر بودید یا یکی از شما از قضای حاجت بازگشته بود یا زنان را لمس کرده بودید و آبی نیافتید، پس با خاک پاک تیمم کنید و صورتها و دستهای خود را مسح نمایید. خداوند نمیخواهد بر شما دشواری قرار دهد، بلکه میخواهد شما را پاکیزه گرداند و نعمت خود را بر شما کامل گرداند، تا شاید سپاسگزار باشید.
يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوٓاْ إِذَا قُمۡتُمۡ إِلَى ٱلصَّلَوٰةِ فَٱغۡسِلُواْ وُجُوهَكُمۡ وَأَيۡدِيَكُمۡ إِلَى ٱلۡمَرَافِقِ وَٱمۡسَحُواْ بِرُءُوسِكُمۡ وَأَرۡجُلَكُمۡ إِلَى ٱلۡكَعۡبَيۡنِۚ وَإِن كُنتُمۡ جُنُبٗا فَٱطَّهَّرُواْۚ وَإِن كُنتُم مَّرۡضَىٰٓ أَوۡ عَلَىٰ سَفَرٍ أَوۡ جَآءَ أَحَدٞ مِّنكُم مِّنَ ٱلۡغَآئِطِ أَوۡ لَٰمَسۡتُمُ ٱلنِّسَآءَ فَلَمۡ تَجِدُواْ مَآءٗ فَتَيَمَّمُواْ صَعِيدٗا طَيِّبٗا فَٱمۡسَحُواْ بِوُجُوهِكُمۡ وَأَيۡدِيكُم مِّنۡهُۚ مَا يُرِيدُ ٱللَّهُ لِيَجۡعَلَ عَلَيۡكُم مِّنۡ حَرَجٖ وَلَٰكِن يُرِيدُ لِيُطَهِّرَكُمۡ وَلِيُتِمَّ نِعۡمَتَهُۥ عَلَيۡكُمۡ لَعَلَّكُمۡ تَشۡكُرُونَ6
Verse 6: ۵. مثلاً پس از رابطه زناشویی با همسر خود. ۶. یعنی اگر با او رابطه زناشویی برقرار کردهاید. ۷. این حکم «تیمم» نامیده میشود. به «نکات حکمت» برای ۴:۴۳ مراجعه کنید.
نعمتهای الله بر مؤمنان
7نعمت خدا را بر شما و پیمانی که با شما بست به یاد آورید، آنگاه که گفتید: «شنیدیم و اطاعت کردیم.» و از خدا پروا کنید. بیگمان خدا به آنچه در دلهاست آگاه است. 8ای مؤمنان! برای خدا برخیزید، به عنوان گواهانی به عدل. دشمنی قومی شما را به بیعدلی نکشاند. دادگر باشید! این به پرهیزگاری نزدیکتر است. و از خدا پروا کنید. بیگمان خدا به آنچه میکنید آگاه است. 9خدا به کسانی که ایمان آورده و کارهای شایسته کردهاند، وعده آمرزش و پاداشی بزرگ داده است. 10و اما کسانی که کفر ورزیدند و آیات ما را تکذیب کردند، آنان اهل دوزخند. 11ای مؤمنان! نعمت خدا را بر شما به یاد آورید: آنگاه که گروهی قصد داشتند به شما دست دراز کنند، پس دستشان را از شما بازداشت. و از خدا پروا کنید. و مؤمنان تنها بر خدا توکل کنند.
وَٱذۡكُرُواْ نِعۡمَةَ ٱللَّهِ عَلَيۡكُمۡ وَمِيثَٰقَهُ ٱلَّذِي وَاثَقَكُم بِهِۦٓ إِذۡ قُلۡتُمۡ سَمِعۡنَا وَأَطَعۡنَاۖ وَٱتَّقُواْ ٱللَّهَۚ إِنَّ ٱللَّهَ عَلِيمُۢ بِذَاتِ ٱلصُّدُورِ 7يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ كُونُواْ قَوَّٰمِينَ لِلَّهِ شُهَدَآءَ بِٱلۡقِسۡطِۖ وَلَا يَجۡرِمَنَّكُمۡ شَنََٔانُ قَوۡمٍ عَلَىٰٓ أَلَّا تَعۡدِلُواْۚ ٱعۡدِلُواْ هُوَ أَقۡرَبُ لِلتَّقۡوَىٰۖ وَٱتَّقُواْ ٱللَّهَۚ إِنَّ ٱللَّهَ خَبِيرُۢ بِمَا تَعۡمَلُونَ 8وَعَدَ ٱللَّهُ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَعَمِلُواْ ٱلصَّٰلِحَٰتِ لَهُم مَّغۡفِرَةٞ وَأَجۡرٌ عَظِيمٞ 9وَٱلَّذِينَ كَفَرُواْ وَكَذَّبُواْ بَِٔايَٰتِنَآ أُوْلَٰٓئِكَ أَصۡحَٰبُ ٱلۡجَحِيمِ 10يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ ٱذۡكُرُواْ نِعۡمَتَ ٱللَّهِ عَلَيۡكُمۡ إِذۡ هَمَّ قَوۡمٌ أَن يَبۡسُطُوٓاْ إِلَيۡكُمۡ أَيۡدِيَهُمۡ فَكَفَّ أَيۡدِيَهُمۡ عَنكُمۡۖ وَٱتَّقُواْ ٱللَّهَۚ وَعَلَى ٱللَّهِ فَلۡيَتَوَكَّلِ ٱلۡمُؤۡمِنُونَ11
Verse 11: ۸. به گفته امام ابن کثیر، دشمنان اسلام چندین نقشه برای کشتن پیامبر و یارانش کشیدند، اما خداوند آن نقشهها را خنثی کرد.
کسانی که عهد الله را شکستند
12و الله از بنیاسرائیل پیمان گرفت و از میانشان دوازده نقیب (سرپرست) برانگیخت و فرمود: «من با شما هستم. اگر نماز برپا دارید، و زکات بپردازید، و به رسولان من ایمان آورید، و یاریشان کنید، و به خدا وامی نیکو دهید، قطعاً گناهانتان را از شما میپوشانم و شما را به باغهایی وارد میکنم که از زیر آنها نهرها جاری است. و هر کس از شما پس از این کفر ورزد، قطعاً از راه راست گمراه شده است.» 13پس به سبب شکستن پیمانشان، آنها را لعنت کردیم و دلهایشان را سخت گرداندیم. کلمات را از جایگاهشان تحریف میکنند و بخشی از آنچه را که به آن تذکر داده شده بودند، فراموش کردند. و تو پیوسته از آنان به خیانتی آگاه میشوی، مگر اندکی از ایشان. پس از آنان درگذر و چشمپوشی کن. به راستی الله نیکوکاران را دوست دارد. 14و از کسانی که میگویند ما نصاری هستیم نیز پیمان گرفتیم، اما آنان بخشی از آنچه را که به آن تذکر داده شده بودند، فراموش کردند. پس میانشان تا روز قیامت دشمنی و کینه افکندیم. و به زودی الله آنان را از آنچه انجام میدادند، آگاه خواهد ساخت. 15ای اهل کتاب! اکنون پیامبر ما به سوی شما آمده است، بسیاری از چیزهایی را که از کتاب پنهان میداشتید، برای شما آشکار میسازد و از بسیاری (دیگر) درمیگذرد. به راستی نوری از جانب الله و کتابی آشکار به سوی شما آمده است. 16که الله به وسیله آن، کسانی را که خشنودی او را میجویند، به راههای سلامت هدایت میکند، و به فرمان خود، آنان را از تاریکیها به سوی نور بیرون میآورد، و به راه راست هدایتشان میکند.
وَلَقَدۡ أَخَذَ ٱللَّهُ مِيثَٰقَ بَنِيٓ إِسۡرَٰٓءِيلَ وَبَعَثۡنَا مِنۡهُمُ ٱثۡنَيۡ عَشَرَ نَقِيبٗاۖ وَقَالَ ٱللَّهُ إِنِّي مَعَكُمۡۖ لَئِنۡ أَقَمۡتُمُ ٱلصَّلَوٰةَ وَءَاتَيۡتُمُ ٱلزَّكَوٰةَ وَءَامَنتُم بِرُسُلِي وَعَزَّرۡتُمُوهُمۡ وَأَقۡرَضۡتُمُ ٱللَّهَ قَرۡضًا حَسَنٗا لَّأُكَفِّرَنَّ عَنكُمۡ سَئَِّاتِكُمۡ وَلَأُدۡخِلَنَّكُمۡ جَنَّٰتٖ تَجۡرِي مِن تَحۡتِهَا ٱلۡأَنۡهَٰرُۚ فَمَن كَفَرَ بَعۡدَ ذَٰلِكَ مِنكُمۡ فَقَدۡ ضَلَّ سَوَآءَ ٱلسَّبِيلِ 12فَبِمَا نَقۡضِهِم مِّيثَٰقَهُمۡ لَعَنَّٰهُمۡ وَجَعَلۡنَا قُلُوبَهُمۡ قَٰسِيَةٗۖ يُحَرِّفُونَ ٱلۡكَلِمَ عَن مَّوَاضِعِهِۦ وَنَسُواْ حَظّٗا مِّمَّا ذُكِّرُواْ بِهِۦۚ وَلَا تَزَالُ تَطَّلِعُ عَلَىٰ خَآئِنَةٖ مِّنۡهُمۡ إِلَّا قَلِيلٗا مِّنۡهُمۡۖ فَٱعۡفُ عَنۡهُمۡ وَٱصۡفَحۡۚ إِنَّ ٱللَّهَ يُحِبُّ ٱلۡمُحۡسِنِينَ 13وَمِنَ ٱلَّذِينَ قَالُوٓاْ إِنَّا نَصَٰرَىٰٓ أَخَذۡنَا مِيثَٰقَهُمۡ فَنَسُواْ حَظّٗا مِّمَّا ذُكِّرُواْ بِهِۦ فَأَغۡرَيۡنَا بَيۡنَهُمُ ٱلۡعَدَاوَةَ وَٱلۡبَغۡضَآءَ إِلَىٰ يَوۡمِ ٱلۡقِيَٰمَةِۚ وَسَوۡفَ يُنَبِّئُهُمُ ٱللَّهُ بِمَا كَانُواْ يَصۡنَعُونَ 14يَٰٓأَهۡلَ ٱلۡكِتَٰبِ قَدۡ جَآءَكُمۡ رَسُولُنَا يُبَيِّنُ لَكُمۡ كَثِيرٗا مِّمَّا كُنتُمۡ تُخۡفُونَ مِنَ ٱلۡكِتَٰبِ وَيَعۡفُواْ عَن كَثِيرٖۚ قَدۡ جَآءَكُم مِّنَ ٱللَّهِ نُورٞ وَكِتَٰبٞ مُّبِينٞ 15يَهۡدِي بِهِ ٱللَّهُ مَنِ ٱتَّبَعَ رِضۡوَٰنَهُۥ سُبُلَ ٱلسَّلَٰمِ وَيُخۡرِجُهُم مِّنَ ٱلظُّلُمَٰتِ إِلَى ٱلنُّورِ بِإِذۡنِهِۦ وَيَهۡدِيهِمۡ إِلَىٰ صِرَٰطٖ مُّسۡتَقِيم16
Verse 15: پیامبر و پیامش
فراخوان به بیداری یهودیان و مسیحیان
17قطعاً کسانی که میگویند «الله همان مسیح، پسر مریم است»، کافر شدهاند. بگو ای پیامبر: «چه کسی میتواند الله را باز دارد اگر او اراده کند که مسیح، پسر مریم، مادرش و هر که در زمین است را همگی نابود کند؟» پادشاهی آسمانها و زمین و هر آنچه میان آنهاست از آنِ الله است. او هر چه بخواهد میآفریند. و الله بر همه چیز تواناست. 18یهود و نصاری میگویند: «ما فرزندان الله و دوستان او هستیم!» بگو ای پیامبر: «پس چرا شما را به خاطر گناهانتان مجازات میکند؟» هرگز! شما فقط انسانهایی هستید از جمله کسانی که او آفریده است. او هر که را بخواهد میبخشد و هر که را بخواهد مجازات میکند. و پادشاهی آسمانها و زمین و هر آنچه میان آنهاست از آنِ الله است. و بازگشت نهایی به سوی اوست. 19ای اهل کتاب! پیامبر ما قطعاً به سوی شما آمده است تا (حقایق را) برای شما روشن کند، پس از یک دوره طولانی فترت میان پیامبران، تا نگویید «هیچ کس نیامده است تا به ما بشارت دهد یا هشدار دهد.» اینک، بشارتدهنده و بیمدهندهای به سوی شما آمده است. و الله بر همه چیز تواناست.
لَّقَدۡ كَفَرَ ٱلَّذِينَ قَالُوٓاْ إِنَّ ٱللَّهَ هُوَ ٱلۡمَسِيحُ ٱبۡنُ مَرۡيَمَۚ قُلۡ فَمَن يَمۡلِكُ مِنَ ٱللَّهِ شَيًۡٔا إِنۡ أَرَادَ أَن يُهۡلِكَ ٱلۡمَسِيحَ ٱبۡنَ مَرۡيَمَ وَأُمَّهُۥ وَمَن فِي ٱلۡأَرۡضِ جَمِيعٗاۗ وَلِلَّهِ مُلۡكُ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِ وَمَا بَيۡنَهُمَاۚ يَخۡلُقُ مَا يَشَآءُۚ وَٱللَّهُ عَلَىٰ كُلِّ شَيۡءٖ قَدِير 17وَقَالَتِ ٱلۡيَهُودُ وَٱلنَّصَٰرَىٰ نَحۡنُ أَبۡنَٰٓؤُاْ ٱللَّهِ وَأَحِبَّٰٓؤُهُۥۚ قُلۡ فَلِمَ يُعَذِّبُكُم بِذُنُوبِكُمۖ بَلۡ أَنتُم بَشَرٞ مِّمَّنۡ خَلَقَۚ يَغۡفِرُ لِمَن يَشَآءُ وَيُعَذِّبُ مَن يَشَآءُۚ وَلِلَّهِ مُلۡكُ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِ وَمَا بَيۡنَهُمَاۖ وَإِلَيۡهِ ٱلۡمَصِيرُ 18يَٰٓأَهۡلَ ٱلۡكِتَٰبِ قَدۡ جَآءَكُمۡ رَسُولُنَا يُبَيِّنُ لَكُمۡ عَلَىٰ فَتۡرَةٖ مِّنَ ٱلرُّسُلِ أَن تَقُولُواْ مَا جَآءَنَا مِنۢ بَشِيرٖ وَلَا نَذِيرٖۖ فَقَدۡ جَآءَكُم بَشِيرٞ وَنَذِيرٞۗ وَٱللَّهُ عَلَىٰ كُلِّ شَيۡءٖ قَدِيرٞ19
امر به ورود به سرزمین مقدس
20و (به یاد آورید) هنگامی که موسی به قومش گفت: «ای قوم من! نعمتهای خدا را بر خود به یاد آورید، هنگامی که از میان شما پیامبرانی برانگیخت و شما را حاکم گردانید و به شما چیزهایی داد که به هیچکس از جهانیان نداده بود.» 21ای قوم من! وارد سرزمین مقدس شوید که خداوند برای شما مقرر کرده است. و پشت نکنید که زیانکار خواهید شد. 22گفتند: «ای موسی! در آنجا مردمی زورمند هستند و ما هرگز وارد آن نمیشویم تا آنها از آنجا خارج شوند. اگر آنها خارج شوند، ما وارد میشویم!» 23دو مرد پرهیزگار که خداوند به آنها نعمت داده بود، گفتند: «از دروازه بر آنها وارد شوید. اگر چنین کنید، قطعاً پیروز خواهید شد. بر خدا توکل کنید اگر (واقعاً) مؤمن هستید!» 24(باز هم) گفتند: «ای موسی! ما هرگز وارد آن نمیشویم تا زمانی که آنها در آنجا هستند. پس تو و پروردگارت بروید و بجنگید؛ ما همینجا مینشینیم!» 25موسی گفت: «پروردگارا! من جز بر خودم و برادرم اختیاری ندارم. پس میان ما و این قوم نافرمان داوری کن!» 26خداوند فرمود: «پس این سرزمین تا چهل سال بر آنان حرام است؛ در آن سرگردان خواهند بود. پس بر این قوم فاسق اندوهگین مباش.»
وَإِذۡ قَالَ مُوسَىٰ لِقَوۡمِهِۦ يَٰقَوۡمِ ٱذۡكُرُواْ نِعۡمَةَ ٱللَّهِ عَلَيۡكُمۡ إِذۡ جَعَلَ فِيكُمۡ أَنۢبِيَآءَ وَجَعَلَكُم مُّلُوكٗا وَءَاتَىٰكُم مَّا لَمۡ يُؤۡتِ أَحَدٗا مِّنَ ٱلۡعَٰلَمِينَ 20يَٰقَوۡمِ ٱدۡخُلُواْ ٱلۡأَرۡضَ ٱلۡمُقَدَّسَةَ ٱلَّتِي كَتَبَ ٱللَّهُ لَكُمۡ وَلَا تَرۡتَدُّواْ عَلَىٰٓ أَدۡبَارِكُمۡ فَتَنقَلِبُواْ خَٰسِرِينَ 21قَالُواْ يَٰمُوسَىٰٓ إِنَّ فِيهَا قَوۡمٗا جَبَّارِينَ وَإِنَّا لَن نَّدۡخُلَهَا حَتَّىٰ يَخۡرُجُواْ مِنۡهَا فَإِن يَخۡرُجُواْ مِنۡهَا فَإِنَّا دَٰخِلُونَ 22٢٢ قَالَ رَجُلَانِ مِنَ ٱلَّذِينَ يَخَافُونَ أَنۡعَمَ ٱللَّهُ عَلَيۡهِمَا ٱدۡخُلُواْ عَلَيۡهِمُ ٱلۡبَابَ فَإِذَا دَخَلۡتُمُوهُ فَإِنَّكُمۡ غَٰلِبُونَۚ وَعَلَى ٱللَّهِ فَتَوَكَّلُوٓاْ إِن كُنتُم مُّؤۡمِنِينَ 23قَالُواْ يَٰمُوسَىٰٓ إِنَّا لَن نَّدۡخُلَهَآ أَبَدٗا مَّا دَامُواْ فِيهَا فَٱذۡهَبۡ أَنتَ وَرَبُّكَ فَقَٰتِلَآ إِنَّا هَٰهُنَا قَٰعِدُونَ 24قَالَ رَبِّ إِنِّي لَآ أَمۡلِكُ إِلَّا نَفۡسِي وَأَخِيۖ فَٱفۡرُقۡ بَيۡنَنَا وَبَيۡنَ ٱلۡقَوۡمِ ٱلۡفَٰسِقِينَ 25قَالَ فَإِنَّهَا مُحَرَّمَةٌ عَلَيۡهِمۡۛ أَرۡبَعِينَ سَنَةٗۛ يَتِيهُونَ فِي ٱلۡأَرۡضِۚ فَلَا تَأۡسَ عَلَى ٱلۡقَوۡمِ ٱلۡفَٰسِقِينَ26
Verse 20: ۱۰. او شما را از مصر نجات داد، جایی که با شما مانند بردگان رفتار میشد، و به شما آزادی داد تا زندگی خود را اداره کنید. ۱۱. برای مثال، شکافتن دریا برای نجات آنها از فرعون، فراهم کردن مَنّ و سَلوی (مَنّ و بلدرچین) برای آنها در بیابان، جاری ساختن آب از دل سنگ برای آنها، و فرستادن ابرها برای سایه افکندن بر آنها. به آیات ۲:۴۹-۶۰ مراجعه کنید.


