طه

1طاها. 2ما قرآن را بر تو ای پیامبر نازل نکردیم تا به رنج و سختی افتی، 3بلکه تذکری است برای پرهیزکاران. 4آن نازل شده‌ای است از جانب آنکه زمین و آسمان‌های رفیع را آفرید؛ 5همان رحمان که بر عرش مستقر است. 6از آنِ اوست هر آنچه در آسمان‌هاست و هر آنچه در زمین است و هر آنچه میان آن دو است و هر آنچه در زیر زمین است. 7چه آشکارا سخن بگویی یا نه، او قطعاً آنچه پنهان است و آنچه پنهان‌تر است را می‌داند. 8الله - هیچ معبودی جز او نیست. او را نام‌های نیکوست.

9آیا خبر موسی به تو رسیده است، ای پیامبر؟ 10هنگامی که آتشی دید، به خانواده‌اش گفت: «اینجا درنگ کنید؛ من آتشی دیده‌ام. شاید بتوانم شعله‌ای از آن برای شما بیاورم، یا در کنار آتش هدایتی بیابم.» 11اما چون به آن رسید، ندا داده شد: «ای موسی!» 12«من پروردگار تو هستم! پس نعلین‌هایت را بیرون بیاور؛ تو در وادی مقدس طوی هستی.» 13«من تو را برگزیده‌ام، پس به آنچه وحی می‌شود گوش فرا ده:» 14من الله هستم. هیچ معبودی جز من نیست. پس تنها مرا بپرست و نماز را برای یاد من برپا دار. 15بی‌شک قیامت آمدنی است. قصد دارم آن را پنهان کنم تا هر نفسی به آنچه انجام داده جزا داده شود. 16پس مبادا کسانی که به آن ایمان ندارند و از هوای نفس خود پیروی می‌کنند، تو را از آن بازدارند که هلاک می‌شوی!

17فرمود: «و آن چیست در دست راستت، ای موسی؟» 18گفت: «این عصای من است! بر آن تکیه می‌کنم، و با آن برای گوسفندانم برگ می‌ریزانم، و مرا در آن کارهای دیگری است.» 19فرمود: «آن را بیفکن، ای موسی!» 20پس افکند، ناگهان مارى شد که می‌خزید. 21فرمود: «آن را بگیر و نترس. ما آن را به حالت اولش بازمی‌گردانیم.» 22و دستت را در گریبانت فرو بَر، سفید و درخشان، بی‌آنکه عیب و مرضی باشد، بیرون می‌آید، این نشانه‌ای دیگر است. 23تا پاره‌ای از آیات بزرگ خویش را به تو بنمایانیم. 24به سوی فرعون برو، او به راستی طغیان کرده است.

25پروردگارا! سینه‌ام را برایم گشاده گردان، 26و کارم را آسان گردان، 27و گره از زبانم بگشا، 28تا سخنم را بفهمند، 29و یاوری از خاندانم برایم قرار ده، 30هارون، برادرم. 31پشتم را به او محکم کن، 32و او را در کارم شریک گردان، 33تا تو را بسیار تسبیح گوییم 34و تو را بسیار یاد کنیم؛ 35تو همیشه مراقب ما بوده‌ای. 36الله پاسخ داد: «دعای تو مستجاب شد، ای موسی!»

37و به راستی پیش از این بر تو منت نهاده بودیم. 38آنگاه که به مادرت الهام کردیم آنچه را که: 39«او را در صندوقی بگذار، سپس آن را به رودخانه بینداز. رودخانه آن را به ساحل خواهد افکند و فرعون که دشمن من و اوست، او را برخواهد گرفت.» و من تو را محبوب ساختم ای موسی، تا در برابر دیدگان من پرورش یابی. 40یاد کن آنگاه که خواهرت آمد و گفت: «آیا شما را به کسی راهنمایی کنم که او را شیر دهد؟» پس تو را به مادرت بازگرداندیم تا چشمش روشن شود و غم نخورد. و [بعدها] مردی را کشتی، اما تو را از اندوه نجات دادیم و از آزمایش‌های دیگر نیز [رهانیدیم]. سپس سالیانی چند در میان مردم مدین ماندی. آنگاه ای موسی، بر اساس تقدیر [الهی] به اینجا آمدی. 41و من تو را برای خود برگزیدم.

