شورا
الشُّورَىٰ
الشُّورٰی

LEARNING POINTS
این سوره یگانگی، حکمت و قدرت خداوند را تأیید میکند.
اسلام پیام همه پیامبران است.
مسلمانان باید وقتی بر سر چیزی اختلاف نظر دارند، از خدا اطاعت کنند.
خداوند به کسانی که میبخشند و صلح میکنند پاداش خواهد داد.
بتپرستان به خاطر پرستش بتهای بیفایده، محکوم به فنا هستند.
بدکاران در روز قیامت پشیمان خواهند شد، اما دیر خواهد بود.
قرآن قطعاً وحی از جانب الله است.
الله متعال
1حا میم 2عین سین قاف 3و اینگونه به تو (ای پیامبر) وحی میشود، همانند (پیامبران) پیش از تو، از سوی خداوندِ عزیز و حکیم. 4آنچه در آسمانها و آنچه در زمین است، از آنِ اوست. و اوست بلندمرتبه و بزرگ. 5نزدیک است آسمانها از فراز یکدیگر بشکافند. و فرشتگان پروردگارشان را تسبیح میکنند و برای کسانی که در زمین هستند، آمرزش میطلبند. همانا خداوند همان آمرزنده مهربان است.
حمٓ 1عٓسٓقٓ 2كَذَٰلِكَ يُوحِيٓ إِلَيۡكَ وَإِلَى ٱلَّذِينَ مِن قَبۡلِكَ ٱللَّهُ ٱلۡعَزِيزُ ٱلۡحَكِيمُ 3لَهُۥ مَا فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَمَا فِي ٱلۡأَرۡضِۖ وَهُوَ ٱلۡعَلِيُّ ٱلۡعَظِيمُ 4تَكَادُ ٱلسَّمَٰوَٰتُ يَتَفَطَّرۡنَ مِن فَوۡقِهِنَّۚ وَٱلۡمَلَٰٓئِكَةُ يُسَبِّحُونَ بِحَمۡدِ رَبِّهِمۡ وَيَسۡتَغۡفِرُونَ لِمَن فِي ٱلۡأَرۡضِۗ أَلَآ إِنَّ ٱللَّهَ هُوَ ٱلۡغَفُورُ ٱلرَّحِيمُ5

الله حافظ است.
6و کسانی که جز او سرپرستانی میگیرند، خداوند ناظر بر آنهاست. و تو (ای پیامبر) نگهبان آنها نیستی. 7و بدین گونه قرآنی عربی به تو وحی کردیم تا (با آن) امالقری و هر که پیرامون آن است را بیم دهی و از روز گردآوری (رستاخیز) بیم دهی که هیچ شکی در آن نیست؛ (روزی که) گروهی در بهشتند و گروهی در شعلههای آتش. 8اگر خدا میخواست، میتوانست همه (بشریت) را امتی واحد قرار دهد. ولی هر که را بخواهد در رحمت خویش وارد میکند. و ستمکاران نه سرپرستی دارند و نه یاوری. 9چگونه جز او سرپرستانی میگیرند؟ در حالی که الله تنها سرپرست است. و اوست که مردگان را زنده میکند و او بر همه چیز تواناست.
وَٱلَّذِينَ ٱتَّخَذُواْ مِن دُونِهِۦٓ أَوۡلِيَآءَ ٱللَّهُ حَفِيظٌ عَلَيۡهِمۡ وَمَآ أَنتَ عَلَيۡهِم بِوَكِيلٖ 6وَكَذَٰلِكَ أَوۡحَيۡنَآ إِلَيۡكَ قُرۡءَانًا عَرَبِيّٗا لِّتُنذِرَ أُمَّ ٱلۡقُرَىٰ وَمَنۡ حَوۡلَهَا وَتُنذِرَ يَوۡمَ ٱلۡجَمۡعِ لَا رَيۡبَ فِيهِۚ فَرِيقٞ فِي ٱلۡجَنَّةِ وَفَرِيقٞ فِي ٱلسَّعِيرِ 7وَلَوۡ شَآءَ ٱللَّهُ لَجَعَلَهُمۡ أُمَّةٗ وَٰحِدَةٗ وَلَٰكِن يُدۡخِلُ مَن يَشَآءُ فِي رَحۡمَتِهِۦۚ وَٱلظَّٰلِمُونَ مَا لَهُم مِّن وَلِيّٖ وَلَا نَصِيرٍ 8أَمِ ٱتَّخَذُواْ مِن دُونِهِۦٓ أَوۡلِيَآءَۖ فَٱللَّهُ هُوَ ٱلۡوَلِيُّ وَهُوَ يُحۡيِ ٱلۡمَوۡتَىٰ وَهُوَ عَلَىٰ كُلِّ شَيۡءٖ قَدِير9
الله خالق و روزیدهنده است.