BACKGROUND STORY
آدم فرزندان متعددی داشت، از جمله هابیل و قابیل. به مرور زمان، قابیل به هابیل که فردی صالح و بنده مخلص خداوند بود، حسادت ورزید. سرانجام، قابیل برادر خود را به قتل رساند، اما نمیدانست با جسد چه کند. از این رو، خداوند کلاغی فرستاد تا به او بیاموزد چگونه گودالی بکند و آن را دفن کند. طبق آیه ۳۱، قابیل پشیمان گشت.

WORDS OF WISDOM
ممکن است کسی بپرسد: «چرا قابیل پس از پشیمانی از کارش بخشیده نشد؟» در واقع، اگر کسی صادقانه از انجام کار اشتباهی پشیمان شود، این نشانهای است که خداوند ممکن است او را ببخشد. با این حال، پشیمانی قابیل نه به خاطر کشتن برادرش بود، بلکه به این دلیل بود که احساس بدی داشت که کلاغ از او باهوشتر بود.
این شبیه داستان فرعون در سوره یونس (آیات ۹۰-۹۲) است، زمانی که او در حال غرق شدن اعلام کرد که به خداوند ایمان آورده است. ایمان ناگهانی او پذیرفته نشد، زیرا او فقط از مرگ میترسید، نه به این دلیل که واقعاً به خداوند ایمان داشت.

SIDE STORY
چند سارق به بانکی دستبرد زدند و با پول به غاری در خارج از شهر فرار کردند. در غار، یکی از سارقان به تودههای عظیم پول نقد نگاه کرد و گریهاش گرفت. سارق دیگری از او پرسید: «چه شده؟ از دزدی پشیمانی؟» او پاسخ داد: «معلوم است که نه! من فقط دارم گریه میکنم چون شمردن این همه پول تا ابد طول میکشد و من بیصبرانه منتظر گرفتن سهمم هستم.»
سارق دیگر پاسخ داد: «احمق! ما لازم نیست چیزی را بشماریم. اگر امشب اخبار را تماشا کنیم، آنها دقیقاً به ما میگویند که چقدر از بانک دزدیده شده است!»
قابیل هابیل را کشت
27به آنها بگو ای پیامبر، داستان واقعی دو پسر آدم را. هنگامی که هر دو قربانی آوردند، از یکی پذیرفته شد و از دیگری پذیرفته نشد. پس (آن که قربانیاش پذیرفته نشد) به برادرش گفت: "تو را خواهم کشت!" برادرش پاسخ داد: "خداوند تنها از پرهیزگاران میپذیرد." 28اگر تو دستت را برای کشتن من بلند کنی، من دستم را برای کشتن تو بلند نخواهم کرد، زیرا من از خداوند، پروردگار جهانیان، میترسم. 29من میخواهم که گناه کشتن مرا همراه با گناهان دیگرت بر دوش کشی، آنگاه از اهل آتش خواهی بود. و این سزای ستمکاران است. 30اما نفس برادر دیگر او را به کشتن برادرش ترغیب کرد؛ پس او را کشت و از زیانکاران شد. 31آنگاه خداوند کلاغی را فرستاد که در زمین برای کلاغی مرده گودالی میکند تا به او نشان دهد چگونه جسد برادرش را دفن کند. او گفت: "وای بر من! آیا عاجز بودم از اینکه مانند این کلاغ باشم و جسد برادرم را دفن کنم؟" پس از پشیمانان گشت. 32به همین دلیل، بر بنیاسرائیل مقرر داشتیم که هر کس نفسی را بکشد—مگر برای قصاص قتل یا فساد در زمین—گویی همه مردم را کشته است. و هر کس نفسی را نجات دهد، گویی همه مردم را نجات داده است. و به راستی پیامبران ما با دلایل روشن به سوی آنها آمدند، با این حال بسیاری از آنها پس از آن در زمین زیادهروی میکردند.
وَٱتۡلُ عَلَيۡهِمۡ نَبَأَ ٱبۡنَيۡ ءَادَمَ بِٱلۡحَقِّ إِذۡ قَرَّبَا قُرۡبَانٗا فَتُقُبِّلَ مِنۡ أَحَدِهِمَا وَلَمۡ يُتَقَبَّلۡ مِنَ ٱلۡأٓخَرِ قَالَ لَأَقۡتُلَنَّكَۖ قَالَ إِنَّمَا يَتَقَبَّلُ ٱللَّهُ مِنَ ٱلۡمُتَّقِينَ 27لَئِنۢ بَسَطتَ إِلَيَّ يَدَكَ لِتَقۡتُلَنِي مَآ أَنَا۠ بِبَاسِطٖ يَدِيَ إِلَيۡكَ لِأَقۡتُلَكَۖ إِنِّيٓ أَخَافُ ٱللَّهَ رَبَّ ٱلۡعَٰلَمِينَ 28إِنِّيٓ أُرِيدُ أَن تَبُوٓأَ بِإِثۡمِي وَإِثۡمِكَ فَتَكُونَ مِنۡ أَصۡحَٰبِ ٱلنَّارِۚ وَذَٰلِكَ جَزَٰٓؤُاْ ٱلظَّٰلِمِينَ 29فَطَوَّعَتۡ لَهُۥ نَفۡسُهُۥ قَتۡلَ أَخِيهِ فَقَتَلَهُۥ فَأَصۡبَحَ مِنَ ٱلۡخَٰسِرِينَ 30فَبَعَثَ ٱللَّهُ غُرَابٗا يَبۡحَثُ فِي ٱلۡأَرۡضِ لِيُرِيَهُۥ كَيۡفَ يُوَٰرِي سَوۡءَةَ أَخِيهِۚ قَالَ يَٰوَيۡلَتَىٰٓ أَعَجَزۡتُ أَنۡ أَكُونَ مِثۡلَ هَٰذَا ٱلۡغُرَابِ فَأُوَٰرِيَ سَوۡءَةَ أَخِيۖ فَأَصۡبَحَ مِنَ ٱلنَّٰدِمِينَ 31مِنۡ أَجۡلِ ذَٰلِكَ كَتَبۡنَا عَلَىٰ بَنِيٓ إِسۡرَٰٓءِيلَ أَنَّهُۥ مَن قَتَلَ نَفۡسَۢا بِغَيۡرِ نَفۡسٍ أَوۡ فَسَادٖ فِي ٱلۡأَرۡضِ فَكَأَنَّمَا قَتَلَ ٱلنَّاسَ جَمِيعٗا وَمَنۡ أَحۡيَاهَا فَكَأَنَّمَآ أَحۡيَا ٱلنَّاسَ جَمِيعٗاۚ وَلَقَدۡ جَآءَتۡهُمۡ رُسُلُنَا بِٱلۡبَيِّنَٰتِ ثُمَّ إِنَّ كَثِيرٗا مِّنۡهُم بَعۡدَ ذَٰلِكَ فِي ٱلۡأَرۡضِ لَمُسۡرِفُونَ32

WORDS OF WISDOM
شریعت اسلامی، که به **شریعت** معروف است، هدف اصلیاش حمایت و حفاظت از جان، دین، عقل، آبرو و مال است. اینها **پنج هدف شریعت (مقاصد الشریعه)** نامیده میشوند که همه آنها در این سوره ذکر شدهاند (از جمله آیات 5، 32-33، 38، 54 و 90).
برای مثال، اسلام از موارد زیر حمایت میکند:

WORDS OF WISDOM
حکم شرعی اسلامی معروف به **محاربه** در مورد مجرمان مسلحی اعمال میشود که به شهروندان بیگناه حمله میکنند، چه مسلمان باشند چه غیرمسلمان. مجازاتهای متفاوتی بسته به ماهیت جرم تعیین شده است:
* در مورد قتل یا تجاوز، مجرمان اعدام میشوند.