42بروید شما و برادرتان با آیات من و در یاد من کوتاهی نکنید. 43بروید شما دو نفر نزد فرعون؛ او به راستی طغیان کرده است. 44با او به نرمی سخن بگویید، شاید او متذکر شود یا از عذاب من بترسد. 45هر دو گفتند: «پروردگارا! ما می‌ترسیم که او بر ما بتازد یا سرکشی کند.» 46خداوند فرمود: «نترسید! من با شما هستم، می‌شنوم و می‌بینم.» 47پس به سوی او بروید و بگویید: ما هر دو فرستادگانی از پروردگار تو هستیم، پس بنی‌اسرائیل را با ما بفرست و آزارشان مده. ما با نشانه‌ای از پروردگارت به سوی تو آمده‌ایم. و سلام بر کسی است که از هدایت پیروی کند. 48قطعاً به ما وحی شده است که عذاب بر کسانی نازل خواهد شد که تکذیب کنند و روی برگردانند.

49فرعون گفت: «پس پروردگار شما دو نفر، ای موسی، کیست؟» 50او پاسخ داد: «پروردگار ما کسی است که به هر چیزی خلقت خاص آن را بخشید، سپس آن را هدایت کرد.» 51فرعون گفت: «پس حالِ (یا سرنوشتِ) نسل‌های پیشین چیست؟» 52او پاسخ داد: «علم آن نزد پروردگار من در کتابی است. پروردگار من نه گمراه می‌شود و نه فراموش می‌کند.» 53«اوست که زمین را برای شما بستری قرار داد، و در آن برای شما راه‌هایی گشود. و از آسمان باران فرو می‌فرستد، و به وسیله آن انواع گوناگونی از گیاهان را می‌رویاند.» 54پس بخورید و چهارپایان خود را بچرانید. همانا در این برای خردمندان آیاتی است. 55از خاک شما را آفریدیم و به آن بازمی‌گردانیم و از آن بار دیگر شما را بیرون می‌آوریم.

56ما همه آیات خود را به فرعون نشان دادیم، اما او آنها را تکذیب کرد و از ایمان آوردن سر باز زد. 57او گفت: «ای موسی، آیا آمده‌ای تا ما را با سحرت از سرزمینمان بیرون کنی؟» 58ما قطعاً سحری همانند آن برای تو خواهیم آورد. پس میان ما و تو وعده‌ای مقرر کن که نه ما آن را خلف کنیم و نه تو، در مکانی هموار و میانه. 59موسی گفت: «وعده شما روز جشن است، و مردم باید هنگام بالا آمدن خورشید گرد آورده شوند.»

60پس فرعون روی برگرداند و مکر خود را گرد آورد و بازگشت. 61موسی به ساحران گفت: وای بر شما! بر خدا دروغ نبندید که شما را با عذابی ریشه‌کن می‌کند. هر کس دروغ ببندد، قطعاً ناکام می‌ماند. 62پس ساحران در میان خود به نزاع پرداختند و پنهانی با هم نجوا کردند. 63گفتند: این دو جز ساحرانی نیستند که می‌خواهند شما را با سحر خود از سرزمینتان بیرون کنند و طریقه مثلی شما را از بین ببرند. 64پس مکر خود را گرد آورید، سپس در یک صف پیش آیید. هر کس امروز پیروز شود، قطعاً رستگار خواهد بود.

65گفتند: «ای موسی! یا تو بینداز یا ما اولین اندازنده باشیم.» 66موسی گفت: «نه، شما اول بیندازید.» ناگهان ریسمان‌ها و عصاهایشان به نظرش رسید که به سحرشان می‌خزند. 67پس موسی در دلش ترسید. 68گفتیم: «نترس! تو قطعاً برتری.» 69«بینداز آنچه در دست راست توست، تا آنچه را که آنها ساخته‌اند ببلعد؛ زیرا آنچه ساخته‌اند، فقط مکر ساحر است. و ساحر هر جا که بیاید، رستگار نمی‌شود.»