10بگو به مؤمنان، ای پیامبر، هر آنچه در آن اختلاف دارید، داوریاش با خداست. اوست خدا، پروردگار من. بر او توکل کردم و به سوی او بازمیگردم. 11او آفریننده آسمانها و زمین است. برای شما از خودتان همسرانی قرار داد و از چهارپایان نیز جفتهایی (آفرید) که شما را به این وسیله زیاد میکند. چیزی مانند او نیست و او شنوا و بیناست. 12کلیدهای (خزائن) آسمانها و زمین از آن اوست. روزی را برای هر که بخواهد گسترش میدهد و (برای هر که بخواهد) تنگ میگیرد. قطعاً او به هر چیزی داناست.
وَمَا ٱخۡتَلَفۡتُمۡ فِيهِ مِن شَيۡءٖ فَحُكۡمُهُۥٓ إِلَى ٱللَّهِۚ ذَٰلِكُمُ ٱللَّهُ رَبِّي عَلَيۡهِ تَوَكَّلۡتُ وَإِلَيۡهِ أُنِيبُ 10فَاطِرُ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِۚ جَعَلَ لَكُم مِّنۡ أَنفُسِكُمۡ أَزۡوَٰجٗا وَمِنَ ٱلۡأَنۡعَٰمِ أَزۡوَٰجٗا يَذۡرَؤُكُمۡ فِيهِۚ لَيۡسَ كَمِثۡلِهِۦ شَيۡءٞۖ وَهُوَ ٱلسَّمِيعُ ٱلۡبَصِيرُ 11لَهُۥ مَقَالِيدُ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِۖ يَبۡسُطُ ٱلرِّزۡقَ لِمَن يَشَآءُ وَيَقۡدِرُۚ إِنَّهُۥ بِكُلِّ شَيۡءٍ عَلِيمٞ12
یک دین، احکام متفاوت!
13برای شما از دین همان را تشریع کرد که برای نوح مقرر فرموده بود و آنچه را به تو وحی کردیم و آنچه را به ابراهیم و موسی و عیسی سفارش کردیم، با این فرمان که: «دین را برپا دارید و در آن تفرقه نکنید.» آنچه تو (مشرکان را) به آن میخوانی، بر آنان گران است. خداوند هر کس را بخواهد برای خود برمیگزیند و هر کس را که به سوی او بازگردد، هدایت میکند. 14مردم متفرق نشدند مگر از روی حسادت، پس از آنکه علم (و آگاهی) به آنان رسید. و اگر فرمان از پیش تعیین شده پروردگارت برای مدتی معین نبود، قطعاً در میانشان داوری میشد (و کارشان یکسره میگشت). و کسانی که پس از آنان کتاب (آسمانی) به آنها داده شد، به یقین در شک و تردیدی آشفتهکننده نسبت به این (قرآن) هستند.
