Saf Saf Dizilenler
الصَّافَّات
الصَّافّات
LEARNING POINTS
Bu sure, Allah'ın birliği, ahiret hayatı ve Hz. Muhammed'in (s.a.v.) peygamberliği dahil olmak üzere bazı temel gerçekleri vurgular.
Nuh, İbrahim, Lut ve İlyas (a.s.) kavimlerinin kıssaları, gerçeği reddeden inkarcılara bir uyarı olarak zikredilmiştir.
Putperestler, Peygamber'e (s.a.v.) deli bir şair demeleri, meleklerin Allah'ın kızları olduğunu iddia etmeleri ve ahiret hayatıyla alay etmeleri nedeniyle eleştirilir.
Yunus (a.s.) kavminin kıssasında gördüğümüz gibi, Allah'ın rahmet kapısı her zaman açıktır.
Bu sure, ahirette inkarcıların cezası ve müminlerin mükafatı hakkında daha fazla ayrıntı verir.
İnkarcılar Kıyamet Günü'nde öyle dehşete kapılacaklar ki, ne birbirlerine ne de kendilerine yardım edebilecekler.
Peygamber'e (ﷺ) Allah'ın elçilerinin sonunda daima galip geleceği bildiriliyor.
Tek Allah
1İbadet için saf tutan meleklere yemin olsun ki, 2Ve bulutları sevk edenlere yemin olsun ki, 3Ve Zikr'i tilavet edenlere yemin olsun ki! 4Şüphesiz sizin ilahınız birdir— 5Göklerin, yerin ve ikisi arasındakilerin Rabbi, bütün doğuş yerlerinin de Rabbidir.
وَٱلصَّٰٓفَّٰتِ صَفّٗا 1فَٱلزَّٰجِرَٰتِ زَجۡرٗا 2فَٱلتَّٰلِيَٰتِ ذِكۡرًا 3إِنَّ إِلَٰهَكُمۡ لَوَٰحِدٞ 4رَّبُّ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِ وَمَا بَيۡنَهُمَا وَرَبُّ ٱلۡمَشَٰرِقِ5
Gök Süslenmiş ve Korunmuş
6Şüphesiz Biz, en yakın semayı yıldızlarla bir güzellik olarak süsledik. 7Ve her azgın şeytandan korunmak için. 8Onlar Mele-i A'lâ'ya kulak veremezler, çünkü her taraftan atılırlar. 9Onları kovmak için. Ve onlar kesintisiz bir azap tadacaklardır. 10Ancak kim bir haber kapmaya kalkışırsa, hemen delici bir alevle takip edilir.
إِنَّا زَيَّنَّا ٱلسَّمَآءَ ٱلدُّنۡيَا بِزِينَةٍ ٱلۡكَوَاكِبِ 6وَحِفۡظٗا مِّن كُلِّ شَيۡطَٰنٖ مَّارِدٖ 7لَّا يَسَّمَّعُونَ إِلَى ٱلۡمَلَإِ ٱلۡأَعۡلَىٰ وَيُقۡذَفُونَ مِن كُلِّ جَانِبٖ 8دُحُورٗاۖ وَلَهُمۡ عَذَابٞ وَاصِبٌ 9إِلَّا مَنۡ خَطِفَ ٱلۡخَطۡفَةَ فَأَتۡبَعَهُۥ شِهَابٞ ثَاقِبٞ10
Ahiret Hayatını İnkar Edenlere Bir Soru
11Şimdi onlara sor (Ey Peygamber): Yaratılışça kendileri mi daha zordur, yoksa yarattıklarımızın diğer harikaları mı? Şüphesiz Biz onları yapışkan bir çamurdan yarattık. 12Bilakis, sen (onların) inkâr etmelerine şaşırıyorsun, oysa onlar seni alaya alıyorlar. 13Onlara bir öğüt verildiği zaman, onu asla akıllarında tutmazlar. 14Ve ne zaman bir ayet görseler, onunla alay ederler, 15Diyerek: "Bu apaçık bir sihirdir." 16Ne! Biz öldüğümüz, toprak ve kemik olduğumuz zaman mı, gerçekten mi diriltileceğiz? 17Atalarımız da mı? 18De ki: "Evet! Ve siz zelil kılınacaksınız."