لازم به ذکر است که **مجازات اعدام** در مورد جرائم جدی در بیش از ۵۰ کشور در سراسر جهان، از جمله ایالات متحده، ژاپن، سنگاپور، هند، چین، تایلند، عربستان سعودی و مصر اعمال میشود. در حالی که برخی افراد ممکن است مجازات اعدام را بیرحمانه و بیشفقت بدانند، برخی دیگر آن را مجازاتی عادلانه برای جرائم وحشتناکی مانند قتل، تجاوز و خیانت بزرگ میدانند.
عقوبت مفسدان
33همانا کیفر کسانی که با خدا و پیامبرش محاربه میکنند و در زمین به فساد میکوشند، جز این نیست که کشته شوند، یا به دار آویخته شوند، یا دستها و پاهایشان به طور متقابل قطع شود، یا از آن سرزمین تبعید گردند. این خواری و رسوایی برای آنها در دنیاست و در آخرت عذاب عظیمی خواهند داشت. 34مگر کسانی که پیش از آنکه بر آنها دست یابید، توبه کنند؛ پس بدانید که خداوند آمرزنده و مهربان است. 35ای کسانی که ایمان آوردهاید! از خدا پروا کنید و وسیلهای برای تقرب به او بجویید و در راه او جهاد کنید، باشد که رستگار شوید.
إِنَّمَا جَزَٰٓؤُاْ ٱلَّذِينَ يُحَارِبُونَ ٱللَّهَ وَرَسُولَهُۥ وَيَسۡعَوۡنَ فِي ٱلۡأَرۡضِ فَسَادًا أَن يُقَتَّلُوٓاْ أَوۡ يُصَلَّبُوٓاْ أَوۡ تُقَطَّعَ أَيۡدِيهِمۡ وَأَرۡجُلُهُم مِّنۡ خِلَٰفٍ أَوۡ يُنفَوۡاْ مِنَ ٱلۡأَرۡضِۚ ذَٰلِكَ لَهُمۡ خِزۡيٞ فِي ٱلدُّنۡيَاۖ وَلَهُمۡ فِي ٱلۡأٓخِرَةِ عَذَابٌ عَظِيمٌ 33إِلَّا ٱلَّذِينَ تَابُواْ مِن قَبۡلِ أَن تَقۡدِرُواْ عَلَيۡهِمۡۖ فَٱعۡلَمُوٓاْ أَنَّ ٱللَّهَ غَفُورٞ رَّحِيمٞ 34يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ ٱتَّقُواْ ٱللَّهَ وَٱبۡتَغُوٓاْ إِلَيۡهِ ٱلۡوَسِيلَةَ وَجَٰهِدُواْ فِي سَبِيلِهِۦ لَعَلَّكُمۡ تُفۡلِحُونَ35
عذاب کافران
36و اما کسانی که کفر ورزیدند، اگر دو برابر آنچه در زمین است را داشته باشند و آن را برای رهایی از عذاب روز قیامت فدیه دهند، هرگز از آنان پذیرفته نخواهد شد. و برایشان عذابی دردناک است. 37آرزو میکنند از آتش خارج شوند، ولی هرگز از آن بیرون نخواهند آمد. و عذابی جاودان خواهند داشت.
إِنَّ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ لَوۡ أَنَّ لَهُم مَّا فِي ٱلۡأَرۡضِ جَمِيعٗا وَمِثۡلَهُۥ مَعَهُۥ لِيَفۡتَدُواْ بِهِۦ مِنۡ عَذَابِ يَوۡمِ ٱلۡقِيَٰمَةِ مَا تُقُبِّلَ مِنۡهُمۡۖ وَلَهُمۡ عَذَابٌ أَلِيمٞ 36يُرِيدُونَ أَن يَخۡرُجُواْ مِنَ ٱلنَّارِ وَمَا هُم بِخَٰرِجِينَ مِنۡهَاۖ وَلَهُمۡ عَذَابٞ مُّقِيمٞ37

WORDS OF WISDOM
در اسلام، **شرایط سختی برای مجازاتها (حدود) اعمال میشود** که منحصراً برای مجرمانی است که تهدیدی برای جامعه محسوب میشوند. حکمت پشت این مجازاتها این است که افراد قبل از ارتکاب جرم، دوبار فکر کنند. برای اینکه کسی به خاطر سرقت مجازات شود، شرایط زیر باید احراز گردد:
۱. سارق باید **عاقل و بالغ** باشد.
مجازاتهای اسلامی (حدود) در کشورهای غیرمسلمان یا در سرزمینهای مسلمانی که شریعت در آنجا قانون نیست، اعمال نمیشود. علاوه بر این، مجازات تنها در جامعهای اعمال میشود که **نیازهای فقرا تأمین شده باشد** (از طریق زکات، صدقه یا رفاه عمومی). اگر سرقت از روی **اضطرار** (نه صرفاً میل و هوس) انجام شده باشد، مجازات ساقط میشود. این شامل مواردی میشود که فردی گرسنه برای بقا، نان یا میوه میدزدد. لازم به ذکر است که **عمر بن خطاب** به دلیل قحطی گسترده در دوران حکومتش، این مجازات را به مدت یک سال به حالت تعلیق درآورد.
مجازات دزدان
38دست سارق و سارقه را به سزای کاری که کردهاند، قطع کنید؛ این کیفری بازدارنده از جانب خداست. و خداوند توانا و حکیم است. 39اما کسانی که پس از ستم کردن، توبه کنند و (خود را) اصلاح نمایند، خداوند توبه آنان را میپذیرد. همانا خداوند آمرزنده و مهربان است. 40آیا نمیدانید که ملکوت آسمانها و زمین از آن خداست؟ هر که را بخواهد عذاب میکند و هر که را بخواهد میبخشد. و خداوند بر هر چیزی تواناست.
وَٱلسَّارِقُ وَٱلسَّارِقَةُ فَٱقۡطَعُوٓاْ أَيۡدِيَهُمَا جَزَآءَۢ بِمَا كَسَبَا نَكَٰلٗا مِّنَ ٱللَّهِۗ وَٱللَّهُ عَزِيزٌ حَكِيم 38فَمَن تَابَ مِنۢ بَعۡدِ ظُلۡمِهِۦ وَأَصۡلَحَ فَإِنَّ ٱللَّهَ يَتُوبُ عَلَيۡهِۚ إِنَّ ٱللَّهَ غَفُورٞ رَّحِيمٌ 39أَلَمۡ تَعۡلَمۡ أَنَّ ٱللَّهَ لَهُۥ مُلۡكُ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِ يُعَذِّبُ مَن يَشَآءُ وَيَغۡفِرُ لِمَن يَشَآءُۗ وَٱللَّهُ عَلَىٰ كُلِّ شَيۡءٖ قَدِيرٞ40
هشدار در برابر بیایمانان
41ای پیامبر! غمگین مباش برای کسانی که در کفر شتاب میکنند، از منافقان؛ کسانی که با زبانشان میگویند: «ایمان آوردیم»، ولی دلهایشان ایمان نیاورده است. و نیز از یهودیان، کسانی که بسیار به دروغ گوش میدهند و به گروهی دیگر گوش فرا میدهند که خودشان نزد تو نیامدهاند و بسیار متکبرند. آنها کلمات کتابشان را تحریف میکنند، سپس به یکدیگر میگویند: «اگر این حکمی است که از محمد به شما داده شد، آن را بپذیرید؛ و اگر نه، برحذر باشید!» هر کس را که خدا بخواهد گمراه کند، تو هرگز نمیتوانی او را در برابر خدا یاری دهی. خدا نمیخواهد دلهای چنین کسانی را پاک کند. برای آنها در دنیا خواری است، و در آخرت عذابی بزرگ خواهند داشت. 42آنها بسیار به دروغ گوش میدهند و مال حرام میخورند. پس اگر نزد تو آمدند، ای پیامبر، یا میانشان داوری کن یا از آنها روی برگردان. اگر از آنها روی برگردانی، هرگز نمیتوانند به تو زیانی برسانند. و اگر میانشان داوری کنی، پس به عدالت داوری کن. قطعاً خدا کسانی را که عدالت پیشه میکنند، دوست دارد. 43چگونه تو را داور خود قرار میدهند در حالی که تورات نزد آنهاست و حکم خدا در آن است، سپس بعد از آن روی برمیگردانند؟ آنها مؤمن نیستند.
يَٰٓأَيُّهَا ٱلرَّسُولُ لَا يَحۡزُنكَ ٱلَّذِينَ يُسَٰرِعُونَ فِي ٱلۡكُفۡرِ مِنَ ٱلَّذِينَ قَالُوٓاْ ءَامَنَّا بِأَفۡوَٰهِهِمۡ وَلَمۡ تُؤۡمِن قُلُوبُهُمۡۛ وَمِنَ ٱلَّذِينَ هَادُواْۛ سَمَّٰعُونَ لِلۡكَذِبِ سَمَّٰعُونَ لِقَوۡمٍ ءَاخَرِينَ لَمۡ يَأۡتُوكَۖ يُحَرِّفُونَ ٱلۡكَلِمَ مِنۢ بَعۡدِ مَوَاضِعِهِۦۖ يَقُولُونَ إِنۡ أُوتِيتُمۡ هَٰذَا فَخُذُوهُ وَإِن لَّمۡ تُؤۡتَوۡهُ فَٱحۡذَرُواْۚ وَمَن يُرِدِ ٱللَّهُ فِتۡنَتَهُۥ فَلَن تَمۡلِكَ لَهُۥ مِنَ ٱللَّهِ شَيًۡٔاۚ أُوْلَٰٓئِكَ ٱلَّذِينَ لَمۡ يُرِدِ ٱللَّهُ أَن يُطَهِّرَ قُلُوبَهُمۡۚ لَهُمۡ فِي ٱلدُّنۡيَا خِزۡيٞۖ وَلَهُمۡ فِي ٱلۡأٓخِرَةِ عَذَابٌ عَظِيمٞ 41سَمَّٰعُونَ لِلۡكَذِبِ أَكَّٰلُونَ لِلسُّحۡتِۚ فَإِن جَآءُوكَ فَٱحۡكُم بَيۡنَهُمۡ أَوۡ أَعۡرِضۡ عَنۡهُمۡۖ وَإِن تُعۡرِضۡ عَنۡهُمۡ فَلَن يَضُرُّوكَ شَيۡٔٗاۖ وَإِنۡ حَكَمۡتَ فَٱحۡكُم بَيۡنَهُم بِٱلۡقِسۡطِۚ إِنَّ ٱللَّهَ يُحِبُّ ٱلۡمُقۡسِطِينَ 42وَكَيۡفَ يُحَكِّمُونَكَ وَعِندَهُمُ ٱلتَّوۡرَىٰةُ فِيهَا حُكۡمُ ٱللَّهِ ثُمَّ يَتَوَلَّوۡنَ مِنۢ بَعۡدِ ذَٰلِكَۚ وَمَآ أُوْلَٰٓئِكَ بِٱلۡمُؤۡمِنِينَ43
Verse 42: ۱۳. مانندِ رشوه و ربا.

WORDS OF WISDOM
مانند سوره ۹، این سوره به برخی از القاب مذهبی غیرمسلمانان اشاره میکند. بیایید این القاب را تعریف کنیم تا با آنها آشنا شوید:
۱. **رهبران دینی یهودی**
بر اساس تورات
44همانا ما تورات را نازل کردیم که در آن هدایت و نور بود، و پیامبرانی که تسلیم (فرمان) خدا بودند، با آن برای یهودیان حکم میکردند. و (همچنین) ربانیون و احبار (پیشوایان دینی و دانشمندان) که به آنچه از کتاب خدا به آنها سپرده شده بود و نگهبانش بودند، حکم میکردند. پس از مردم نترسید و از من بترسید! و آیات مرا به بهای اندک نفروشید. و هر کس به آنچه خدا نازل کرده حکم نکند، پس آنان کافرند. 45و در آن (تورات) بر آنان نوشتیم که جان در برابر جان، و چشم در برابر چشم، و بینی در برابر بینی، و گوش در برابر گوش، و دندان در برابر دندان، و زخمها (نیز) قصاص دارد. پس هر کس از آن (قصاص) درگذرد و آن را صدقه حساب کند، کفاره (گناهان) او خواهد بود. و هر کس به آنچه خدا نازل کرده حکم نکند، پس آنان ستمکارند.
إِنَّآ أَنزَلۡنَا ٱلتَّوۡرَىٰةَ فِيهَا هُدٗى وَنُورٞۚ يَحۡكُمُ بِهَا ٱلنَّبِيُّونَ ٱلَّذِينَ أَسۡلَمُواْ لِلَّذِينَ هَادُواْ وَٱلرَّبَّٰنِيُّونَ وَٱلۡأَحۡبَارُ بِمَا ٱسۡتُحۡفِظُواْ مِن كِتَٰبِ ٱللَّهِ وَكَانُواْ عَلَيۡهِ شُهَدَآءَۚ فَلَا تَخۡشَوُاْ ٱلنَّاسَ وَٱخۡشَوۡنِ وَلَا تَشۡتَرُواْ بَِٔايَٰتِي ثَمَنٗا قَلِيلٗاۚ وَمَن لَّمۡ يَحۡكُم بِمَآ أَنزَلَ ٱللَّهُ فَأُوْلَٰٓئِكَ هُمُ ٱلۡكَٰفِرُونَ 44وَكَتَبۡنَا عَلَيۡهِمۡ فِيهَآ أَنَّ ٱلنَّفۡسَ بِٱلنَّفۡسِ وَٱلۡعَيۡنَ بِٱلۡعَيۡنِ وَٱلۡأَنفَ بِٱلۡأَنفِ وَٱلۡأُذُنَ بِٱلۡأُذُنِ وَٱلسِّنَّ بِٱلسِّنِّ وَٱلۡجُرُوحَ قِصَاصٞۚ فَمَن تَصَدَّقَ بِهِۦ فَهُوَ كَفَّارَةٞ لَّهُۥۚ وَمَن لَّمۡ يَحۡكُم بِمَآ أَنزَلَ ٱللَّهُ فَأُوْلَٰٓئِكَ هُمُ ٱلظَّٰلِمُونَ45
بر اساس انجیل
46سپس در پی پیامبران، عیسی بن مریم را فرستادیم، مصدقِ توراتی که پیش از او نازل شده بود. و به او انجیل را دادیم که در آن هدایت و نور بود و مصدق آنچه پیش از آن در تورات نازل شده بود؛ و هدایت و موعظهای برای پرهیزکاران. 47و اهل انجیل باید به آنچه خدا در آن نازل کرده است حکم کنند. و هر کس به آنچه خدا نازل کرده است حکم نکند، پس آنان همان فاسقانند.
وَقَفَّيۡنَا عَلَىٰٓ ءَاثَٰرِهِم بِعِيسَى ٱبۡنِ مَرۡيَمَ مُصَدِّقٗا لِّمَا بَيۡنَ يَدَيۡهِ مِنَ ٱلتَّوۡرَىٰةِۖ وَءَاتَيۡنَٰهُ ٱلۡإِنجِيلَ فِيهِ هُدٗى وَنُورٞ وَمُصَدِّقٗا لِّمَا بَيۡنَ يَدَيۡهِ مِنَ ٱلتَّوۡرَىٰةِ وَهُدٗى وَمَوۡعِظَةٗ لِّلۡمُتَّقِينَ 46وَلۡيَحۡكُمۡ أَهۡلُ ٱلۡإِنجِيلِ بِمَآ أَنزَلَ ٱللَّهُ فِيهِۚ وَمَن لَّمۡ يَحۡكُم بِمَآ أَنزَلَ ٱللَّهُ فَأُوْلَٰٓئِكَ هُمُ ٱلۡفَٰسِقُونَ47