70ساحران به سجده افتادند و گفتند: «ما به پروردگار هارون و موسی ایمان آوردیم.» 71فرعون تهدید کرد: «آیا پیش از آنکه به شما اجازه دهم، به او ایمان آوردید؟ او حتماً بزرگ شماست که به شما سحر آموخته است. من حتماً دست‌ها و پاهای شما را به طور متقاطع قطع خواهم کرد و شما را بر تنه‌های درخت خرما به صلیب خواهم کشید. و به زودی خواهید دانست که عذاب کدام یک از ما دردناک‌تر و پایدارتر است.» 72آنها پاسخ دادند: «سوگند به آنکه ما را آفرید! ما هرگز تو را بر دلایل روشن که به ما رسیده است، ترجیح نخواهیم داد. پس هر کاری می‌خواهی بکن! اقتدار تو فقط در زندگی این دنیاست.» 73ما به پروردگارمان ایمان آوردیم تا گناهان ما را و آن سحری را که ما را به انجام آن وادار کردی، بیامرزد. و خداوند از نظر پاداش بهتر و از نظر عذاب پایدارتر است.

74کسانی که نزد پروردگارشان در حالی که گناهکاران بدکارند می‌آیند، قطعاً جهنم برای آنهاست، که در آن نه می‌میرند و نه زندگی می‌کنند. 75و اما کسانی که نزد او در حالی که مؤمن هستند و اعمال صالح انجام داده‌اند می‌آیند، برایشان بالاترین درجات است: 76باغ‌های جاودان که از زیر آنها نهرها جاری است، در آنجا جاودانه می‌مانند. این پاداش کسانی است که خود را تزکیه می‌کنند.

77و به موسی وحی کردیم که شبانه بندگانم را حرکت ده و برایشان در دریا راهی خشک بزن. از گرفتار شدن نترس و از غرق شدن بیم نداشته باش. 78پس فرعون با لشکریانش آنها را تعقیب کرد، اما آب دریا با چه هول و وحشتی آنها را فرا گرفت! 79و فرعون قوم خود را گمراه کرد و هدایتشان نکرد.

80ای بنی‌اسرائیل! شما را از دشمنتان نجات دادیم و با شما در سمت راست کوه طور وعده گذاشتیم و بر شما مَنّ و سَلوی نازل کردیم، 81(و گفتیم:) از روزی‌های پاکیزه‌ای که به شما عطا کردیم بخورید، و در آن زیاده‌روی نکنید که خشم من بر شما فرود آید. و هر کس که خشم من بر او فرود آید، قطعاً سقوط کرده است. 82و البته من بسیار آمرزنده هستم برای کسی که توبه کند و ایمان آورد و عمل صالح انجام دهد، سپس بر هدایت پایدار بماند.

83الله فرمود: «ای موسی، چرا پیش از قومت شتابان آمدی؟» 84او پاسخ داد: «آنان در پی من هستند و من به سوی تو شتافتم، پروردگارم، تا تو خشنود گردی.» 85الله فرمود: «به راستی، ما قومت را در غیاب تو آزمودیم و سامری آنان را گمراه کرده است.» 86پس موسی در حالی که بسیار خشمگین و ناامید بود، به سوی قومش بازگشت. گفت: «ای قوم من! آیا پروردگارتان به شما وعده نیکو نداد؟ آیا غیبت من بر شما طولانی شد؟ یا خواستید که خشم پروردگارتان بر شما فرود آید، پس پیمان مرا شکستید؟» 87آنان گفتند: «ما به اراده خود پیمان تو را نشکستیم، بلکه از بارهای زینت‌های طلایی قوم بر دوش ما بود، سپس آن را [در آتش] افکندیم و سامری نیز چنین کرد.» 88سپس برایشان گوساله‌ای (به صورت) جسدی که صدایی (چون گوساله) داشت، ساخت. گفتند: این خدای شما و خدای موسی است، ولی او فراموش کرد! 89آیا نمی‌دیدند که به آنها پاسخ نمی‌دهد و نمی‌تواند به آنها سودی برساند و نه ضرری از آنها دفع کند؟