فَٱسۡتَفۡتِهِمۡ أَهُمۡ أَشَدُّ خَلۡقًا أَم مَّنۡ خَلَقۡنَآۚ إِنَّا خَلَقۡنَٰهُم مِّن طِينٖ لَّازِبِۢ 11بَلۡ عَجِبۡتَ وَيَسۡخَرُونَ 12وَإِذَا ذُكِّرُواْ لَا يَذۡكُرُونَ 13وَإِذَا رَأَوۡاْ ءَايَةٗ يَسۡتَسۡخِرُونَ 14وَقَالُوٓاْ إِنۡ هَٰذَآ إِلَّا سِحۡرٞ مُّبِينٌ 15أَءِذَا مِتۡنَا وَكُنَّا تُرَابٗا وَعِظَٰمًا أَءِنَّا لَمَبۡعُوثُونَ 16أَوَ ءَابَآؤُنَا ٱلۡأَوَّلُونَ 17قُلۡ نَعَمۡ وَأَنتُمۡ دَٰخِرُونَ18
Kıyamet Günü İnkarcıları
19Sadece tek bir sayha olacak, sonra onlar 'hemen' her şeyi görecekler. 20Onlar feryat edecekler: "Eyvah! Mahvolduk! Bu, Kıyamet Günü!" 21Onlara denilecek ki: "İşte bu, sizin yalanladığınız o Fasl Günü'dür." 22Allah meleklere diyecek ki: "Bütün o zulmedenleri, onların benzerlerini ve Allah'tan başka taptıkları putları toplayın." 23"Sonra onların hepsini Cehennem yoluna sevk edin." 24Ve onları alıkoyun. Onlar sorgulanacaklar. 25Sonra onlara sorulacak: "Size ne oldu ki birbirinize yardım edemez oldunuz?" 26Doğrusu, o Gün onlar tamamen teslim olacaklar.
فَإِنَّمَا هِيَ زَجۡرَةٞ وَٰحِدَةٞ فَإِذَا هُمۡ يَنظُرُونَ 19وَقَالُواْ يَٰوَيۡلَنَا هَٰذَا يَوۡمُ ٱلدِّينِ 20هَٰذَا يَوۡمُ ٱلۡفَصۡلِ ٱلَّذِي كُنتُم بِهِۦ تُكَذِّبُونَ 21ٱحۡشُرُواْ ٱلَّذِينَ ظَلَمُواْ وَأَزۡوَٰجَهُمۡ وَمَا كَانُواْ يَعۡبُدُونَ 22مِن دُونِ ٱللَّهِ فَٱهۡدُوهُمۡ إِلَىٰ صِرَٰطِ ٱلۡجَحِيمِ 23وَقِفُوهُمۡۖ إِنَّهُم مَّسُۡٔولُونَ 24مَا لَكُمۡ لَا تَنَاصَرُونَ 25بَلۡ هُمُ ٱلۡيَوۡمَ مُسۡتَسۡلِمُونَ26
Saptıranlar ve Sapanlar
27Birbirlerine dönüp suçu birbirlerine yükleyecekler. 28Saptırılanlar diyecekler ki: "Bizi haktan saptıran sizdiniz." 29Saptıranlar cevap verecekler: "Hayır! Siz kendiliğinizden inkar etmiştiniz." 30Sizin üzerinizde hiçbir yetkimiz yoktu. Bilakis, siz kötülükte aşırıya gittiniz. 31Rabbimizin hükmü hepimiz hakkında gerçekleşti: Biz mutlaka azabı tadacağız. 32Sizi saptırdık çünkü biz yolu kaybetmiştik. 33Şüphesiz o Gün hepsi azapta ortak olacaklardır.
وَأَقۡبَلَ بَعۡضُهُمۡ عَلَىٰ بَعۡضٖ يَتَسَآءَلُونَ 27قَالُوٓاْ إِنَّكُمۡ كُنتُمۡ تَأۡتُونَنَا عَنِ ٱلۡيَمِينِ 28قَالُواْ بَل لَّمۡ تَكُونُواْ مُؤۡمِنِينَ 29وَمَا كَانَ لَنَا عَلَيۡكُم مِّن سُلۡطَٰنِۢۖ بَلۡ كُنتُمۡ قَوۡمٗا طَٰغِينَ 30فَحَقَّ عَلَيۡنَا قَوۡلُ رَبِّنَآۖ إِنَّا لَذَآئِقُونَ 31فَأَغۡوَيۡنَٰكُمۡ إِنَّا كُنَّا غَٰوِينَ 32فَإِنَّهُمۡ يَوۡمَئِذٖ فِي ٱلۡعَذَابِ مُشۡتَرِكُونَ33
Putperestlere İhtar
34İşte biz suçlulara böyle yaparız.