شَرَعَ لَكُم مِّنَ ٱلدِّينِ مَا وَصَّىٰ بِهِۦ نُوحٗا وَٱلَّذِيٓ أَوۡحَيۡنَآ إِلَيۡكَ وَمَا وَصَّيۡنَا بِهِۦٓ إِبۡرَٰهِيمَ وَمُوسَىٰ وَعِيسَىٰٓۖ أَنۡ أَقِيمُواْ ٱلدِّينَ وَلَا تَتَفَرَّقُواْ فِيهِۚ كَبُرَ عَلَى ٱلۡمُشۡرِكِينَ مَا تَدۡعُوهُمۡ إِلَيۡهِۚ ٱللَّهُ يَجۡتَبِيٓ إِلَيۡهِ مَن يَشَآءُ وَيَهۡدِيٓ إِلَيۡهِ مَن يُنِيبُ 13وَمَا تَفَرَّقُوٓاْ إِلَّا مِنۢ بَعۡدِ مَا جَآءَهُمُ ٱلۡعِلۡمُ بَغۡيَۢا بَيۡنَهُمۡۚ وَلَوۡلَا كَلِمَةٞ سَبَقَتۡ مِن رَّبِّكَ إِلَىٰٓ أَجَلٖ مُّسَمّٗى لَّقُضِيَ بَيۡنَهُمۡۚ وَإِنَّ ٱلَّذِينَ أُورِثُواْ ٱلۡكِتَٰبَ مِنۢ بَعۡدِهِمۡ لَفِي شَكّٖ مِّنۡهُ مُرِيبٖ14
دعوت به اهل کتاب
15از این رو، تو (ای پیامبر) دعوت کن. و همانگونه که فرمان یافتهای، استقامت کن و از هوسهای آنان پیروی مکن. و بگو: «من به هر کتابی که الله نازل کرده، ایمان آوردهام. و مأمور شدهام که در میان شما به عدالت داوری کنم. الله پروردگار ما و پروردگار شماست. اعمال ما از آن ماست و اعمال شما از آن شماست. هیچ حجتی میان ما نیست. الله ما را گرد میآورد و بازگشت نهایی به سوی اوست.» 16و کسانی که درباره الله مجادله میکنند، پس از آنکه (دعوت او) پذیرفته شد، حجتشان نزد پروردگارشان باطل است. و غضب بر آنان است و عذابی سخت برای آنان خواهد بود.
فَلِذَٰلِكَ فَٱدۡعُۖ وَٱسۡتَقِمۡ كَمَآ أُمِرۡتَۖ وَلَا تَتَّبِعۡ أَهۡوَآءَهُمۡۖ وَقُلۡ ءَامَنتُ بِمَآ أَنزَلَ ٱللَّهُ مِن كِتَٰبٖۖ وَأُمِرۡتُ لِأَعۡدِلَ بَيۡنَكُمُۖ ٱللَّهُ رَبُّنَا وَرَبُّكُمۡۖ لَنَآ أَعۡمَٰلُنَا وَلَكُمۡ أَعۡمَٰلُكُمۡۖ لَا حُجَّةَ بَيۡنَنَا وَبَيۡنَكُمُۖ ٱللَّهُ يَجۡمَعُ بَيۡنَنَاۖ وَإِلَيۡهِ ٱلۡمَصِيرُ 15وَٱلَّذِينَ يُحَآجُّونَ فِي ٱللَّهِ مِنۢ بَعۡدِ مَا ٱسۡتُجِيبَ لَهُۥ حُجَّتُهُمۡ دَاحِضَةٌ عِندَ رَبِّهِمۡ وَعَلَيۡهِمۡ غَضَبٞ وَلَهُمۡ عَذَابٞ شَدِيدٌ16
یادآوری روز قیامت
17الله همان کسی است که کتاب را به حق و میزان فروفرستاده است. و تو چه میدانی، شاید ساعت نزدیک باشد. 18کسانی که به آن کفر میورزند، با تمسخر شتاب آن را میخواهند. ولی مؤمنان از آن بیمناکند، زیرا میدانند که آن حق است. همانا کسانی که درباره ساعت مجادله میکنند، به گمراهی دوری افتادهاند.
ٱللَّهُ ٱلَّذِيٓ أَنزَلَ ٱلۡكِتَٰبَ بِٱلۡحَقِّ وَٱلۡمِيزَانَۗ وَمَا يُدۡرِيكَ لَعَلَّ ٱلسَّاعَةَ قَرِيبٞ 17يَسۡتَعۡجِلُ بِهَا ٱلَّذِينَ لَا يُؤۡمِنُونَ بِهَاۖ وَٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ مُشۡفِقُونَ مِنۡهَا وَيَعۡلَمُونَ أَنَّهَا ٱلۡحَقُّۗ أَلَآ إِنَّ ٱلَّذِينَ يُمَارُونَ فِي ٱلسَّاعَةِ لَفِي ضَلَٰلِۢ بَعِيدٍ18
مهربانی الله
19خداوند همواره به بندگانش رئوف است. او به هر که بخواهد بیحساب روزی میدهد. و اوست قوی و عزیز. 20هر کس که خواهان کشت آخرت باشد، بر کشت او میافزاییم. و هر کس که تنها کشت دنیا را بخواهد، از آن به او میدهیم، ولی در آخرت نصیبی نخواهد داشت.