قضاوت با قرآن
48ما این کتاب را به حق بر تو نازل کردیم، در حالی که تصدیقکننده کتابهای پیشین و نگهبان آنهاست. پس میان آنان به آنچه خدا نازل کرده حکم کن و از هواهای نفسانی آنان در برابر حقی که به تو رسیده پیروی مکن. برای هر یک از شما شریعت و راهی (منهاج) قرار دادیم. و اگر خدا میخواست، شما را یک امت قرار میداد، ولی (خواست او این است) تا شما را در آنچه به شما داده بیازماید. پس در کارهای نیک بر یکدیگر پیشی گیرید. بازگشت همه شما به سوی اوست، آنگاه شما را از حقیقت آنچه در آن اختلاف داشتید آگاه خواهد ساخت. 49و میان آنها به آنچه خدا نازل کرده حکم کن و از هواهای نفسانی آنها پیروی مکن. و برحذر باش که تو را از پارهای از آنچه خدا بر تو نازل کرده منحرف نکنند. پس اگر روی برگرداندند، بدان که خدا میخواهد آنان را به سبب پارهای از گناهانشان مجازات کند. و به راستی بسیاری از مردم فاسقاند. 50آیا آنها حکم جاهلیت را میخواهند؟ و برای قومی که یقین دارند، چه کسی بهتر از خدا حکم میکند؟
وَأَنزَلۡنَآ إِلَيۡكَ ٱلۡكِتَٰبَ بِٱلۡحَقِّ مُصَدِّقٗا لِّمَا بَيۡنَ يَدَيۡهِ مِنَ ٱلۡكِتَٰبِ وَمُهَيۡمِنًا عَلَيۡهِۖ فَٱحۡكُم بَيۡنَهُم بِمَآ أَنزَلَ ٱللَّهُۖ وَلَا تَتَّبِعۡ أَهۡوَآءَهُمۡ عَمَّا جَآءَكَ مِنَ ٱلۡحَقِّۚ لِكُلّٖ جَعَلۡنَا مِنكُمۡ شِرۡعَةٗ وَمِنۡهَاجٗاۚ وَلَوۡ شَآءَ ٱللَّهُ لَجَعَلَكُمۡ أُمَّةٗ وَٰحِدَةٗ وَلَٰكِن لِّيَبۡلُوَكُمۡ فِي مَآ ءَاتَىٰكُمۡۖ فَٱسۡتَبِقُواْ ٱلۡخَيۡرَٰتِۚ إِلَى ٱللَّهِ مَرۡجِعُكُمۡ جَمِيعٗا فَيُنَبِّئُكُم بِمَا كُنتُمۡ فِيهِ تَخۡتَلِفُونَ 48وَأَنِ ٱحۡكُم بَيۡنَهُم بِمَآ أَنزَلَ ٱللَّهُ وَلَا تَتَّبِعۡ أَهۡوَآءَهُمۡ وَٱحۡذَرۡهُمۡ أَن يَفۡتِنُوكَ عَنۢ بَعۡضِ مَآ أَنزَلَ ٱللَّهُ إِلَيۡكَۖ فَإِن تَوَلَّوۡاْ فَٱعۡلَمۡ أَنَّمَا يُرِيدُ ٱللَّهُ أَن يُصِيبَهُم بِبَعۡضِ ذُنُوبِهِمۡۗ وَإِنَّ كَثِيرٗا مِّنَ ٱلنَّاسِ لَفَٰسِقُونَ 49أَفَحُكۡمَ ٱلۡجَٰهِلِيَّةِ يَبۡغُونَۚ وَمَنۡ أَحۡسَنُ مِنَ ٱللَّهِ حُكۡمٗا لِّقَوۡمٖ يُوقِنُونَ50

WORDS OF WISDOM
آیه ۵۱ به برخی از یهودیان و مسیحیانی اشاره دارد که در برابر جامعه مسلمانان، جانب بتپرستان را گرفتند. بر اساس آیات ۵۷-۵۸، آنها همچنین اسلام را مسخره میکردند و مسلمانان را هنگام نماز خواندن به تمسخر میگرفتند. اما در مورد غیرمسلمانانی که با مسلمانان در حال جنگ نیستند، **آیه ۶۰:۸** میفرماید که باید با آنها با مهربانی و عدالت رفتار شود.
اولیا منافقان
51ای مؤمنان! یهود و نصاری را اولیای خود نگیرید. آنان اولیای یکدیگرند. هر کس از شما آنان را ولیّ خود گیرد، از ایشان خواهد بود. همانا خداوند قوم ستمکار را هدایت نمیکند. 52میبینی کسانی را که در دلهایشان بیماری است که به سوی آنان میشتابند و میگویند: «میترسیم که دایره بر ما بگردد.» اما شاید خداوند فتحی از جانب خود یا امر دیگری پدید آورد و آنگاه اینان از آنچه در دلهایشان پنهان کرده بودند، پشیمان شوند. 53آنگاه مؤمنان (از یکدیگر) خواهند پرسید: «آیا اینان همان کسانی نیستند که با شدیدترین سوگندهایشان به خدا قسم میخوردند که از شمایند؟» اعمالشان حبط شد و زیانکار شدند. 54ای مؤمنان! هر کس از شما از دین خود مرتد شود، خداوند به زودی قومی را میآورد که او را دوست دارند و او نیز آنان را دوست دارد. در برابر مؤمنان فروتن و در برابر کافران سرسخت هستند، در راه خدا جهاد میکنند و از سرزنش هیچ سرزنشکنندهای نمیترسند. این فضل خداست. آن را به هر که بخواهد میدهد. و خداوند گشایشگر و داناست. 55ولیّ شما تنها خداست و پیامبر او و مؤمنانی که نماز را برپا میدارند و با خشوع زکات میدهند. 56هر کس که الله، پیامبر او، و مؤمنان را ولیّ خود گیرد، پس حزب الله همان پیروزمندانند. 57ای کسانی که ایمان آوردهاید! کسانی را که پیش از شما کتاب به آنها داده شده است و کافران را که دین شما را به مسخره و بازی میگیرند، ولیّ خود نگیرید. و اگر مؤمن هستید، از الله پروا کنید. 58و هنگامی که برای نماز اذان میگویید، آن را به مسخره و بازی میگیرند. این بدان سبب است که آنان قومی هستند که تعقل نمیکنند.
يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ لَا تَتَّخِذُواْ ٱلۡيَهُودَ وَٱلنَّصَٰرَىٰٓ أَوۡلِيَآءَۘ بَعۡضُهُمۡ أَوۡلِيَآءُ بَعۡضٖۚ وَمَن يَتَوَلَّهُم مِّنكُمۡ فَإِنَّهُۥ مِنۡهُمۡۗ إِنَّ ٱللَّهَ لَا يَهۡدِي ٱلۡقَوۡمَ ٱلظَّٰلِمِينَ 51فَتَرَى ٱلَّذِينَ فِي قُلُوبِهِم مَّرَضٞ يُسَٰرِعُونَ فِيهِمۡ يَقُولُونَ نَخۡشَىٰٓ أَن تُصِيبَنَا دَآئِرَةٞۚ فَعَسَى ٱللَّهُ أَن يَأۡتِيَ بِٱلۡفَتۡحِ أَوۡ أَمۡرٖ مِّنۡ عِندِهِۦ فَيُصۡبِحُواْ عَلَىٰ مَآ أَسَرُّواْ فِيٓ أَنفُسِهِمۡ نَٰدِمِينَ 52وَيَقُولُ ٱلَّذِينَ ءَامَنُوٓاْ أَهَٰٓؤُلَآءِ ٱلَّذِينَ أَقۡسَمُواْ بِٱللَّهِ جَهۡدَ أَيۡمَٰنِهِمۡ إِنَّهُمۡ لَمَعَكُمۡۚ حَبِطَتۡ أَعۡمَٰلُهُمۡ فَأَصۡبَحُواْ خَٰسِرِينَ 53يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ مَن يَرۡتَدَّ مِنكُمۡ عَن دِينِهِۦ فَسَوۡفَ يَأۡتِي ٱللَّهُ بِقَوۡمٖ يُحِبُّهُمۡ وَيُحِبُّونَهُۥٓ أَذِلَّةٍ عَلَى ٱلۡمُؤۡمِنِينَ أَعِزَّةٍ عَلَى ٱلۡكَٰفِرِينَ يُجَٰهِدُونَ فِي سَبِيلِ ٱللَّهِ وَلَا يَخَافُونَ لَوۡمَةَ لَآئِمٖۚ ذَٰلِكَ فَضۡلُ ٱللَّهِ يُؤۡتِيهِ مَن يَشَآءُۚ وَٱللَّهُ وَٰسِعٌ عَلِيمٌ 54إِنَّمَا وَلِيُّكُمُ ٱللَّهُ وَرَسُولُهُۥ وَٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ ٱلَّذِينَ يُقِيمُونَ ٱلصَّلَوٰةَ وَيُؤۡتُونَ ٱلزَّكَوٰةَ وَهُمۡ رَٰكِعُونَ 55وَمَن يَتَوَلَّ ٱللَّهَ وَرَسُولَهُۥ وَٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ فَإِنَّ حِزۡبَ ٱللَّهِ هُمُ ٱلۡغَٰلِبُونَ 56يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ لَا تَتَّخِذُواْ ٱلَّذِينَ ٱتَّخَذُواْ دِينَكُمۡ هُزُوٗا وَلَعِبٗا مِّنَ ٱلَّذِينَ أُوتُواْ ٱلۡكِتَٰبَ مِن قَبۡلِكُمۡ وَٱلۡكُفَّارَ أَوۡلِيَآءَۚ وَٱتَّقُواْ ٱللَّهَ إِن كُنتُم مُّؤۡمِنِينَ 57وَإِذَا نَادَيۡتُمۡ إِلَى ٱلصَّلَوٰةِ ٱتَّخَذُوهَا هُزُوٗا وَلَعِبٗاۚ ذَٰلِكَ بِأَنَّهُمۡ قَوۡمٞ لَّا يَعۡقِلُونَ58
منافقان یهودی
59قُلْ: «ای اهل کتاب! آیا شما با ما دشمنی میورزید جز به این دلیل که ما به خدا و آنچه بر ما نازل شده و آنچه پیش از این نازل گشته ایمان آوردهایم و اینکه بیشتر شما فاسق هستید؟» 60قُلْ: «آیا شما را از کسانی خبر دهم که کیفرشان نزد خدا بدتر از فاسقان است؟ کسانی که خدا آنان را لعنت کرده و مورد غضب خویش قرار داده و برخی از آنان را به بوزینه و خوک مسخ کرده و (برخی دیگر) طاغوت را پرستیدهاند. اینان از هر جهت بدترند و از راه راست بسیار دور شدهاند.» 61هنگامی که نزد شما (مؤمنان) میآیند، میگویند: «ما نیز ایمان آوردهایم.» در حالی که با کفر وارد میشوند و با کفر خارج میگردند. و خدا به آنچه پنهان میدارند داناتر است. 62بسیاری از آنان را میبینی که به سوی گناه و تجاوز و خوردن مال حرام میشتابند. چه بد است کاری که انجام میدادند! 63چرا پیشوایان و علمایشان آنان را از گفتار گناهآلود و خوردن مال حرام نهی نمیکنند؟ چه بد است رفتاری که داشتند! 64و یهودیان گفتند: «دست خدا بسته است.» دستهای خودشان بسته باد و به خاطر آنچه گفتند، از رحمت خدا دور شوند. بلکه هر دو دست او گشاده است، هر گونه که بخواهد میبخشد. و آنچه از پروردگارت بر تو نازل شده، بر بسیاری از آنان جز طغیان و کفر نمیافزاید. و میانشان تا روز قیامت دشمنی و کینه افکندیم. هر بار که آتشی برای جنگ برافروختند، خدا آن را خاموش کرد. و در زمین به فساد میکوشند. و خدا مفسدان را دوست ندارد. 65و اگر اهل کتاب ایمان میآوردند و پرهیزگاری پیشه میکردند، قطعاً گناهانشان را از آنان میزدودیم و آنان را در باغهای پرنعمت (بهشت) وارد میکردیم. 66و اگر آنان تورات و انجیل و آنچه را از پروردگارشان بر ایشان نازل شده برپا میداشتند، قطعاً از بالای سرشان و از زیر پاهایشان (روزی) میخوردند. گروهی از آنان معتدل و میانهرو هستند، ولی بسیاری از آنان بد عمل میکنند.
قُلۡ يَٰٓأَهۡلَ ٱلۡكِتَٰبِ هَلۡ تَنقِمُونَ مِنَّآ إِلَّآ أَنۡ ءَامَنَّا بِٱللَّهِ وَمَآ أُنزِلَ إِلَيۡنَا وَمَآ أُنزِلَ مِن قَبۡلُ وَأَنَّ أَكۡثَرَكُمۡ فَٰسِقُونَ 59قُلۡ هَلۡ أُنَبِّئُكُم بِشَرّٖ مِّن ذَٰلِكَ مَثُوبَةً عِندَ ٱللَّهِۚ مَن لَّعَنَهُ ٱللَّهُ وَغَضِبَ عَلَيۡهِ وَجَعَلَ مِنۡهُمُ ٱلۡقِرَدَةَ وَٱلۡخَنَازِيرَ وَعَبَدَ ٱلطَّٰغُوتَۚ أُوْلَٰٓئِكَ شَرّٞ مَّكَانٗا وَأَضَلُّ عَن سَوَآءِ ٱلسَّبِيلِ 60وَإِذَا جَآءُوكُمۡ قَالُوٓاْ ءَامَنَّا وَقَد دَّخَلُواْ بِٱلۡكُفۡرِ وَهُمۡ قَدۡ خَرَجُواْ بِهِۦۚ وَٱللَّهُ أَعۡلَمُ بِمَا كَانُواْ يَكۡتُمُونَ 61وَتَرَىٰ كَثِيرٗا مِّنۡهُمۡ يُسَٰرِعُونَ فِي ٱلۡإِثۡمِ وَٱلۡعُدۡوَٰنِ وَأَكۡلِهِمُ ٱلسُّحۡتَۚ لَبِئۡسَ مَا كَانُواْ يَعۡمَلُونَ 62لَوۡلَا يَنۡهَىٰهُمُ ٱلرَّبَّٰنِيُّونَ وَٱلۡأَحۡبَارُ عَن قَوۡلِهِمُ ٱلۡإِثۡمَ وَأَكۡلِهِمُ ٱلسُّحۡتَۚ لَبِئۡسَ مَا كَانُواْ يَصۡنَعُونَ 63وَقَالَتِ ٱلۡيَهُودُ يَدُ ٱللَّهِ مَغۡلُولَةٌۚ غُلَّتۡ أَيۡدِيهِمۡ وَلُعِنُواْ بِمَا قَالُواْۘ بَلۡ يَدَاهُ مَبۡسُوطَتَانِ يُنفِقُ كَيۡفَ يَشَآءُۚ وَلَيَزِيدَنَّ كَثِيرٗا مِّنۡهُم مَّآ أُنزِلَ إِلَيۡكَ مِن رَّبِّكَ طُغۡيَٰنٗا وَكُفۡرٗاۚ وَأَلۡقَيۡنَا بَيۡنَهُمُ ٱلۡعَدَٰوَةَ وَٱلۡبَغۡضَآءَ إِلَىٰ يَوۡمِ ٱلۡقِيَٰمَةِۚ كُلَّمَآ أَوۡقَدُواْ نَارٗا لِّلۡحَرۡبِ أَطۡفَأَهَا ٱللَّهُۚ وَيَسۡعَوۡنَ فِي ٱلۡأَرۡضِ فَسَادٗاۚ وَٱللَّهُ لَا يُحِبُّ ٱلۡمُفۡسِدِينَ 64وَلَوۡ أَنَّ أَهۡلَ ٱلۡكِتَٰبِ ءَامَنُواْ وَٱتَّقَوۡاْ لَكَفَّرۡنَا عَنۡهُمۡ سَئَِّاتِهِمۡ وَلَأَدۡخَلۡنَٰهُمۡ جَنَّٰتِ ٱلنَّعِيمِ 65وَلَوۡ أَنَّهُمۡ أَقَامُواْ ٱلتَّوۡرَىٰةَ وَٱلۡإِنجِيلَ وَمَآ أُنزِلَ إِلَيۡهِم مِّن رَّبِّهِمۡ لَأَكَلُواْ مِن فَوۡقِهِمۡ وَمِن تَحۡتِ أَرۡجُلِهِمۚ مِّنۡهُمۡ أُمَّةٞ مُّقۡتَصِدَةٞۖ وَكَثِيرٞ مِّنۡهُمۡ سَآءَ مَا يَعۡمَلُونَ66
Verse 60: آنها یا واقعاً به میمون و خوک تبدیل شدند یا رفتاری شبیه آنها در پیش گرفتند. برای اطلاعات بیشتر به حاشیه آیه ۲:۶۵ مراجعه کنید.
Verse 64: آنها ادعا کردند که الله با آنها سخی نیست.