إِنَّا كَذَٰلِكَ نَفۡعَلُ بِٱلۡمُجۡرِمِينَ34
Müminlerin Mükafatı
40Lakin Allah'ın seçilmiş kulları için farklı olacak. 41Onlar için malum rızıklar vardır: 42Her türlü meyveler. Ve onlar ikram olunacaklardır 43Naim Cennetlerinde, 44Tahtlar üzerinde karşılıklı. 45Onlara akan bir pınardan tertemiz bir içecek dolaştırılacak. 46Beyazdır, içenlere lezzet verendir. 47Ondan ne bir zarar görürler ne de sarhoş olurlar. 48Yanlarında, bakışlarını eşlerinden ayırmayan, iri gözlü huriler olacak. 49Sanki onlar, saklı inciler gibidirler.
إِلَّا عِبَادَ ٱللَّهِ ٱلۡمُخۡلَصِينَ 40أُوْلَٰٓئِكَ لَهُمۡ رِزۡقٞ مَّعۡلُومٞ 41فَوَٰكِهُ وَهُم مُّكۡرَمُونَ 42فِي جَنَّٰتِ ٱلنَّعِيمِ 43عَلَىٰ سُرُرٖ مُّتَقَٰبِلِينَ 44يُطَافُ عَلَيۡهِم بِكَأۡسٖ مِّن مَّعِينِۢ 45بَيۡضَآءَ لَذَّةٖ لِّلشَّٰرِبِينَ 46لَا فِيهَا غَوۡلٞ وَلَا هُمۡ عَنۡهَا يُنزَفُونَ 47وَعِندَهُمۡ قَٰصِرَٰتُ ٱلطَّرۡفِ عِينٞ 48كَأَنَّهُنَّ بَيۡضٞ مَّكۡنُونٞ49
Verse 49: Birbirlerine dönük olmaları, birbirlerine karşı kin beslemeyecekleri demektir.
BACKGROUND STORY
İki arkadaş vardı, işlerini ayırmaya karar verdiler. Biri, ahirette sevap umarak sadaka veren bir mü'mindi. Diğeri ise ölümden sonraki hayatı inkâr eder ve mü'minle alay ederdi.
Kâfir derdi ki: 'Aklını mı kaçırdın? Gerçekten bu 'ahiret' meselesine mi inanıyorsun? Öldükten ve bedenlerimiz kabirde çürüdükten sonra gerçekten yargılanmak için mi duracağız?' Mü'mini yargıyı inkâr etmesi için sürekli zorlardı, ama mü'min asla boyun eğmezdi.
Sonunda ikisi de öldü. Mü'min Cennet'e (Jannah) ve inkârcı Cehennem'e gitti. 51-59. ayetler, mü'minin iş ortağını Ateş'te (Cehennem'de) gördüğünde verdiği tepkiyi anlatır.
Cennet Halkı Sohbet Ediyor
50Sonra birbirlerine dönüp merakla soruşurlar. 51Onlardan biri der ki: "Benim dünyada bir yoldaşım vardı." 52Bana sorardı ki: "Sen gerçekten ahirete inanıyor musun?" 53"Biz öldüğümüzde, toprak ve kemik olduğumuzda, gerçekten hesaba çekilecek miyiz?" 54O der ki: "Onun akıbetini görmek ister misin?" 55Sonra o (ve diğerleri) onu cehennemin ortasında görecek. 56Sonra diyecek ki: "Allah'a yemin olsun ki, neredeyse senin yüzünden helak olacaktım." 57Rabbimin rahmeti olmasaydı, ben de (cehennemde) kalacaktım. 58Sonra (mümin) arkadaşlarına soracak: "Hiç ölmeyeceğimizi hayal edebiliyor musunuz, 59ilk ölümümüz hariç, ve diğerleri gibi cezalandırılmayacağız mı?" 60Bu, gerçekten en büyük başarıdır. 61Böyle bir şeref için herkes gayret etmelidir.