ٱللَّهُ لَطِيفُۢ بِعِبَادِهِۦ يَرۡزُقُ مَن يَشَآءُۖ وَهُوَ ٱلۡقَوِيُّ ٱلۡعَزِيزُ 19مَن كَانَ يُرِيدُ حَرۡثَ ٱلۡأٓخِرَةِ نَزِدۡ لَهُۥ فِي حَرۡثِهِۦۖ وَمَن كَانَ يُرِيدُ حَرۡثَ ٱلدُّنۡيَا نُؤۡتِهِۦ مِنۡهَا وَمَا لَهُۥ فِي ٱلۡأٓخِرَةِ مِن نَّصِيبٍ20
پاداش مؤمنان و بتپرستان
21آیا برای آنها شریکانی هست که آیینی را برایشان تشریع کردهاند که خدا به آن اذن نداده است؟ و اگر کلمه فیصله از پیش نبود، حتماً میانشان داوری میشد. و بیگمان ستمکاران عذابی دردناک خواهند چشید. 22و ستمکاران را میبینی که از آنچه کردهاند ترسانند، و (عذاب) بر سرشان خواهد آمد. و کسانی که ایمان آوردهاند و کارهای نیک انجام دادهاند، در باغهای بهشت خواهند بود. هر چه بخواهند نزد پروردگارشان دارند. آن فضل بزرگ است. 23این همان مژدهای است که خدا به بندگانش میدهد، کسانی که ایمان آوردهاند و کارهای نیک انجام دادهاند. بگو: «من از شما مزدی نمیخواهم، جز دوستی در مورد خویشاوندی.» و هر کس کار نیکی انجام دهد، برای او در آن نیکی میافزاییم. بیگمان خدا آمرزنده و سپاسگزار است.
أَمۡ لَهُمۡ شُرَكَٰٓؤُاْ شَرَعُواْ لَهُم مِّنَ ٱلدِّينِ مَا لَمۡ يَأۡذَنۢ بِهِ ٱللَّهُۚ وَلَوۡلَا كَلِمَةُ ٱلۡفَصۡلِ لَقُضِيَ بَيۡنَهُمۡۗ وَإِنَّ ٱلظَّٰلِمِينَ لَهُمۡ عَذَابٌ أَلِيمٞ 21تَرَى ٱلظَّٰلِمِينَ مُشۡفِقِينَ مِمَّا كَسَبُواْ وَهُوَ وَاقِعُۢ بِهِمۡۗ وَٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَعَمِلُواْ ٱلصَّٰلِحَٰتِ فِي رَوۡضَاتِ ٱلۡجَنَّاتِۖ لَهُم مَّا يَشَآءُونَ عِندَ رَبِّهِمۡۚ ذَٰلِكَ هُوَ ٱلۡفَضۡلُ ٱلۡكَبِيرُ 22ذَٰلِكَ ٱلَّذِي يُبَشِّرُ ٱللَّهُ عِبَادَهُ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَعَمِلُواْ ٱلصَّٰلِحَٰتِۗ قُل لَّآ أَسَۡٔلُكُمۡ عَلَيۡهِ أَجۡرًا إِلَّا ٱلۡمَوَدَّةَ فِي ٱلۡقُرۡبَىٰۗ وَمَن يَقۡتَرِفۡ حَسَنَةٗ نَّزِدۡ لَهُۥ فِيهَا حُسۡنًاۚ إِنَّ ٱللَّهَ غَفُورٞ شَكُورٌ23
آیا قرآن ساختگی است؟
24آیا میگویند: «او بر خدا دروغی بسته است»؟ اگر خدا میخواست، بر دلت مهر مینهاد. و خدا باطل را محو و حق را با کلمات خویش استوار میگرداند. او به راز دلها داناست.