SIDE STORY
پیامبر دشمنان زیادی هم در داخل و هم در خارج مدینه داشت، از جمله منافقان، بتپرستان و دیگر کافران. در **آیه ۶۷**، خداوند به او دستور میدهد که هر آنچه به او وحی شده را بدون ترس از دشمنانش ابلاغ کند و به او اطمینان میدهد که خود خداوند از او محافظت خواهد کرد.
روزی، پیامبر با یارانش پس از نبردی به مدینه بازمیگشت که تصمیم گرفت برای استراحت توقف کند. در حالی که او زیر درختی خوابیده بود، یک بتپرست مخفیانه نزدیک شد و شمشیر پیامبر را برداشت. پیامبر بیدار شد و دید که مرد شمشیر را به سمت او نشانه رفته است. مرد پرسید: «چه کسی میتواند تو را از من محافظت کند؟» او با اطمینان پاسخ داد: «**الله!**» ناگهان، دست بتپرست شروع به لرزیدن کرد و شمشیر افتاد. پیامبر شمشیر را برداشت، آن را به سمت مرد نشانه رفت و پرسید: «چه کسی میتواند تو را از من محافظت کند؟» مرد التماس کرد: «لطفاً، بزرگواری کن!» پیامبر سپس پرسید که آیا مایل است اسلام را بپذیرد، که مرد پاسخ داد: «نه، اما قول میدهم که هرگز با تو نجنگم و به کسانی که میجنگند نپیوندم.» سپس پیامبر او را رها کرد. (امام احمد)