فَأَقۡبَلَ بَعۡضُهُمۡ عَلَىٰ بَعۡضٖ يَتَسَآءَلُونَ 50قَالَ قَآئِلٞ مِّنۡهُمۡ إِنِّي كَانَ لِي قَرِينٞ 51يَقُولُ أَءِنَّكَ لَمِنَ ٱلۡمُصَدِّقِينَ 52أَءِذَا مِتۡنَا وَكُنَّا تُرَابٗا وَعِظَٰمًا أَءِنَّا لَمَدِينُونَ 53قَالَ هَلۡ أَنتُم مُّطَّلِعُونَ 54فَٱطَّلَعَ فَرَءَاهُ فِي سَوَآءِ ٱلۡجَحِيمِ 55قَالَ تَٱللَّهِ إِن كِدتَّ لَتُرۡدِينِ 56وَلَوۡلَا نِعۡمَةُ رَبِّي لَكُنتُ مِنَ ٱلۡمُحۡضَرِينَ 57أَفَمَا نَحۡنُ بِمَيِّتِينَ 58إِلَّا مَوۡتَتَنَا ٱلۡأُولَىٰ وَمَا نَحۡنُ بِمُعَذَّبِينَ 59إِنَّ هَٰذَا لَهُوَ ٱلۡفَوۡزُ ٱلۡعَظِيمُ 60لِمِثۡلِ هَٰذَا فَلۡيَعۡمَلِ ٱلۡعَٰمِلُونَ61
BACKGROUND STORY
Ebu Cehil ve diğer Mekkeli müşrikler, Hz. Peygamber (ﷺ) kendilerini Cehennemin derinliklerinden çıkan korkunç bir ağaç olan Zakkum hakkında uyardığında onunla alay ettiler. Şöyle dediler: 'Cehennemde nasıl ağaç yetişir?'
Ebu Cehil diğer müşriklere şöyle dedi: 'Bu Zakkum, tereyağlı lezzetli hurmadan başka bir şey değildir!' Bunun üzerine, bu ağacın görünüşünün ve tadının korkunç olduğunu belirten 62-65. ayetler nazil oldu.
Cehennem Ehli İçin Sunulanlar
62Bu 'nimet' mi daha iyi bir ağırlama, yoksa zakkum ağacı mı? 63Biz onu, zalimler için muhakkak bir imtihan kıldık. 64Şüphesiz o, cehennemin dibinden çıkan bir ağaçtır, 65meyvesi sanki şeytan başları gibidir. 66Azgınlar ondan muhakkak yiyecekler ve karınlarını dolduracaklar. 67Sonra bunun üzerine onlara kaynar bir içecek karışımı verilecektir. 68Sonra Cehennem'deki yerlerine döneceklerdir.
أَذَٰلِكَ خَيۡرٞ نُّزُلًا أَمۡ شَجَرَةُ ٱلزَّقُّومِ 62إِنَّا جَعَلۡنَٰهَا فِتۡنَةٗ لِّلظَّٰلِمِينَ 63إِنَّهَا شَجَرَةٞ تَخۡرُجُ فِيٓ أَصۡلِ ٱلۡجَحِيمِ 64طَلۡعُهَا كَأَنَّهُۥ رُءُوسُ ٱلشَّيَٰطِينِ 65فَإِنَّهُمۡ لَأٓكِلُونَ مِنۡهَا فَمَالُِٔونَ مِنۡهَا ٱلۡبُطُونَ 66ثُمَّ إِنَّ لَهُمۡ عَلَيۡهَا لَشَوۡبٗا مِّنۡ حَمِيمٖ 67ثُمَّ إِنَّ مَرۡجِعَهُمۡ لَإِلَى ٱلۡجَحِيمِ68
Körü Körüne Uyma
69Şüphesiz onlar atalarını apaçık bir sapıklık içinde buldular, 70bunun üzerine onların izlerine koştular! 71Ve muhakkak ki, onlardan önce evvelkilerin çoğu da sapmıştı, 72oysa Biz onlara uyarıcılar göndermiştik. 73Bak da gör, uyarılanların sonu nasıl oldu! 74Ancak Allah'ın seçilmiş kulları için durum farklı olacaktır.