أَمۡ يَقُولُونَ ٱفۡتَرَىٰ عَلَى ٱللَّهِ كَذِبٗاۖ فَإِن يَشَإِ ٱللَّهُ يَخۡتِمۡ عَلَىٰ قَلۡبِكَۗ وَيَمۡحُ ٱللَّهُ ٱلۡبَٰطِلَ وَيُحِقُّ ٱلۡحَقَّ بِكَلِمَٰتِهِۦٓۚ إِنَّهُۥ عَلِيمُۢ بِذَاتِ ٱلصُّدُورِ24
الله متعال
25اوست که توبه را از بندگانش میپذیرد و گناهانشان را میآمرزد. و آنچه را میکنید میداند. 26او کسانی را که ایمان آورده و کارهای شایسته کردهاند، اجابت میکند و از فضل خویش بر پاداششان میافزاید. و کافران را عذابی سخت است.
وَهُوَ ٱلَّذِي يَقۡبَلُ ٱلتَّوۡبَةَ عَنۡ عِبَادِهِۦ وَيَعۡفُواْ عَنِ ٱلسَّئَِّاتِ وَيَعۡلَمُ مَا تَفۡعَلُونَ 25وَيَسۡتَجِيبُ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَعَمِلُواْ ٱلصَّٰلِحَٰتِ وَيَزِيدُهُم مِّن فَضۡلِهِۦۚ وَٱلۡكَٰفِرُونَ لَهُمۡ عَذَابٞ شَدِيد26
رحمت خدا: ۱) نعمتها
27اگر خداوند روزی وسیع و نامحدود را به همه بندگانش میداد، قطعاً در زمین سرکشی میکردند. ولی او هر آنچه را بخواهد به اندازه معین فرو میفرستد. مسلماً او به بندگانش کاملاً آگاه و بیناست. 28اوست کسی که باران را پس از آنکه مردم ناامید شدند، فرو میفرستد و رحمت خود را میگستراند. و اوست ولیّ و ستوده (حمید).
وَلَوۡ بَسَطَ ٱللَّهُ ٱلرِّزۡقَ لِعِبَادِهِۦ لَبَغَوۡاْ فِي ٱلۡأَرۡضِ وَلَٰكِن يُنَزِّلُ بِقَدَرٖ مَّا يَشَآءُۚ إِنَّهُۥ بِعِبَادِهِۦ خَبِيرُۢ بَصِيرٞ 27وَهُوَ ٱلَّذِي يُنَزِّلُ ٱلۡغَيۡثَ مِنۢ بَعۡدِ مَا قَنَطُواْ وَيَنشُرُ رَحۡمَتَهُۥۚ وَهُوَ ٱلۡوَلِيُّ ٱلۡحَمِيدُ28
رحمت خداوند: ۲) جهان
29و از آیات او آفرینش آسمانها و زمین است و آنچه از جنبندگان در آن دو پراکنده کرده است. و او هرگاه بخواهد بر جمع کردن آنها تواناست. 30هر مصیبتی که به شما رسد به سبب کارهایی است که انجام دادهاید، و او از بسیاری درمیگذرد. 31و شما هرگز نمیتوانید در زمین از او بگریزید، و برای شما جز الله هیچ ولی و یاوری نیست.
وَمِنۡ ءَايَٰتِهِۦ خَلۡقُ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِ وَمَا بَثَّ فِيهِمَا مِن دَآبَّةٖۚ وَهُوَ عَلَىٰ جَمۡعِهِمۡ إِذَا يَشَآءُ قَدِيرٞ 29وَمَآ أَصَٰبَكُم مِّن مُّصِيبَةٖ فَبِمَا كَسَبَتۡ أَيۡدِيكُمۡ وَيَعۡفُواْ عَن كَثِيرٖ 30وَمَآ أَنتُم بِمُعۡجِزِينَ فِي ٱلۡأَرۡضِۖ وَمَا لَكُم مِّن دُونِ ٱللَّهِ مِن وَلِيّٖ وَلَا نَصِيرٖ31

رحمت خدا: ۳) کشتیهای روان
32و از آیات او کشتیهاست که کوه آسا در دریا روانند. 33اگر بخواهد، باد را ساکن میکند، پس آنها بر پشت آب بیحرکت میمانند. یقیناً در این نشانههایی است برای هر صبرکننده و شکرگزار. 34یا آنها را به سبب آنچه کسب کردهاند غرق میکند، و او بسیاری را میبخشد. 35تا کسانی که در آیات ما مجادله میکنند، بدانند که هیچ گریزگاهی برایشان نیست.