نصیحت به پیامبر
67ای پیامبر! آنچه از پروردگارت بر تو نازل شده است، ابلاغ کن؛ و اگر [چنین] نکنی، رسالت او را ابلاغ نکردهای. و خداوند تو را از [گزند] مردم حفظ میکند. همانا خداوند قوم کافران را هدایت نمیکند. 68بگو: ای اهل کتاب! شما بر هیچ [اساس صحیحی] نیستید مگر اینکه تورات و انجیل و آنچه را از پروردگارتان بر شما نازل شده است، برپا دارید. و آنچه از پروردگارت بر تو نازل شده است، بر بسیاری از آنان جز بر طغیان و کفرشان نمیافزاید. پس بر قوم کافران اندوهگین مباش. 69همانا کسانی که ایمان آوردهاند، و یهودیان، و صابئان، و مسیحیان؛ هر کس به خدا و روز قیامت ایمان آورد و عمل صالح انجام دهد، نه بیمی بر آنان است و نه غمگین میشوند.
يَٰٓأَيُّهَا ٱلرَّسُولُ بَلِّغۡ مَآ أُنزِلَ إِلَيۡكَ مِن رَّبِّكَۖ وَإِن لَّمۡ تَفۡعَلۡ فَمَا بَلَّغۡتَ رِسَالَتَهُۥۚ وَٱللَّهُ يَعۡصِمُكَ مِنَ ٱلنَّاسِۗ إِنَّ ٱللَّهَ لَا يَهۡدِي ٱلۡقَوۡمَ ٱلۡكَٰفِرِينَ 67قُلۡ يَٰٓأَهۡلَ ٱلۡكِتَٰبِ لَسۡتُمۡ عَلَىٰ شَيۡءٍ حَتَّىٰ تُقِيمُواْ ٱلتَّوۡرَىٰةَ وَٱلۡإِنجِيلَ وَمَآ أُنزِلَ إِلَيۡكُم مِّن رَّبِّكُمۡۗ وَلَيَزِيدَنَّ كَثِيرٗا مِّنۡهُم مَّآ أُنزِلَ إِلَيۡكَ مِن رَّبِّكَ طُغۡيَٰنٗا وَكُفۡرٗاۖ فَلَا تَأۡسَ عَلَى ٱلۡقَوۡمِ ٱلۡكَٰفِرِينَ 68إِنَّ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَٱلَّذِينَ هَادُواْ وَٱلصَّٰبُِٔونَ وَٱلنَّصَٰرَىٰ مَنۡ ءَامَنَ بِٱللَّهِ وَٱلۡيَوۡمِ ٱلۡأٓخِرِ وَعَمِلَ صَٰلِحٗا فَلَا خَوۡفٌ عَلَيۡهِمۡ وَلَا هُمۡ يَحۡزَنُونَ69
Verse 69: ۱۶. طبق آیات ۳:۱۹ و ۳:۸۵، صرف نظر از اینکه مردم مدعی پیروی از چه آیینی باشند، تنها کسانی که واقعاً به الله (خدا) ایمان دارند و از پیام اسلام (پیامی که توسط همه پیامبران از آدم تا محمد ابلاغ شد) پیروی میکنند، در روز قیامت رستگار خواهند شد. این برداشت صحیح از این آیه است.
هشدار به یهودیان و مسیحیان گمراه
70قطعاً از بنیاسرائیل پیمان گرفتیم و به سوی آنان پیامبرانی فرستادیم. هرگاه پیامبری چیزی را برایشان آورد که خوشایندشان نبود، گروهی را تکذیب کردند و گروهی را کشتند. 71آنان عواقب کارشان را در نظر نگرفتند، پس کور و کر شدند. سپس خداوند (با رحمت) به سوی آنان بازگشت و توبه شان را پذیرفت، اما باز هم بسیاری از آنان کور و کر شدند. و خداوند بیناست به آنچه انجام میدهند. 72قطعاً کسانی که گفتند: «خداوند همان مسیح، پسر مریم است»، کافر شدند. و مسیح (خودش) گفت: «ای بنیاسرائیل! الله را بپرستید که پروردگار من و پروردگار شماست.» هر کس برای خدا شریک قرار دهد، قطعاً خداوند بهشت را بر او حرام کرده است و جایگاه او آتش است. و برای ستمکاران هیچ یاوری نخواهد بود. 73قطعاً کسانی که گفتند: «خداوند یکی از سه (خدا) است»، کافر شدند. و هیچ معبودی جز خدای یگانه نیست. اگر از آنچه میگویند باز نایستند، قطعاً به کسانی از آنان که کفر ورزیدند، عذابی دردناک خواهد رسید. 74آیا به سوی خداوند توبه نمیکنند و از او آمرزش نمیخواهند؟ و خداوند آمرزنده و مهربان است.
لَقَدۡ أَخَذۡنَا مِيثَٰقَ بَنِيٓ إِسۡرَٰٓءِيلَ وَأَرۡسَلۡنَآ إِلَيۡهِمۡ رُسُلٗاۖ كُلَّمَا جَآءَهُمۡ رَسُولُۢ بِمَا لَا تَهۡوَىٰٓ أَنفُسُهُمۡ فَرِيقٗا كَذَّبُواْ وَفَرِيقٗا يَقۡتُلُونَ 70وَحَسِبُوٓاْ أَلَّا تَكُونَ فِتۡنَةٞ فَعَمُواْ وَصَمُّواْ ثُمَّ تَابَ ٱللَّهُ عَلَيۡهِمۡ ثُمَّ عَمُواْ وَصَمُّواْ كَثِيرٞ مِّنۡهُمۡۚ وَٱللَّهُ بَصِيرُۢ بِمَا يَعۡمَلُونَ 71لَقَدۡ كَفَرَ ٱلَّذِينَ قَالُوٓاْ إِنَّ ٱللَّهَ هُوَ ٱلۡمَسِيحُ ٱبۡنُ مَرۡيَمَۖ وَقَالَ ٱلۡمَسِيحُ يَٰبَنِيٓ إِسۡرَٰٓءِيلَ ٱعۡبُدُواْ ٱللَّهَ رَبِّي وَرَبَّكُمۡۖ إِنَّهُۥ مَن يُشۡرِكۡ بِٱللَّهِ فَقَدۡ حَرَّمَ ٱللَّهُ عَلَيۡهِ ٱلۡجَنَّةَ وَمَأۡوَىٰهُ ٱلنَّارُۖ وَمَا لِلظَّٰلِمِينَ مِنۡ أَنصَارٖ 72لَّقَدۡ كَفَرَ ٱلَّذِينَ قَالُوٓاْ إِنَّ ٱللَّهَ ثَالِثُ ثَلَٰثَةٖۘ وَمَا مِنۡ إِلَٰهٍ إِلَّآ إِلَٰهٞ وَٰحِدٞۚ وَإِن لَّمۡ يَنتَهُواْ عَمَّا يَقُولُونَ لَيَمَسَّنَّ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ مِنۡهُمۡ عَذَابٌ أَلِيمٌ 73أَفَلَا يَتُوبُونَ إِلَى ٱللَّهِ وَيَسۡتَغۡفِرُونَهُۥۚ وَٱللَّهُ غَفُورٞ رَّحِيمٞ74
Verse 73: بسیاری از مسیحیان معتقدند که خداوند از سه خدا تشکیل شده است: پدر (خدا)، پسر (عیسی) و روحالقدس. آیه ۱۱۶ سوره مائده از کسانی یاد میکند که معتقدند عیسی و مادرش خدا هستند.
تذکرات دیگر به یهودیان و مسیحیان
75مسیح، پسر مریم، جز فرستادهای نبود. پیش از او نیز پیامبرانی بودند که درگذشتند. مادرش صدیقه بود. هر دو غذا میخوردند. بنگر چگونه آیات را برایشان روشن میسازیم، باز هم بنگر چگونه از حق رویگردان میشوند. 76بگو ای پیامبر: «چگونه غیر از خدا، کسانی را میپرستید که نه میتوانند به شما زیانی برسانند و نه سودی؟ و خداست که شنوا و داناست.» 77بگو: «ای اهل کتاب! در دین خود به ناحق غلو نکنید و از هوسهای قومی که پیش از این گمراه شدند، پیروی نکنید. آنان بسیاری را گمراه کردند و خود نیز از راه راست منحرف شدند.» 78کافران از بنیاسرائیل بر زبان داوود و عیسی، پسر مریم، لعنت شدند؛ به خاطر سرکشی و تجاوزشان. 79یکدیگر را از منکر باز نمیداشتند. چه بد بود کاری که میکردند! 80بسیاری از آنها را میبینی که مشرکان را اولیای خود میگیرند. چه بد است آنچه برای خود پیش فرستادند که الله بر آنها خشم گرفته است. و در عذاب جاودان خواهند ماند. 81اگر به الله و پیامبر و آنچه بر او نازل شده بود، ایمان آورده بودند، هرگز مشرکان را اولیای خود نمیگرفتند. ولی بیشتر آنها فاسق هستند.
مَّا ٱلۡمَسِيحُ ٱبۡنُ مَرۡيَمَ إِلَّا رَسُولٞ قَدۡ خَلَتۡ مِن قَبۡلِهِ ٱلرُّسُلُ وَأُمُّهُۥ صِدِّيقَةٞۖ كَانَا يَأۡكُلَانِ ٱلطَّعَامَۗ ٱنظُرۡ كَيۡفَ نُبَيِّنُ لَهُمُ ٱلۡأٓيَٰتِ ثُمَّ ٱنظُرۡ أَنَّىٰ يُؤۡفَكُونَ 75قُلۡ أَتَعۡبُدُونَ مِن دُونِ ٱللَّهِ مَا لَا يَمۡلِكُ لَكُمۡ ضَرّٗا وَلَا نَفۡعٗاۚ وَٱللَّهُ هُوَ ٱلسَّمِيعُ ٱلۡعَلِيمُ 76قُلۡ يَٰٓأَهۡلَ ٱلۡكِتَٰبِ لَا تَغۡلُواْ فِي دِينِكُمۡ غَيۡرَ ٱلۡحَقِّ وَلَا تَتَّبِعُوٓاْ أَهۡوَآءَ قَوۡمٖ قَدۡ ضَلُّواْ مِن قَبۡلُ وَأَضَلُّواْ كَثِيرٗا وَضَلُّواْ عَن سَوَآءِ ٱلسَّبِيلِ 77لُعِنَ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ مِنۢ بَنِيٓ إِسۡرَٰٓءِيلَ عَلَىٰ لِسَانِ دَاوُۥدَ وَعِيسَى ٱبۡنِ مَرۡيَمَۚ ذَٰلِكَ بِمَا عَصَواْ وَّكَانُواْ يَعۡتَدُونَ 78كَانُواْ لَا يَتَنَاهَوۡنَ عَن مُّنكَرٖ فَعَلُوهُۚ لَبِئۡسَ مَا كَانُواْ يَفۡعَلُونَ 79تَرَىٰ كَثِيرٗا مِّنۡهُمۡ يَتَوَلَّوۡنَ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْۚ لَبِئۡسَ مَا قَدَّمَتۡ لَهُمۡ أَنفُسُهُمۡ أَن سَخِطَ ٱللَّهُ عَلَيۡهِمۡ وَفِي ٱلۡعَذَابِ هُمۡ خَٰلِدُونَ 80وَلَوۡ كَانُواْ يُؤۡمِنُونَ بِٱللَّهِ وَٱلنَّبِيِّ وَمَآ أُنزِلَ إِلَيۡهِ مَا ٱتَّخَذُوهُمۡ أَوۡلِيَآءَ وَلَٰكِنَّ كَثِيرٗا مِّنۡهُمۡ فَٰسِقُونَ81
Verse 75: اگر آنها به غذا نیاز داشتند، پس باید به دستشویی هم میرفتند. پس چطور میتوانستند خدایان باشند؟
Verse 77: برای مثال، اکثر مسیحیان ادعا میکنند که عیسی خداست، در حالی که یهودیان انکار میکنند که عیسی پیامبر است.
مؤمنان از مسیحیان
82قطعاً دشمنترین مردم نسبت به مؤمنان را یهود و مشرکان خواهی یافت. و نزدیکترینشان در دوستی نسبت به مؤمنان را کسانی خواهی یافت که میگویند ما نصاری هستیم. این بدان سبب است که در میان آنان کشیشان و راهبانانی هستند که اهل ایمانند و آنان تکبر نمیورزند. 83و هنگامی که آنچه را بر پیامبر نازل شده میشنوند، چشمانشان را میبینی که از اشک سرازیر میشود به سبب حقیقتی که شناختهاند. میگویند: پروردگارا! ایمان آوردیم، پس ما را در شمار گواهان بنویس. 84و چرا به الله و به حقیقتی که به ما رسیده است ایمان نیاوریم؟ و امیدواریم که پروردگارمان ما را در زمره صالحان قرار دهد. 85پس الله به پاداش آنچه گفتند، باغهایی به آنان پاداش میدهد که از زیر (درختان) آن نهرها جاری است، جاودانه در آن خواهند ماند. و این پاداش نیکوکاران است. 86و اما کسانی که کفر ورزیدند و آیات ما را تکذیب کردند، آنان اهل دوزخند.
لَتَجِدَنَّ أَشَدَّ ٱلنَّاسِ عَدَٰوَةٗ لِّلَّذِينَ ءَامَنُواْ ٱلۡيَهُودَ وَٱلَّذِينَ أَشۡرَكُواْۖ وَلَتَجِدَنَّ أَقۡرَبَهُم مَّوَدَّةٗ لِّلَّذِينَ ءَامَنُواْ ٱلَّذِينَ قَالُوٓاْ إِنَّا نَصَٰرَىٰۚ ذَٰلِكَ بِأَنَّ مِنۡهُمۡ قِسِّيسِينَ وَرُهۡبَانٗا وَأَنَّهُمۡ لَا يَسۡتَكۡبِرُونَ 82وَإِذَا سَمِعُواْ مَآ أُنزِلَ إِلَى ٱلرَّسُولِ تَرَىٰٓ أَعۡيُنَهُمۡ تَفِيضُ مِنَ ٱلدَّمۡعِ مِمَّا عَرَفُواْ مِنَ ٱلۡحَقِّۖ يَقُولُونَ رَبَّنَآ ءَامَنَّا فَٱكۡتُبۡنَا مَعَ ٱلشَّٰهِدِينَ 83٨٣وَمَا لَنَا لَا نُؤۡمِنُ بِٱللَّهِ وَمَا جَآءَنَا مِنَ ٱلۡحَقِّ وَنَطۡمَعُ أَن يُدۡخِلَنَا رَبُّنَا مَعَ ٱلۡقَوۡمِ ٱلصَّٰلِحِينَ 84فَأَثَٰبَهُمُ ٱللَّهُ بِمَا قَالُواْ جَنَّٰتٖ تَجۡرِي مِن تَحۡتِهَا ٱلۡأَنۡهَٰرُ خَٰلِدِينَ فِيهَاۚ وَذَٰلِكَ جَزَآءُ ٱلۡمُحۡسِنِينَ 85وَٱلَّذِينَ كَفَرُواْ وَكَذَّبُواْ بَِٔايَٰتِنَآ أُوْلَٰٓئِكَ أَصۡحَٰبُ ٱلۡجَحِيمِ86
Verse 82: ۲۰. روحانیون مسیحی. ۲۱. متعبدان.
نصیحت به مؤمنان: ۱) حلال بخورید
87یا ایها الذین آمنوا، طیباتی را که خداوند برای شما حلال گردانیده است، حرام نکنید و از حد تجاوز نکنید. همانا خداوند تجاوزکاران را دوست ندارد. 88از طیباتی که خداوند به شما روزی داده است، بخورید. و از خدایی که به او ایمان دارید، پروا کنید.
يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ لَا تُحَرِّمُواْ طَيِّبَٰتِ مَآ أَحَلَّ ٱللَّهُ لَكُمۡ وَلَا تَعۡتَدُوٓاْۚ إِنَّ ٱللَّهَ لَا يُحِبُّ ٱلۡمُعۡتَدِينَ 87وَكُلُواْ مِمَّا رَزَقَكُمُ ٱللَّهُ حَلَٰلٗا طَيِّبٗاۚ وَٱتَّقُواْ ٱللَّهَ ٱلَّذِيٓ أَنتُم بِهِۦ مُؤۡمِنُونَ88
۲) مراقب قسمهایتان باشید
89الله شما را به خاطر سوگندهای بیهوده (ناخواسته) مؤاخذه نمیکند، ولی به خاطر سوگندهایی که از روی قصد و اراده خوردهاید، مؤاخذه مینماید. کفاره شکستن سوگند، اطعام ده مسکین است از اوسط آنچه به خانواده خود میخورانید، یا پوشاندن آنها، یا آزاد کردن یک بنده. و هر کس توانایی آن را نداشته باشد، سه روز روزه بگیرد. این کفاره سوگندهای شماست. پس سوگندهای خود را حفظ کنید. این گونه خداوند آیات خود را برای شما روشن میسازد، باشد که سپاسگزار باشید.
لَا يُؤَاخِذُكُمُ ٱللَّهُ بِٱللَّغۡوِ فِيٓ أَيۡمَٰنِكُمۡ وَلَٰكِن يُؤَاخِذُكُم بِمَا عَقَّدتُّمُ ٱلۡأَيۡمَٰنَۖ فَكَفَّٰرَتُهُۥٓ إِطۡعَامُ عَشَرَةِ مَسَٰكِينَ مِنۡ أَوۡسَطِ مَا تُطۡعِمُونَ أَهۡلِيكُمۡ أَوۡ كِسۡوَتُهُمۡ أَوۡ تَحۡرِيرُ رَقَبَةٖۖ فَمَن لَّمۡ يَجِدۡ فَصِيَامُ ثَلَٰثَةِ أَيَّامٖۚ ذَٰلِكَ كَفَّٰرَةُ أَيۡمَٰنِكُمۡ إِذَا حَلَفۡتُمۡۚ وَٱحۡفَظُوٓاْ أَيۡمَٰنَكُمۡۚ كَذَٰلِكَ يُبَيِّنُ ٱللَّهُ لَكُمۡ ءَايَٰتِهِۦ لَعَلَّكُمۡ تَشۡكُرُونَ89

BACKGROUND STORY
قبل از اینکه شراب (یا مسکرات) حرام شود، گروهی از مسلمانان در مدینه مست شدند و با یکدیگر به نزاع پرداختند. در نتیجه، آیات ۹۰-۹۱ برای تحریم نوشیدن (شراب) نازل شد.
بر اساس حدیثی که امام بخاری روایت کرده است، آیه ۹۳ درباره کسانی نازل شد که پیش از تحریم شراب، آن را مصرف میکردند و از دنیا رفتند.
پرهیز از حرام
90ای کسانی که ایمان آوردهاید! همانا شراب و قمار و بتها و تیرهای قرعه (برای پیشگویی) پلیدی و از عمل شیطان است؛ پس از آنها دوری کنید تا رستگار شوید. 91شیطان میخواهد به وسیله شراب و قمار، میان شما دشمنی و کینه ایجاد کند و شما را از یاد خدا و از نماز بازدارد. پس آیا دست برمیدارید؟ 92و از خدا اطاعت کنید و از پیامبر اطاعت کنید و برحذر باشید! پس اگر روی گرداندید، بدانید که بر پیامبر ما جز رساندن آشکار (پیام) نیست. 93بر کسانی که ایمان آوردهاند و کارهای شایسته انجام دادهاند، در آنچه (پیش از تحریم) خوردهاند، گناهی نیست، به شرط آنکه پرهیزگاری کنند و ایمان آورند و کارهای شایسته انجام دهند، سپس پرهیزگاری کنند و ایمان آورند، سپس پرهیزگاری کنند و نیکی نمایند. و خداوند نیکوکاران را دوست دارد.
يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوٓاْ إِنَّمَا ٱلۡخَمۡرُ وَٱلۡمَيۡسِرُ وَٱلۡأَنصَابُ وَٱلۡأَزۡلَٰمُ رِجۡسٞ مِّنۡ عَمَلِ ٱلشَّيۡطَٰنِ فَٱجۡتَنِبُوهُ لَعَلَّكُمۡ تُفۡلِحُونَ 90إِنَّمَا يُرِيدُ ٱلشَّيۡطَٰنُ أَن يُوقِعَ بَيۡنَكُمُ ٱلۡعَدَٰوَةَ وَٱلۡبَغۡضَآءَ فِي ٱلۡخَمۡرِ وَٱلۡمَيۡسِرِ وَيَصُدَّكُمۡ عَن ذِكۡرِ ٱللَّهِ وَعَنِ ٱلصَّلَوٰةِۖ فَهَلۡ أَنتُم مُّنتَهُونَ 91وَأَطِيعُواْ ٱللَّهَ وَأَطِيعُواْ ٱلرَّسُولَ وَٱحۡذَرُواْۚ فَإِن تَوَلَّيۡتُمۡ فَٱعۡلَمُوٓاْ أَنَّمَا عَلَىٰ رَسُولِنَا ٱلۡبَلَٰغُ ٱلۡمُبِينُ 92لَيۡسَ عَلَى ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَعَمِلُواْ ٱلصَّٰلِحَٰتِ جُنَاحٞ فِيمَا طَعِمُوٓاْ إِذَا مَا ٱتَّقَواْ وَّءَامَنُواْ وَعَمِلُواْ ٱلصَّٰلِحَٰتِ ثُمَّ ٱتَّقَواْ وَّءَامَنُواْ ثُمَّ ٱتَّقَواْ وَّأَحۡسَنُواْۚ وَٱللَّهُ يُحِبُّ ٱلۡمُحۡسِنِينَ93