إِنَّهُمۡ أَلۡفَوۡاْ ءَابَآءَهُمۡ ضَآلِّينَ 69فَهُمۡ عَلَىٰٓ ءَاثَٰرِهِمۡ يُهۡرَعُونَ 70وَلَقَدۡ ضَلَّ قَبۡلَهُمۡ أَكۡثَرُ ٱلۡأَوَّلِينَ 71وَلَقَدۡ أَرۡسَلۡنَا فِيهِم مُّنذِرِينَ 72فَٱنظُرۡ كَيۡفَ كَانَ عَٰقِبَةُ ٱلۡمُنذَرِينَ 73إِلَّا عِبَادَ ٱللَّهِ ٱلۡمُخۡلَصِينَ74
Peygamber Nuh
75Şüphesiz Nuh Bize yakardı; ne güzel icabet edeniz! 76Onu ve kavmini o büyük sıkıntıdan kurtardık, 77ve onun zürriyetini geride kalanlar kıldık. 78Ve ona sonrakiler arasında güzel bir nam bıraktık: 79"Nuh'a âlemler içinde selam olsun." 80Şüphesiz biz, iyilik edenleri böyle mükâfatlandırırız. 81Şüphesiz o, bizim ihlaslı kullarımızdandı. 82Sonra ötekileri boğduk.
وَلَقَدۡ نَادَىٰنَا نُوحٞ فَلَنِعۡمَ ٱلۡمُجِيبُونَ 75وَنَجَّيۡنَٰهُ وَأَهۡلَهُۥ مِنَ ٱلۡكَرۡبِ ٱلۡعَظِيمِ 76وَجَعَلۡنَا ذُرِّيَّتَهُۥ هُمُ ٱلۡبَاقِينَ 77وَتَرَكۡنَا عَلَيۡهِ فِي ٱلۡأٓخِرِينَ 78سَلَٰمٌ عَلَىٰ نُوحٖ فِي ٱلۡعَٰلَمِينَ 79إِنَّا كَذَٰلِكَ نَجۡزِي ٱلۡمُحۡسِنِينَ 80إِنَّهُۥ مِنْ عِبَادِنَا ٱلْمُؤْمِنِينَ 81ثُمَّ أَغۡرَقۡنَا ٱلۡأٓخَرِينَ82
Peygamber İbrahim
83Ve şüphesiz ki onun izinden gidenlerden biri de İbrahim idi. 84Hani o, Rabbine selim bir kalple gelmişti. 85Babasına ve kavmine şöyle demişti: "Siz neye ibadet ediyorsunuz?" 86Allah'tan başka uydurma ilahlar mı istiyorsunuz? 87Peki, alemlerin Rabbinden ne bekliyorsunuz? 88Sonra yıldızlara baktı ve bir karar verdi. 89Sonra dedi ki: "Ben gerçekten hastayım." 90Bunun üzerine ona sırtlarını döndüler ve uzaklaştılar. 91Sonra onların putlarına gizlice sokuldu ve alay ederek dedi ki: "Yemez misiniz?" 92Size ne oluyor ki konuşmuyorsunuz?" 93Sonra hızla onlara yöneldi ve sağ eliyle vurdu. 94Ardından kavmi öfkeyle ona doğru koşuştu. 95Dedi ki: "Kendi ellerinizle yonttuğunuz şeylere mi tapıyorsunuz, 96oysa ki sizi de, yapmakta olduklarınızı da Allah yaratmıştır?" 97Dediler ki: "Onun için bir yapı kurun ve onu alevli ateşe atın!" 98Ve böylece ona zarar vermeye çalıştılar, fakat Biz onları alçalttık.