وَمِنۡ ءَايَٰتِهِ ٱلۡجَوَارِ فِي ٱلۡبَحۡرِ كَٱلۡأَعۡلَٰمِ 32إِن يَشَأۡ يُسۡكِنِ ٱلرِّيحَ فَيَظۡلَلۡنَ رَوَاكِدَ عَلَىٰ ظَهۡرِهِۦٓۚ إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَأٓيَٰتٖ لِّكُلِّ صَبَّارٖ شَكُورٍ 33أَوۡ يُوبِقۡهُنَّ بِمَا كَسَبُواْ وَيَعۡفُ عَن كَثِيرٖ 34وَيَعۡلَمَ ٱلَّذِينَ يُجَٰدِلُونَ فِيٓ ءَايَٰتِنَا مَا لَهُم مِّن مَّحِيصٖ35
صفات مؤمنان
36هر آنچه به شما داده شده است، متاع (لذت) زندگی دنیاست و فقط بهرهمندی کوتاهی است. ولی آنچه نزد خداست، برای کسانی که ایمان آوردهاند و بر پروردگارشان توکل میکنند، بسیار بهتر و پایدارتر است. 37و کسانی که از گناهان بزرگ و فواحش دوری میکنند، و هنگامی که خشمگین میشوند، میبخشند. 38و کسانی که دعوت پروردگارشان را اجابت میکنند، و نماز برپا میدارند، و کارهایشان با مشورت یکدیگر است، و از آنچه به آنها روزی دادهایم، انفاق میکنند. 39و کسانی که چون ستمی به آنها رسد، دادخواهی میکنند. 40جزای بدی، همانند آن است. ولی هر کس ببخشد و صلح کند، پاداش او با خداست. او قطعاً ستمکاران را دوست ندارد. 41بر کسانی که پس از ستم دیدن، دادخواهی میکنند، ملامتی نیست. 42ملامت فقط بر کسانی است که به مردم ستم میکنند و در زمین به ناحق سرکشی میکنند. برای آنها عذابی دردناک خواهد بود. 43و هر کس صبر کند و ببخشد، قطعاً این از کارهای بزرگ است.
فَمَآ أُوتِيتُم مِّن شَيۡءٖ فَمَتَٰعُ ٱلۡحَيَوٰةِ ٱلدُّنۡيَاۚ وَمَا عِندَ ٱللَّهِ خَيۡرٞ وَأَبۡقَىٰ لِلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَعَلَىٰ رَبِّهِمۡ يَتَوَكَّلُونَ 36وَٱلَّذِينَ يَجۡتَنِبُونَ كَبَٰٓئِرَ ٱلۡإِثۡمِ وَٱلۡفَوَٰحِشَ وَإِذَا مَا غَضِبُواْ هُمۡ يَغۡفِرُونَ 37وَٱلَّذِينَ ٱسۡتَجَابُواْ لِرَبِّهِمۡ وَأَقَامُواْ ٱلصَّلَوٰةَ وَأَمۡرُهُمۡ شُورَىٰ بَيۡنَهُمۡ وَمِمَّا رَزَقۡنَٰهُمۡ يُنفِقُونَ 38وَٱلَّذِينَ إِذَآ أَصَابَهُمُ ٱلۡبَغۡيُ هُمۡ يَنتَصِرُونَ 39وَجَزَٰٓؤُاْ سَيِّئَةٖ سَيِّئَةٞ مِّثۡلُهَاۖ فَمَنۡ عَفَا وَأَصۡلَحَ فَأَجۡرُهُۥ عَلَى ٱللَّهِۚ إِنَّهُۥ لَا يُحِبُّ ٱلظَّٰلِمِينَ 40وَلَمَنِ ٱنتَصَرَ بَعۡدَ ظُلۡمِهِۦ فَأُوْلَٰٓئِكَ مَا عَلَيۡهِم مِّن سَبِيلٍ 41إِنَّمَا ٱلسَّبِيلُ عَلَى ٱلَّذِينَ يَظۡلِمُونَ ٱلنَّاسَ وَيَبۡغُونَ فِي ٱلۡأَرۡضِ بِغَيۡرِ ٱلۡحَقِّۚ أُوْلَٰٓئِكَ لَهُمۡ عَذَابٌ أَلِيمٞ 42وَلَمَن صَبَرَ وَغَفَرَ إِنَّ ذَٰلِكَ لَمِنۡ عَزۡمِ ٱلۡأُمُورِ43
شریران در روز قیامت
44و هر کس را که خدا گمراه کند، پس از او هیچ راهنمایی نخواهد بود. و ستمکاران را میبینی، هنگامی که عذاب را مشاهده میکنند، میگویند: آیا راهی برای بازگشت هست؟ 45و آنها را میبینی که بر آتش عرضه میشوند، در حالی که از ذلت سر به زیر افکندهاند و زیر چشمی مینگرند. و کسانی که ایمان آوردهاند میگویند: «زیانکاران واقعی کسانی هستند که خود و خانوادههایشان را در روز قیامت از دست دادهاند.» آگاه باشید! قطعاً ستمکاران در عذابی جاودانه خواهند بود. 46و برای آنها هیچ سرپرستی نخواهد بود که در برابر خدا یاریشان کند. و هر کس را که خدا گمراه کند، پس برای او هیچ راهی نیست.