90هارون پیش از این به آنها هشدار داده بود: «ای قوم من! شما فقط با این مورد آزمایش قرار گرفته‌اید. پروردگار حقیقی شما مهربان‌ترین است، پس از من پیروی کنید و از دستورات من اطاعت نمایید.» 91آنها پاسخ دادند: «ما به پرستش آن ادامه خواهیم داد تا موسی به سوی ما بازگردد.» 92موسی برادرش را سرزنش کرد و گفت: «ای هارون! هنگامی که دیدی آنها گمراه می‌شوند، چه چیزی تو را بازداشت؟» 93«از اینکه به دنبال من بیایی؟ چگونه توانستی از دستورات من سرپیچی کنی؟» 94هارون پاسخ داد: «ای پسر مادرم! ریش من یا موی سرم را نگیر. من واقعاً بیم داشتم که تو بگویی: «تو بنی‌اسرائیل را تفرقه انداخته‌ای، و آنچه را گفتم پیروی نکردی.»»

95سپس موسی پرسید: «ای سامری، این چه کاری بود که کردی؟» 96گفت: «من چیزی را دیدم که آنها ندیدند، پس مشتی از خاک رد پای اسب فرستاده جبرئیل برداشتم و آن را بر گوساله ساخته شده انداختم. این چنین نفس من مرا به این کار واداشت.» 97موسی گفت: «پس برو! و در تمام زندگی‌ات خواهی گفت: «به من دست نزنید!» و سرنوشتی وحشتناک خواهی داشت که از آن گریزی نیست. اکنون به خدای خود که پیوسته پرستش می‌کردی، نگاه کن؛ آن را خواهیم سوزاند، سپس خاکسترش را در دریا پراکنده خواهیم کرد.» 98سپس موسی به قوم خود گفت: «خدای شما تنها الله است، هیچ معبودی جز او نیست. او به همه چیز آگاه است.»

99بدین گونه ما برخی از اخبار گذشتگان را بر تو بازگو می‌کنیم. و به راستی از نزد خود به تو ذکری داده‌ایم. 100هر کس از آن روی بگرداند، روز قیامت بار گناهی را بر دوش خواهد کشید. 101جاودانه در آن خواهند ماند. و چه بد باری است برایشان در روز قیامت! 102و روزی که در صور دمیده شود، و ما گناهکاران را در آن روز کبودرو محشور می‌کنیم. 103آهسته با یکدیگر نجوا می‌کنند: «شما جز ده روز درنگ نکردید.» 104ما بهتر می‌دانیم که آنها چه می‌گویند؛ آنگاه که معتدل‌ترینشان می‌گوید: «شما جز یک روز درنگ نکردید.»

105و اگر از تو درباره کوه‌ها بپرسند، پس بگو: پروردگارم آنها را به کلی در هم خواهد کوبید و پراکنده خواهد ساخت. 106و زمین را به صورت دشتی هموار و تهی رها خواهد کرد، 107که در آن هیچ کجی و ناهمواری دیده نشود. 108در آن روز، همه از منادی (برای گردآوری) پیروی خواهند کرد و هیچ کس نمی‌تواند از آن بگریزد. همه صداها در برابر خداوند رحمان فرو خواهد نشست. تنها زمزمه‌ها شنیده خواهد شد. 109در آن روز، شفاعت سودی نخواهد داشت، مگر از سوی کسی که خداوند رحمان به او اجازه دهد و سخنش مورد رضایت او باشد. 110او می‌داند آنچه پیش روی آنهاست و آنچه پشت سر آنهاست، ولی آنها نمی‌توانند به او احاطه علمی یابند. 111همه چهره‌ها در برابر [خدای] زنده و پاینده خضوع می‌کنند. و هر کس بار ستم بر دوش کشد، زیانکار خواهد بود. 112اما هر کس عمل صالح انجام دهد و مؤمن باشد، نه از ستم بیم دارد و نه از کاسته شدن [پاداشش].