شکار ممنوع در حج
94ای مؤمنان! قطعاً الله شما را با صیدی که دستها و نیزههای شما به آن میرسد خواهد آزمود تا کسانی را که در نهان از الله میترسند، مشخص کند. پس هر کس از این پس تجاوز کند، عذابی دردناک خواهد چشید. 95ای مؤمنان! در حال احرام صید نکنید. و هر کس از شما آن را عمداً بکشد، باید جزایی بدهد که مانند آن باشد، به تشخیص دو نفر عادل از میان شما، که به عنوان قربانی به کعبه برسد، یا کفارهاش اطعام مسکینان باشد، یا معادل آن روزه بگیرد تا کیفر کار خود را بچشد. الله از آنچه در گذشته انجام شده، درگذشته است. و هر کس بازگردد، الله از او انتقام میگیرد. و الله توانا و صاحب انتقام است. 96صید دریا و خوردن آن برای شما حلال شده است، بهرهای برای شما و مسافران. ولی صید خشکی تا زمانی که در حال احرام هستید، بر شما حرام شده است. و از الله بترسید که همه به سوی او محشور خواهید شد. 97الله کعبه، خانه محترم را، برای مردم وسیله قوام قرار داده است، و ماههای حرام را، و قربانیهای بینشان و قربانیهای نشاندار را. این برای آن است که بدانید الله آنچه در آسمانها و آنچه در زمین است میداند و الله به هر چیزی علیم است. 98بدانید که الله سختکیفر است و او آمرزنده و مهربان است. 99وظیفه پیامبر فقط ابلاغ پیام است.
يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ لَيَبۡلُوَنَّكُمُ ٱللَّهُ بِشَيۡءٖ مِّنَ ٱلصَّيۡدِ تَنَالُهُۥٓ أَيۡدِيكُمۡ وَرِمَاحُكُمۡ لِيَعۡلَمَ ٱللَّهُ مَن يَخَافُهُۥ بِٱلۡغَيۡبِۚ فَمَنِ ٱعۡتَدَىٰ بَعۡدَ ذَٰلِكَ فَلَهُۥ عَذَابٌ أَلِيمٞ 94٩٤ يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ لَا تَقۡتُلُواْ ٱلصَّيۡدَ وَأَنتُمۡ حُرُمٞۚ وَمَن قَتَلَهُۥ مِنكُم مُّتَعَمِّدٗا فَجَزَآءٞ مِّثۡلُ مَا قَتَلَ مِنَ ٱلنَّعَمِ يَحۡكُمُ بِهِۦ ذَوَا عَدۡلٖ مِّنكُمۡ هَدۡيَۢا بَٰلِغَ ٱلۡكَعۡبَةِ أَوۡ كَفَّٰرَةٞ طَعَامُ مَسَٰكِينَ أَوۡ عَدۡلُ ذَٰلِكَ صِيَامٗا لِّيَذُوقَ وَبَالَ أَمۡرِهِۦۗ عَفَا ٱللَّهُ عَمَّا سَلَفَۚ وَمَنۡ عَادَ فَيَنتَقِمُ ٱللَّهُ مِنۡهُۚ وَٱللَّهُ عَزِيزٞ ذُو ٱنتِقَامٍ 95أُحِلَّ لَكُمۡ صَيۡدُ ٱلۡبَحۡرِ وَطَعَامُهُۥ مَتَٰعٗا لَّكُمۡ وَلِلسَّيَّارَةِۖ وَحُرِّمَ عَلَيۡكُمۡ صَيۡدُ ٱلۡبَرِّ مَا دُمۡتُمۡ حُرُمٗاۗ وَٱتَّقُواْ ٱللَّهَ ٱلَّذِيٓ إِلَيۡهِ تُحۡشَرُونَ 96جَعَلَ ٱللَّهُ ٱلۡكَعۡبَةَ ٱلۡبَيۡتَ ٱلۡحَرَامَ قِيَٰمٗا لِّلنَّاسِ وَٱلشَّهۡرَ ٱلۡحَرَامَ وَٱلۡهَدۡيَ وَٱلۡقَلَٰٓئِدَۚ ذَٰلِكَ لِتَعۡلَمُوٓاْ أَنَّ ٱللَّهَ يَعۡلَمُ مَا فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَمَا فِي ٱلۡأَرۡضِ وَأَنَّ ٱللَّهَ بِكُلِّ شَيۡءٍ عَلِيمٌ 97ٱعۡلَمُوٓاْ أَنَّ ٱللَّهَ شَدِيدُ ٱلۡعِقَابِ وَأَنَّ ٱللَّهَ غَفُورٞ رَّحِيمٞ 98مَّا عَلَى ٱلرَّسُولِ إِلَّا ٱلۡبَلَٰغُۗ وَٱللَّهُ يَعۡلَمُ مَا تُبۡدُونَ وَمَا تَكۡتُمُونَ99
Verse 95: برای مثال، اگر مردی آهویی را بکشد، باید بزی قربانی کند.

BACKGROUND STORY
گاهی مردم از پیامبر سؤالات غیرضروری یا حتی مضحک میپرسیدند. مثلاً، کسی از ایشان پرسید: «پدر واقعی من کیست؟» دیگری پرسید: «من به کجا خواهم رفت: بهشت یا جهنم؟» اگر پیامبر پاسخی میداد که مورد پسندشان نبود، قطعاً زندگیشان را مختل میکرد.
برخی افراد احکام جدیدی درخواست میکردند که ممکن بود کار را برای بسیاری از مسلمانان، یا حتی برای خودشان، دشوار کند. به عنوان مثال، یکی از صحابه مصرانه میپرسید: «آیا باید هر سال حج به جا آوریم؟» اگر پیامبر بله میگفت، ما موظف بودیم هر ۱۲ ماه یک بار حج انجام دهیم که برای بسیاری غیرممکن بود.
برخی منافقان صرفاً برای سرگرمی از پیامبر سؤال میپرسیدند. مثلاً، میپرسیدند: «چه چیزی در جیبم دارم؟» یا «شترم گمشدهام کجاست؟»
**آیات ۱۰۱-۱۰۲** برای منصرف کردن مردم از پرسیدن چنین سؤالاتی نازل شدند. با این حال، پرسیدن سؤالات مفید برای یادگیری درباره اسلام، حلال و حرام، و رشد در ایمان اشکالی ندارد. (امام ابن کثیر و امام قرطبی)

WORDS OF WISDOM
این درس برای همه ما حیاتی است: دلیلی برای پرسیدن از مردم درباره مسائل شخصی که نمیخواهند در موردشان صحبت کنند، وجود ندارد. مثلاً:
1. پرسیدن از یک کودک که چرا والدینش طلاق گرفتهاند.
وقتی اینقدر به کسی فشار میآورید تا جوابی به شما بدهد، او یا رنجیده خاطر میشود، یا آزردهخاطر، یا حتی مجبور به دروغ گفتن. گاهی بهتر است که ما سر به کار خودمان باشیم و مردم را به حال خودشان بگذاریم.

حتی جالبتر اینجاست که مردم با پرسیدن سؤالاتی از گوگل یا سیری وقتگذرانی میکنند، مثل:
در خصوص پرسشهای بیمورد، من با این ضربالمثل آلمانی زندگی میکنم: «واس ایش نیشت وایس ماخت میش نیشت هایس» (تلفظ: /vas ish nisht vayis, makht mish nisht hayis/) که به معنای «آنچه نمیدانم، آزارم نمیدهد!» است.
حواسجمع باشید
100بگو ای پیامبر، «پاک و ناپاک برابر نیستند، هرچند کثرت ناپاکی تو را شگفتزده کند. پس ای خردمندان، از خدا پروا کنید، باشد که رستگار شوید!» 101ای کسانی که ایمان آوردهاید! از چیزهایی نپرسید که اگر برای شما آشکار شوند، شما را ناراحت میکنند. ولی اگر در مورد آنچه در قرآن نازل میشود بپرسید، برای شما روشن خواهد شد. خداوند از آن درگذشته است. و خداوند بسیار آمرزنده و بردبار است. 102گروهی پیش از شما، چنین سؤالاتی را پرسیدند، سپس به آنها کافر شدند.
قُل لَّا يَسۡتَوِي ٱلۡخَبِيثُ وَٱلطَّيِّبُ وَلَوۡ أَعۡجَبَكَ كَثۡرَةُ ٱلۡخَبِيثِۚ فَٱتَّقُواْ ٱللَّهَ يَٰٓأُوْلِي ٱلۡأَلۡبَٰبِ لَعَلَّكُمۡ تُفۡلِحُونَ 100يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ لَا تَسَۡٔلُواْ عَنۡ أَشۡيَآءَ إِن تُبۡدَ لَكُمۡ تَسُؤۡكُمۡ وَإِن تَسَۡٔلُواْ عَنۡهَا حِينَ يُنَزَّلُ ٱلۡقُرۡءَانُ تُبۡدَ لَكُمۡ عَفَا ٱللَّهُ عَنۡهَاۗ وَٱللَّهُ غَفُورٌ حَلِيمٞ 101قَدۡ سَأَلَهَا قَوۡمٞ مِّن قَبۡلِكُمۡ ثُمَّ أَصۡبَحُواْ بِهَا كَٰفِرِينَ102

BACKGROUND STORY
قبل از اسلام، بتپرستان به شترهای خاصی که پس از به دنیا آوردن یا پدر شدنِ تعداد مشخصی شتر نر یا ماده، رفتار ویژهای میکردند. این حیوانات سپس وقف بتها میشدند، اجازه داشتند آزادانه هر جا که میخواستند چرا کنند و برای هیچ نوع کاری به کار گرفته نمیشدند.
(امام ابن کثیر و امام ابن عاشور)
تقلید کورکورانه
103خداوند هرگز چیزهایی مانند بحیره، سائبه، وصیله و شتران حام را مشروع نکرده است. اما مشرکان فقط بر خدا دروغ میبندند و بیشترشان بیخردند. 104و چون به آنان گفته شود: «به سوی آنچه خدا نازل کرده و به سوی پیامبر بیایید»، میگویند: «آنچه پدرانمان را بر آن یافتیم ما را بس است.» آیا! حتی اگر پدرانشان هیچ دانش و هدایتی نداشتند؟ 105ای کسانی که ایمان آوردهاید! بر شما جز خودتان نیست. اگر کسی گمراه شود، تا زمانی که شما هدایت یافتهاید، به شما ضرری نمیرساند. بازگشت همه شما به سوی خداست و او شما را از آنچه میکردید آگاه خواهد ساخت.
مَا جَعَلَ ٱللَّهُ مِنۢ بَحِيرَةٖ وَلَا سَآئِبَةٖ وَلَا وَصِيلَةٖ وَلَا حَامٖ وَلَٰكِنَّ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ يَفۡتَرُونَ عَلَى ٱللَّهِ ٱلۡكَذِبَۖ وَأَكۡثَرُهُمۡ لَا يَعۡقِلُونَ 103وَإِذَا قِيلَ لَهُمۡ تَعَالَوۡاْ إِلَىٰ مَآ أَنزَلَ ٱللَّهُ وَإِلَى ٱلرَّسُولِ قَالُواْ حَسۡبُنَا مَا وَجَدۡنَا عَلَيۡهِ ءَابَآءَنَآۚ أَوَلَوۡ كَانَ ءَابَآؤُهُمۡ لَا يَعۡلَمُونَ شَيۡٔٗا وَلَا يَهۡتَدُونَ 104يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ عَلَيۡكُمۡ أَنفُسَكُمۡۖ لَا يَضُرُّكُم مَّن ضَلَّ إِذَا ٱهۡتَدَيۡتُمۡۚ إِلَى ٱللَّهِ مَرۡجِعُكُمۡ جَمِيعٗا فَيُنَبِّئُكُم بِمَا كُنتُمۡ تَعۡمَلُونَ105
Verse 105: به عبارت دیگر، وقتی اسلام را به دیگران معرفی میکنید، آنها را به نیکی دعوت میکنید و از بدیها برحذر میدارید، اگر آنها نپذیرند یا عمل نکنند، شما مسئولیتی ندارید.

BACKGROUND STORY
آیات ۱۰۶-۱۰۸ در مورد ماجرای مرد مسلمانی به نام بدیل بن عدی نازل شد، هنگامی که او در حال احتضار بود. بدیل با دو مرد مسیحی به نامهای تمیم و عدی سفر میکرد. او بستهاش را که حاوی یک کاسه نقرهای (مزین به برگهای طلایی درخت خرما) بود، به آنها داد تا به خانوادهاش برسانند. اما آنها کاسه را دزدیدند و آن را در مکه به ۱۰۰۰ درهم (سکه نقره) فروختند و تنها بسته را به خانوادهاش بازگرداندند.
بیخبر از آنها، بدیل مخفیانه وصیتنامهای (که در آن به کاسه اشاره شده بود) نوشته و آن را در بستهاش قرار داده بود. وقتی سرپرستان او وصیتنامه را کشف کردند، تمیم و عدی را نزد پیامبر آوردند. وقتی از آنها درباره کاسه گرانبها سؤال شد، به خدا سوگند یاد کردند که هرگز آن را ندیدهاند. بعدها، کاسه در مکه پیدا شد و خریدار اظهار داشت که آن را از تمیم و عدی خریده است. سپس سرپرستان نزد پیامبر سوگند یاد کردند که آن دو مرد دروغ میگویند. در نتیجه، به تمیم و عدی دستور داده شد که قیمت کاسه را به خانواده بدیل بپردازند.