وَإِنَّ مِن شِيعَتِهِۦ لَإِبۡرَٰهِيمَ 83إِذۡ جَآءَ رَبَّهُۥ بِقَلۡبٖ سَلِيمٍ 84إِذۡ قَالَ لِأَبِيهِ وَقَوۡمِهِۦ مَاذَا تَعۡبُدُونَ 85أَئِفۡكًا ءَالِهَةٗ دُونَ ٱللَّهِ تُرِيدُونَ 86فَمَا ظَنُّكُم بِرَبِّ ٱلۡعَٰلَمِينَ 87فَنَظَرَ نَظۡرَةٗ فِي ٱلنُّجُومِ 88فَقَالَ إِنِّي سَقِيمٞ 89فَتَوَلَّوۡاْ عَنۡهُ مُدۡبِرِينَ 90فَرَاغَ إِلَىٰٓ ءَالِهَتِهِمۡ فَقَالَ أَلَا تَأۡكُلُونَ 91مَا لَكُمۡ لَا تَنطِقُونَ 92فَرَاغَ عَلَيۡهِمۡ ضَرۡبَۢا بِٱلۡيَمِينِ 93فَأَقۡبَلُوٓاْ إِلَيۡهِ يَزِفُّونَ 94قَالَ أَتَعۡبُدُونَ مَا تَنۡحِتُونَ 95وَٱللَّهُ خَلَقَكُمۡ وَمَا تَعۡمَلُونَ 96قَالُواْ ٱبۡنُواْ لَهُۥ بُنۡيَٰنٗا فَأَلۡقُوهُ فِي ٱلۡجَحِيمِ 97فَأَرَادُواْ بِهِۦ كَيۡدٗا فَجَعَلۡنَٰهُمُ ٱلۡأَسۡفَلِينَ98
Verse 98: Onlarla şenliklerine gitmek istemedi.
BACKGROUND STORY
İbrahim (a.s.), hayatını Allah yolunda geçiren en büyük peygamberlerden biriydi. 86 yaşına geldiğinde evlat hasreti çekiyordu ve hayırlı bir evlat için dua etti. Sonunda, Allah ona İsmail'i (a.s.) lütfetti.
Doğal olarak, İbrahim (a.s.) oğlunu canı gönülden seviyordu. Bir gece, tek oğlu İsmail'i (o zaman 13 yaşındaydı) kurban ettiğini rüyasında gördü. Bu rüyayı birkaç kez görünce, İsmail'e (a.s.) sordu: 'Ne yapmalıyız?' İsmail (a.s.) cevap verdi: 'Allah'ın sana emrettiğini yap!'
İbrahim (a.s.) ve oğlu kurban için hazırlandıklarında, Allah ona seslendi: 'Ey İbrahim! Sen rüyayı zaten tasdik ettin. Şimdi kalbini tamamen Bize teslim ettin, bu yüzden oğlun sana geri verildi!' Sonra gökten bir koç indirildi ve onun yerine kurban edildi. Bu hikayeyi her yıl Kurban Bayramı'nda anarız.
WORDS OF WISDOM
Biri şöyle sorabilir: 'Kurban edilecek olan İsmail miydi yoksa İshak (A.S.) mıydı?' Kısa cevap, şu nedenlerden dolayı İsmail (A.S.)'dir. 100-111. ayetlerdeki hikaye, İbrahim (A.S.)'in oğlunu kurban etmesinin emredilmesinden bahseder. Hikaye bittikten sonra, 112. ayete göre İbrahim (A.S.)'e ikinci bir oğul olan İshak (A.S.) müjdelendi.
İbrahim (A.S.)'e ilk oğlunu kurban etmesi emredildi. İshak (A.S.) onun ikinci oğluydu. Kurban hikayesi, İsmail (A.S.)'in yaşadığı Mekke'de gerçekleşti. İshak (A.S.) Mekke'ye hiç gelmedi.
Hud Suresi'nde (11:71), İbrahim (A.S.)'in ilk eşi Sare'ye melekler tarafından İshak (A.S.)'ı ve İshak'ın ardından da Yakup (A.S.)'u olacağı müjdelendi. İbrahim (A.S.) o zaman 99 yaşındaydı. Kurban edilecek olan oğul genç bir adamdı, bu yüzden İsmail (A.S.) olmalı.
WORDS OF WISDOM
Kuran'daki birçok peygamber ve şahsiyetin isimleri, Aramice, İbranice ve eski Mısır dilleri gibi orijinal dillerine dayanan derin anlamlar taşır. Bu anlamlar genellikle kişinin niteliklerini veya hikayesini yansıtır ve anlatılarına daha derin bir anlayış katmaktadır.
İnanç ve umut isimleri şunlardır: 'örnek şahsiyet' anlamına gelen İbrahim (A.S.) ve 'gülümseyen' İshak (A.S.). Misafirperverlik ve ilahi cevaplarla ilgili isimler ise 'misafir eden' Yusuf (A.S.) ve 'Allah işitir' İsmail (A.S.)'dir.