وَمَن يُضۡلِلِ ٱللَّهُ فَمَا لَهُۥ مِن وَلِيّٖ مِّنۢ بَعۡدِهِۦۗ وَتَرَى ٱلظَّٰلِمِينَ لَمَّا رَأَوُاْ ٱلۡعَذَابَ يَقُولُونَ هَلۡ إِلَىٰ مَرَدّٖ مِّن سَبِيلٖ 44وَتَرَىٰهُمۡ يُعۡرَضُونَ عَلَيۡهَا خَٰشِعِينَ مِنَ ٱلذُّلِّ يَنظُرُونَ مِن طَرۡفٍ خَفِيّٖۗ وَقَالَ ٱلَّذِينَ ءَامَنُوٓاْ إِنَّ ٱلۡخَٰسِرِينَ ٱلَّذِينَ خَسِرُوٓاْ أَنفُسَهُمۡ وَأَهۡلِيهِمۡ يَوۡمَ ٱلۡقِيَٰمَةِۗ أَلَآ إِنَّ ٱلظَّٰلِمِينَ فِي عَذَابٖ مُّقِيمٖ 45وَمَا كَانَ لَهُم مِّنۡ أَوۡلِيَآءَ يَنصُرُونَهُم مِّن دُونِ ٱللَّهِۗ وَمَن يُضۡلِلِ ٱللَّهُ فَمَا لَهُۥ مِن سَبِيلٍ46
انذار به کافران ناسپاس
47به پروردگارتان لبیک گویید پیش از آنکه روزی از جانب خدا فرا رسد که بازگشتی برای آن نیست. در آن روز هیچ پناهگاهی برای شما نخواهد بود و راه انکاری برای گناهانتان نخواهید داشت. 48ولی اگر روی بگردانند، ما تو را نگهبان بر آنان نفرستادهایم. بر تو جز ابلاغ نیست. و هرگاه از جانب خود رحمتی به انسان بچشانیم، به آن مغرور میشود. و اگر به خاطر آنچه دستهایشان پیش فرستاده، بدی به آنان رسد، آنگاه ناگهان ناسپاس میشوند.
ٱسۡتَجِيبُواْ لِرَبِّكُم مِّن قَبۡلِ أَن يَأۡتِيَ يَوۡمٞ لَّا مَرَدَّ لَهُۥ مِنَ ٱللَّهِۚ مَا لَكُم مِّن مَّلۡجَإٖ يَوۡمَئِذٖ وَمَا لَكُم مِّن نَّكِيرٖ 47فَإِنۡ أَعۡرَضُواْ فَمَآ أَرۡسَلۡنَٰكَ عَلَيۡهِمۡ حَفِيظًاۖ إِنۡ عَلَيۡكَ إِلَّا ٱلۡبَلَٰغُۗ وَإِنَّآ إِذَآ أَذَقۡنَا ٱلۡإِنسَٰنَ مِنَّا رَحۡمَةٗ فَرِحَ بِهَاۖ وَإِن تُصِبۡهُمۡ سَيِّئَةُۢ بِمَا قَدَّمَتۡ أَيۡدِيهِمۡ فَإِنَّ ٱلۡإِنسَٰنَ كَفُورٞ48
نعمت خداوند: فرزندان
49ملک آسمانها و زمین تنها از آنِ خداست. هر چه بخواهد میآفریند. به هر که بخواهد دختران عطا میکند و به هر که بخواهد پسران عطا میکند. 50یا هر دو را، پسران و دختران، عطا میکند و هر که را بخواهد عقیم میگرداند. او بیگمان دانای کامل و تواناست.
لِّلَّهِ مُلۡكُ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِۚ يَخۡلُقُ مَا يَشَآءُۚ يَهَبُ لِمَن يَشَآءُ إِنَٰثٗا وَيَهَبُ لِمَن يَشَآءُ ٱلذُّكُورَ 49أَوۡ يُزَوِّجُهُمۡ ذُكۡرَانٗا وَإِنَٰثٗاۖ وَيَجۡعَلُ مَن يَشَآءُ عَقِيمًاۚ إِنَّهُۥ عَلِيمٞ قَدِيرٞ50

BACKGROUND STORY
برخی از غیرمسلمانان به پیامبر (ص) گفتند: «اگر واقعاً پیامبر هستی، چرا خدا را نمیبینی و با او سخن نمیگویی، همانطور که موسی (ع) سخن گفت؟ ما به تو ایمان نخواهیم آورد تا زمانی که این کار را انجام دهی.» پیامبر (ص) پاسخ داد: «اما موسی (ع) اصلاً خدا را ندید.» پس خداوند آیه ۵۱ را نازل کرد و به آنها فرمود که او به پیامبرانش آنگونه که خود میخواهد وحی میکند، نه آنگونه که شما میخواهید.
آیه میفرماید که خداوند به سه طریق با پیامبرانش سخن میگوید: با الهام کردن به آنها یا فرستادن پیامی در خواب، همانطور که با ابراهیم (ع) در ماجرای ذبح انجام داد؛ با سخن گفتن با آنها از پس پرده، همانطور که با موسی (ع) انجام داد؛ یا با فرستادن فرشتهای برای رساندن پیامهایش به آنها، همانطور که با همه پیامبران (ع) انجام داد.
چگونه الله با پیامبران سخن میگوید؟
51و هیچ بشری را نسزد که خدا با او سخن گوید، مگر به وحی، یا از پس حجابی، یا رسولی بفرستد تا به اذن او آنچه را بخواهد وحی کند. همانا او بلندمرتبه و حکیم است.
وَمَا كَانَ لِبَشَرٍ أَن يُكَلِّمَهُ ٱللَّهُ إِلَّا وَحۡيًا أَوۡ مِن وَرَآيِٕ حِجَابٍ أَوۡ يُرۡسِلَ رَسُولٗا فَيُوحِيَ بِإِذۡنِهِۦ مَا يَشَآءُۚ إِنَّهُۥ عَلِيٌّ حَكِيمٞ51

نور قرآن
52و این گونه روحی از امر خود را به سوی تو وحی کردیم. تو پیش از این نه کتاب را میدانستی و نه ایمان را. ولی ما آن را نوری قرار دادیم که با آن هر که را از بندگانمان بخواهیم هدایت میکنیم. و تو به راستی به سوی صراط مستقیم هدایت میکنی— 53صراط الله، که از آنِ اوست هر آنچه در آسمانها و هر آنچه در زمین است. آگاه باشید که همه امور به سوی خدا باز میگردد.
وَكَذَٰلِكَ أَوۡحَيۡنَآ إِلَيۡكَ رُوحٗا مِّنۡ أَمۡرِنَاۚ مَا كُنتَ تَدۡرِي مَا ٱلۡكِتَٰبُ وَلَا ٱلۡإِيمَٰنُ وَلَٰكِن جَعَلۡنَٰهُ نُورٗا نَّهۡدِي بِهِۦ مَن نَّشَآءُ مِنۡ عِبَادِنَاۚ وَإِنَّكَ لَتَهۡدِيٓ إِلَىٰ صِرَٰطٖ مُّسۡتَقِيمٖ 52صِرَٰطِ ٱللَّهِ ٱلَّذِي لَهُۥ مَا فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَمَا فِي ٱلۡأَرۡضِۗ أَلَآ إِلَى ٱللَّهِ تَصِيرُ ٱلۡأُمُورُ53