(امام بخاری)
وصیت کردن قبل از وفات
106ای مؤمنان! هنگامی که مرگ یکی از شما را فرا رسد، دو مرد مسلمانِ مورد اعتماد را گواه بگیرید—هنگام وصیت کردن—یا اگر در سفر بودید و مرگ شما را فرا رسید، دو غیرمسلمان. سپس، اگر در مورد آن دو گواه شک و تردیدی پیش آمد، باید پس از نماز بازداشت شوند و به خدا سوگند یاد کنند که بگویند: «ما هرگز حقیقت را به هیچ قیمتی، حتی به نفع خویشاوندی نزدیک، فدا نمیکنیم، و از گواهی دادن برای خدا سر باز نمیزنیم. در غیر این صورت، قطعاً از گناهکاران خواهیم بود.» 107اما اگر معلوم شود که آنها دروغ گفتهاند، دو نفر از نزدیکترین خویشاوندان میت که از وصیت متأثر میشوند، جای آن گواهان را بگیرند و به خدا سوگند یاد کنند که بگویند: «سخنان ما از سخنان آنها دقیقتر است. ما ستم نمیکنیم. در غیر این صورت، قطعاً از ستمکاران خواهیم بود.» 108به این ترتیب، گواهان به احتمال زیاد حقیقت را خواهند گفت یا از این میترسند که سخنانشان توسط خویشاوندان به چالش کشیده شود. از خدا پروا کنید و اطاعت نمایید. و خدا گروه سرکش را هدایت نمیکند.
يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ شَهَٰدَةُ بَيۡنِكُمۡ إِذَا حَضَرَ أَحَدَكُمُ ٱلۡمَوۡتُ حِينَ ٱلۡوَصِيَّةِ ٱثۡنَانِ ذَوَا عَدۡلٖ مِّنكُمۡ أَوۡ ءَاخَرَانِ مِنۡ غَيۡرِكُمۡ إِنۡ أَنتُمۡ ضَرَبۡتُمۡ فِي ٱلۡأَرۡضِ فَأَصَٰبَتۡكُم مُّصِيبَةُ ٱلۡمَوۡتِۚ تَحۡبِسُونَهُمَا مِنۢ بَعۡدِ ٱلصَّلَوٰةِ فَيُقۡسِمَانِ بِٱللَّهِ إِنِ ٱرۡتَبۡتُمۡ لَا نَشۡتَرِي بِهِۦ ثَمَنٗا وَلَوۡ كَانَ ذَا قُرۡبَىٰ وَلَا نَكۡتُمُ شَهَٰدَةَ ٱللَّهِ إِنَّآ إِذٗا لَّمِنَ ٱلۡأٓثِمِينَ 106فَإِنۡ عُثِرَ عَلَىٰٓ أَنَّهُمَا ٱسۡتَحَقَّآ إِثۡمٗا فََٔاخَرَانِ يَقُومَانِ مَقَامَهُمَا مِنَ ٱلَّذِينَٱسۡتَحَقَّ عَلَيۡهِمُ ٱلۡأَوۡلَيَٰنِ فَيُقۡسِمَانِ بِٱللَّهِ لَشَهَٰدَتُنَآ أَحَقُّ مِن شَهَٰدَتِهِمَا وَمَا ٱعۡتَدَيۡنَآ إِنَّآ إِذٗا لَّمِنَ ٱلظَّٰلِمِينَ 107ذَٰلِكَ أَدۡنَىٰٓ أَن يَأۡتُواْ بِٱلشَّهَٰدَةِ عَلَىٰ وَجۡهِهَآ أَوۡ يَخَافُوٓاْ أَن تُرَدَّ أَيۡمَٰنُۢ بَعۡدَ أَيۡمَٰنِهِمۡۗ وَٱتَّقُواْ ٱللَّهَ وَٱسۡمَعُواْۗ وَٱللَّهُ لَا يَهۡدِي ٱلۡقَوۡمَ ٱلۡفَٰسِقِينَ108
Verse 106: ۲۴. اگر هیچ شاهد مسلمانی یافت نشود.
نعمتهای الله بر عیسی
109و به یاد آور روزی را که خداوند پیامبران را گرد میآورد و میگوید: «مردم به شما چه پاسخی دادند؟» میگویند: «ما را دانشی نیست جز آنچه تو دانی؛ همانا تویی که دانای غیبها هستی.» 110و آن روز که خداوند میگوید: «ای عیسی، پسر مریم! نعمتهای مرا بر خود و مادرت به یاد آور: آنگاه که تو را با روحالقدس [جبرئیل] تأیید کردم که با مردم در گهواره و در بزرگسالی سخن گفتی؛ و آنگاه که کتابت و حکمت و تورات و انجیل را به تو آموختم؛ و آنگاه که به اذن من از گِل چیزی به شکل پرنده میساختی و در آن میدمیدی و به اذن من پرندهای میشد؛ و کور مادرزاد و پیسی را به اذن من شفا میدادی؛ و مردگان را به اذن من زنده میکردی؛ و آنگاه که بنیاسرائیل را از تو بازداشتم، هنگامی که با دلایل روشن به سوی آنان آمدی و کافرانشان گفتند: «این چیزی جز جادوی آشکار نیست.» 111و آنگاه که به حواریون تو وحی کردم که: «به من و پیامبرم ایمان آورید!» گفتند: «ایمان آوردیم، و تو گواه باش که ما تسلیم [خدا] هستیم.»
يَوۡمَ يَجۡمَعُ ٱللَّهُ ٱلرُّسُلَ فَيَقُولُ مَاذَآ أُجِبۡتُمۡۖ قَالُواْ لَا عِلۡمَ لَنَآۖ إِنَّكَ أَنتَ عَلَّٰمُ ٱلۡغُيُوبِ 109إِذۡ قَالَ ٱللَّهُ يَٰعِيسَى ٱبۡنَ مَرۡيَمَ ٱذۡكُرۡ نِعۡمَتِي عَلَيۡكَ وَعَلَىٰ وَٰلِدَتِكَ إِذۡ أَيَّدتُّكَ بِرُوحِ ٱلۡقُدُسِ تُكَلِّمُ ٱلنَّاسَ فِي ٱلۡمَهۡدِ وَكَهۡلٗاۖ وَإِذۡ عَلَّمۡتُكَ ٱلۡكِتَٰبَ وَٱلۡحِكۡمَةَ وَٱلتَّوۡرَىٰةَ وَٱلۡإِنجِيلَۖ وَإِذۡ تَخۡلُقُ مِنَ ٱلطِّينِ كَهَيَۡٔةِ ٱلطَّيۡرِ بِإِذۡنِي فَتَنفُخُ فِيهَا فَتَكُونُ طَيۡرَۢا بِإِذۡنِيۖ وَتُبۡرِئُ ٱلۡأَكۡمَهَ وَٱلۡأَبۡرَصَ بِإِذۡنِيۖ وَإِذۡ تُخۡرِجُ ٱلۡمَوۡتَىٰ بِإِذۡنِيۖ وَإِذۡ كَفَفۡتُ بَنِيٓ إِسۡرَٰٓءِيلَ عَنكَ إِذۡ جِئۡتَهُم بِٱلۡبَيِّنَٰتِ فَقَالَ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ مِنۡهُمۡ إِنۡ هَٰذَآ إِلَّا سِحۡرٞ مُّبِينٞ 110وَإِذۡ أَوۡحَيۡتُ إِلَى ٱلۡحَوَارِيِّۧنَ أَنۡ ءَامِنُواْ بِي وَبِرَسُولِي قَالُوٓاْ ءَامَنَّا وَٱشۡهَدۡ بِأَنَّنَا مُسۡلِمُونَ111
Verse 109: ۲۵. یعنی ما نمیدانیم چه کسی مؤمن واقعی بود و چه کسی منافق بود، یا اینکه ما نمیدانیم چه کسی بعد از رفتن ما بر سر ایمان خود ماند.
Verse 110: ۲۶. جذامی فردی است مبتلا به یک بیماری پوستی واگیردار.
Verse 111: ۲۷. به عنوان مسلمانان.

WORDS OF WISDOM
قلب و معده همسایه هستند. همانطور که در آیه ۱۱۳ میبینیم، حواریون عیسی (علیهالسلام) به او گفتند که وقتی از مائده آسمانی که درخواست کرده بودند، بخورند، دلهایشان آرام خواهد گرفت. در زندگی عملی، اگر با کسی مشکلی دارید یا میخواهید با دوستی درباره موضوع مهمی صحبت کنید، شاید بتوانید آنها را برای ناهار یا شام بیرون ببرید. دلهای مردم وقتی غذا میبینند، باز میشود و این گفتگوی شما را آسان خواهد کرد، انشاءالله.
معجزهٔ مائده
112به یاد آورید هنگامی که حواریون گفتند: «ای عیسی، پسر مریم! آیا پروردگار تو مایل است که مائدهای از آسمان بر ما نازل کند؟» عیسی پاسخ داد: «اگر واقعاً مؤمن هستید، از خدا بترسید.» 113گفتند: «ما میخواهیم از آن بخوریم تا دلهایمان آرام گیرد، و یقین پیدا کنیم که آنچه به ما میگویی راست است، و با چشمان خود آن را مشاهده کنیم.» 114عیسی، پسر مریم، دعا کرد: «پروردگارا! مائدهای از آسمان بر ما نازل کن تا عیدی باشد برای ما – هم برای اولیّن ما و هم برای آخرین ما – و نشانهای از جانب تو. به ما روزی ده! تو بهترین روزیدهندگانی.» 115الله فرمود: «من آن را بر شما نازل میکنم. اما هر کس از شما بعد از این کافر شود، او را به عذابی دچار خواهم ساخت که هیچ یک از جهانیان را به آن عذاب نکردهام.»
إِذۡ قَالَ ٱلۡحَوَارِيُّونَ يَٰعِيسَى ٱبۡنَ مَرۡيَمَ هَلۡ يَسۡتَطِيعُ رَبُّكَ أَن يُنَزِّلَ عَلَيۡنَا مَآئِدَةٗ مِّنَ ٱلسَّمَآءِۖ قَالَ ٱتَّقُواْ ٱللَّهَ إِن كُنتُم مُّؤۡمِنِينَ 112قَالُواْ نُرِيدُ أَن نَّأۡكُلَ مِنۡهَا وَتَطۡمَئِنَّ قُلُوبُنَا وَنَعۡلَمَ أَن قَدۡ صَدَقۡتَنَا وَنَكُونَ عَلَيۡهَا مِنَ ٱلشَّٰهِدِينَ 113قَالَ عِيسَى ٱبۡنُ مَرۡيَمَ ٱللَّهُمَّ رَبَّنَآ أَنزِلۡ عَلَيۡنَا مَآئِدَةٗ مِّنَ ٱلسَّمَآءِ تَكُونُ لَنَا عِيدٗا لِّأَوَّلِنَا وَءَاخِرِنَا وَءَايَةٗ مِّنكَۖ وَٱرۡزُقۡنَا وَأَنتَ خَيۡرُ ٱلرَّٰزِقِينَ 114قَالَ ٱللَّهُ إِنِّي مُنَزِّلُهَا عَلَيۡكُمۡۖ فَمَن يَكۡفُرۡ بَعۡدُ مِنكُمۡ فَإِنِّيٓ أُعَذِّبُهُۥ عَذَابٗا لَّآ أُعَذِّبُهُۥٓ أَحَدٗا مِّنَ ٱلۡعَٰلَمِينَ115

WORDS OF WISDOM
در روز قیامت، الله در مقابل همه از عیسی (علیهالسلام) خواهد پرسید که آیا او هرگز از مردم خواسته بود که او و مادرش را به عنوان خدا بپرستند؟ او به شدت چنین ادعایی را انکار خواهد کرد. این برای بسیاری از مردم که تمام عمر خود را با این باور گذرانده بودند که عیسی خداست و کسانی را که میگفتند او خدا نیست، رد میکردند، تکاندهنده خواهد بود.
همانطور که در سوره ۳ ذکر شد، مردم باورهای متفاوتی درباره عیسی دارند. به عنوان مثال:
در اینجا ۱۰ باور رایج درباره عیسی که نیاز به اصلاح دارند، آورده شده است:
عیسی خدا بودن خود را انکار میکند
116و (در روز قیامت) الله خواهد فرمود: «ای عیسی، پسر مریم! آیا تو به مردم گفتی که من و مادرم را به جای الله معبود بگیرید؟» او خواهد گفت: «پاک و منزهی تو! مرا نسزد که چیزی بگویم که حق من نیست. اگر چنین چیزی گفته بودم، تو قطعاً آن را میدانستی. تو آنچه در وجود من است میدانی، ولی من آنچه در ذات توست نمیدانم. همانا تویی که دانای همه نهانها هستی.» 117من هرگز به آنها چیزی نگفتم جز آنچه تو به من فرمان دادی که بگویم: «الله را بپرستید که پروردگار من و پروردگار شماست!» و تا زمانی که در میانشان بودم، بر آنها گواه بودم. اما هنگامی که مرا برگرفتی، تو خود نگهبان آنها بودی. و تو بر همه چیز گواهی. 118اگر آنها را عذاب کنی، آنها بندگان تو هستند. و اگر آنها را ببخشی، همانا تویی شکستناپذیر و حکیم. 119الله خواهد فرمود: «این روزی است که تنها راستگویان از راستی خود سود میبرند. برای آنها باغهایی است که از زیر آنها نهرها جاری است، تا جاودانه در آن بمانند. الله از آنها خشنود است و آنها نیز از او خشنودند. این است کامیابی بزرگ.» 120فرمانروایی آسمانها و زمین و آنچه در آنهاست از آنِ الله است. و او بر همه چیز تواناست.
وَإِذۡ قَالَ ٱللَّهُ يَٰعِيسَى ٱبۡنَ مَرۡيَمَ ءَأَنتَ قُلۡتَ لِلنَّاسِ ٱتَّخِذُونِي وَأُمِّيَ إِلَٰهَيۡنِ مِن دُونِ ٱللَّهِۖ قَالَ سُبۡحَٰنَكَ مَا يَكُونُ لِيٓ أَنۡ أَقُولَ مَا لَيۡسَ لِي بِحَقٍّۚ إِن كُنتُ قُلۡتُهُۥ فَقَدۡ عَلِمۡتَهُۥۚ تَعۡلَمُ مَا فِي نَفۡسِي وَلَآ أَعۡلَمُ مَا فِي نَفۡسِكَۚ إِنَّكَ أَنتَ عَلَّٰمُ ٱلۡغُيُوبِ 116مَا قُلۡتُ لَهُمۡ إِلَّا مَآ أَمَرۡتَنِي بِهِۦٓ أَنِ ٱعۡبُدُواْ ٱللَّهَ رَبِّي وَرَبَّكُمۡۚ وَكُنتُ عَلَيۡهِمۡ شَهِيدٗا مَّا دُمۡتُ فِيهِمۡۖ فَلَمَّا تَوَفَّيۡتَنِي كُنتَ أَنتَ ٱلرَّقِيبَ عَلَيۡهِمۡۚ وَأَنتَ عَلَىٰ كُلِّ شَيۡءٖ شَهِيدٌ 117إِن تُعَذِّبۡهُمۡ فَإِنَّهُمۡ عِبَادُكَۖ وَإِن تَغۡفِرۡ لَهُمۡ فَإِنَّكَ أَنتَ ٱلۡعَزِيزُ ٱلۡحَكِيمُ 118قَالَ ٱللَّهُ هَٰذَا يَوۡمُ يَنفَعُ ٱلصَّٰدِقِينَ صِدۡقُهُمۡۚ لَهُمۡ جَنَّٰتٞ تَجۡرِي مِن تَحۡتِهَا ٱلۡأَنۡهَٰرُ خَٰلِدِينَ فِيهَآ أَبَدٗاۖ رَّضِيَ ٱللَّهُ عَنۡهُمۡ وَرَضُواْ عَنۡهُۚ ذَٰلِكَ ٱلۡفَوۡزُ ٱلۡعَظِيمُ 119لِلَّهِ مُلۡكُ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِ وَمَا فِيهِنَّۚ وَهُوَ عَلَىٰ كُلِّ شَيۡءٖ قَدِيرُۢ120
Verse 118: به عنوان مخلوق تو، راه گریزی از عذاب ندارند.