113و اینگونه آن را قرآنی عربی نازل کردیم و در آن از هر گونه هشداری آوردیم، باشد که پرهیزگاری کنند یا پند گیرند. 114پس بلندمرتبه است خدا، فرمانروای برحق! و در (تلاوت) قرآن پیش از آنکه وحی آن به تو پایان یابد، شتاب مکن و بگو: پروردگارا! بر دانش من بیفزا.

115و به راستی، پیش از این با آدم پیمان بستیم، اما او فراموش کرد و در او عزم و پایداری نیافتیم. 116و [یاد کن] هنگامی را که به فرشتگان گفتیم: «برای آدم سجده کنید!» پس همه سجده کردند جز ابلیس که سر باز زد و تکبر ورزید. 117پس گفتیم: «ای آدم! به راستی این [شیطان] دشمن تو و همسرت است. پس مبادا شما را از بهشت بیرون کند که آنگاه به رنج و سختی خواهی افتاد.» 118در اینجا [بهشت] برای تو تضمین شده است که نه گرسنه می‌شوی و نه برهنه می‌مانی، 119و نه تشنه می‌شوی و نه از گرمای آفتاب رنج می‌بری.

123الله فرمود: «اکنون، هر دو از اینجا فرود آیید، همراه با شیطان، در حالی که دشمن یکدیگر هستید. پس هرگاه هدایتی از جانب من به شما رسید، هر کس از هدایت من پیروی کند، هرگز در این دنیا گمراه نخواهد شد و در آخرت شقاوت نخواهد دید.» 124اما هر کس از ذکر من روی بگرداند، قطعاً زندگی تنگی خواهد داشت، سپس او را در روز قیامت نابینا محشور می‌کنیم. 125او خواهد گفت: «پروردگارا! چرا مرا نابینا محشور کردی، با اینکه بینا بودم؟» 126الله پاسخ خواهد داد: «این به خاطر آن است که آیات ما به تو رسید و تو آنها را فراموش کردی، پس امروز تو در جهنم فراموش می‌شوی.» 127این گونه ما جزا می‌دهیم کسانی را که در بدی زیاده‌روی کردند و آیات پروردگارشان را تکذیب کردند. عذاب آخرت قطعاً دردناک‌تر و پایدارتر است.

128آیا برایشان آشکار نشده است که چه بسیار اقوامی را پیش از آنان هلاک کردیم، در حالی که آنان هنوز بر ویرانه‌هایشان می‌گذرند؟ بی‌گمان در این نشانه‌هایی است برای خردمندان. 129و اگر نبود فرمان پیشین پروردگارت و اجل مسمی، قطعاً عذاب بر آنان فرود می‌آمد.

130پس بر آنچه می‌گویند صبر کن. و پروردگارت را پیش از طلوع خورشید و پیش از غروب آن تسبیح کن، و در ساعات شب و در اطراف روز او را تسبیح کن، تا خشنود گردی. 131و چشمان خود را به سوی آنچه به برخی از آنان [کافران] داده‌ایم، یعنی جلوه و زینت ناچیز زندگی دنیا که آنان را با آن می‌آزماییم، خیره مکن. و روزی پروردگارت در آخرت بسیار بهتر و پایدارتر است. 132و خانواده‌ات را به نماز فرمان ده و خود نیز بر آن شکیبا باش. ما از تو روزی نمی‌خواهیم؛ ما خود به تو روزی می‌دهیم. و سرانجام نیک از آنِ پرهیزگاران است.

133و می‌گویند: «چرا نشانه‌ای از پروردگارش برای ما نمی‌آورد؟» آیا برای آنها بینه آنچه در کتاب‌های پیشین است نیامده است؟ 134و اگر پیش از آمدن این [پیامبر]، آنها را با عذابی هلاک می‌کردیم، حتماً در روز قیامت می‌گفتند: «پروردگارا! چرا پیامبری برای ما نفرستادی تا پیش از آنکه خوار و رسوا شویم، از آیات تو پیروی کنیم؟» 135بگو: «هر یک از ما منتظر است، پس منتظر بمانید! به زودی خواهید دانست چه کسی بر صراط مستقیم است و هدایت یافته است.»