Sabır ve azim, 'kalan' Nuh (A.S.) ve 'zarar görmüş olan' Eyyub (A.S.) isimlerinde yansır ve zorluklar karşısındaki metanetlerini vurgular.
Diğer isimler belirli rolleri vurgular: Musa (A.S.) 'küçük çocuk/oğul' anlamına gelir ve erken yaşamını hatırlatır; Davud (A.S.) ise 'güçlü adam' anlamına gelir, gücünü ve otoritesini simgeler.
Cibril (A.S.) gibi 'muazzam güçlere sahip olan' ve Meryem (A.S.) gibi 'ibadette teslim olan' isimler, onların ilahi rollerini ve derin bağlılıklarını vurgular.
Son olarak, Firavun ve Karun dünyevi kavramları yansıtır. 'Firavun', 'büyük ev' anlamına gelir ve ihtişamı simgelerken, 'Karun' ise 'servetle yüklü olan' anlamına gelir ve karakterinin dünyevi odağını gözler önüne serer.
İbrahim, İsmail ve Kurban
99Sonra İbrahim dedi ki: "Ben Rabbime gidiyorum; O bana yol gösterecektir." 100Rabbim! Bana salih bir evlat bağışla. 101Biz de ona halim bir oğul müjdeledik. 102Çocuk onunla beraber koşup yürüyecek yaşa gelince, İbrahim dedi ki: "Yavrucuğum! Ben rüyamda seni kurban ettiğimi görüyorum. Bir düşün bakalım, ne dersin?" O da dedi ki: "Babacığım! Sana emredileni yap. İnşaallah beni sabredenlerden bulacaksın." 103İkisi de teslim olunca ve İbrahim onu alnı üzerine yatırınca, 104Ona nida ettik: "Ey İbrahim! 105Rüyayı tasdik ettin." Şüphesiz biz iyilik yapanları böyle mükâfatlandırırız. 106Şüphesiz bu, apaçık bir imtihandı. 107Ve biz ona büyük bir kurbanı fidye verdik, 108ve sonraki nesiller arasında İbrahim'e güzel bir nam bıraktık: 109İbrahim'e selam olsun. 110İşte biz iyilik edenleri böyle mükafatlandırırız. 111Şüphesiz o, bizim sadık kullarımızdandı. 112Sonra ona İshak'ı müjdeledik; salihlerden bir peygamber olarak. 113Onu ve İshak'ı mübarek kıldık. Onların zürriyetinden kimisi iyilik edenlerdi, kimisi de apaçık nefislerine zulmedenlerdi.
وَقَالَ إِنِّي ذَاهِبٌ إِلَىٰ رَبِّي سَيَهۡدِينِ 99رَبِّ هَبۡ لِي مِنَ ٱلصَّٰلِحِينَ 100فَبَشَّرۡنَٰهُ بِغُلَٰمٍ حَلِيمٖ 101فَلَمَّا بَلَغَ مَعَهُ ٱلسَّعۡيَ قَالَ يَٰبُنَيَّ إِنِّيٓ أَرَىٰ فِي ٱلۡمَنَامِ أَنِّيٓ أَذۡبَحُكَ فَٱنظُرۡ مَاذَا تَرَىٰۚ قَالَ يَٰٓأَبَتِ ٱفۡعَلۡ مَا تُؤۡمَرُۖ سَتَجِدُنِيٓ إِن شَآءَ ٱللَّهُ مِنَ ٱلصَّٰبِرِينَ 102فَلَمَّآ أَسۡلَمَا وَتَلَّهُۥ لِلۡجَبِينِ 103وَنَٰدَيۡنَٰهُ أَن يَٰٓإِبۡرَٰهِيمُ 104قَدۡ صَدَّقۡتَ ٱلرُّءۡيَآۚ إِنَّا كَذَٰلِكَ نَجۡزِي ٱلۡمُحۡسِنِينَ 105إِنَّ هَٰذَا لَهُوَ ٱلۡبَلَٰٓؤُاْ ٱلۡمُبِينُ 106وَفَدَيۡنَٰهُ بِذِبۡحٍ عَظِيمٖ 107وَتَرَكۡنَا عَلَيۡهِ فِي ٱلۡأٓخِرِينَ 108سَلَٰمٌ عَلَىٰٓ إِبۡرَٰهِيمَ 109كَذَٰلِكَ نَجۡزِي ٱلۡمُحۡسِنِينَ 110إِنَّهُۥ مِنۡ عِبَادِنَا ٱلۡمُؤۡمِنِينَ 111وَبَشَّرۡنَٰهُ بِإِسۡحَٰقَ نَبِيّٗا مِّنَ ٱلصَّٰلِحِينَ 112وَبَٰرَكۡنَا عَلَيۡهِ وَعَلَىٰٓ إِسۡحَٰقَۚ وَمِن ذُرِّيَّتِهِمَا مُحۡسِنٞ وَظَالِمٞ لِّنَفۡسِهِۦ مُبِينٞ113
Peygamber Musa ve Peygamber Harun
114Ve andolsun ki Musa'ya ve Harun'a ihsan ettik, 115ve onları ve kavimlerini büyük bir sıkıntıdan kurtardık. 116Onlara yardım ettik de galip gelenler onlar oldu. 117Onlara apaçık Kitab'ı verdik, 118ve onları dosdoğru yola hidayet ettik. 119Ve Biz onlara sonraki nesiller arasında güzel bir nam bahşettik. 120"Musa ve Harun'a selâm olsun." 121Şüphesiz Biz iyilik yapanları böyle mükafatlandırırız. 122Şüphesiz onlar Bizim sadık kullarımızdan ikisiydi.
وَلَقَدۡ مَنَنَّا عَلَىٰ مُوسَىٰ وَهَٰرُونَ 114وَنَجَّيۡنَٰهُمَا وَقَوۡمَهُمَا مِنَ ٱلۡكَرۡبِ ٱلۡعَظِيمِ 115وَنَصَرۡنَٰهُمۡ فَكَانُواْ هُمُ ٱلۡغَٰلِبِينَ 116وَءَاتَيۡنَٰهُمَا ٱلۡكِتَٰبَ ٱلۡمُسۡتَبِينَ 117وَهَدَيۡنَٰهُمَا ٱلصِّرَٰطَ ٱلۡمُسۡتَقِيمَ 118وَتَرَكۡنَا عَلَيۡهِمَا فِي ٱلۡأٓخِرِينَ 119سَلَٰمٌ عَلَىٰ مُوسَىٰ وَهَٰرُونَ 120إِنَّا كَذَٰلِكَ نَجۡزِي ٱلۡمُحۡسِنِينَ 121إِنَّهُمَا مِنۡ عِبَادِنَا ٱلۡمُؤۡمِنِينَ122
Peygamber İlyas
123Ve İlyas elbette resûllerdendi. 124Hani kavmine demişti ki: "Allah'tan korkmaz mısınız?" 125Ba'l'e tapıp da Yaratıcıların en güzelini mi bırakırsınız— 126Allah'ı, Rabbinizi ve önceki atalarınızın Rabbini mi? 127Fakat onu yalanladılar; bu yüzden elbette (azaba) hazır bulundurulacaklardır. 128Ancak Allah'ın seçilmiş kulları için farklı olacak. 129Biz ona sonrakiler arasında güzel bir anılma bahşettik: 130Selam İlyas'a. 131Şüphesiz Biz muhsinleri böyle mükafatlandırırız. 132O, gerçekten mümin kullarımızdandı.
وَإِنَّ إِلۡيَاسَ لَمِنَ ٱلۡمُرۡسَلِينَ 123إِذۡ قَالَ لِقَوۡمِهِۦٓ أَلَا تَتَّقُونَ 124أَتَدۡعُونَ بَعۡلٗا وَتَذَرُونَ أَحۡسَنَ ٱلۡخَٰلِقِينَ 125ٱللَّهَ رَبَّكُمۡ وَرَبَّ ءَابَآئِكُمُ ٱلۡأَوَّلِينَ 126فَكَذَّبُوهُ فَإِنَّهُمۡ لَمُحۡضَرُونَ 127إِلَّا عِبَادَ ٱللَّهِ ٱلۡمُخۡلَصِينَ 128وَتَرَكۡنَا عَلَيۡهِ فِي ٱلۡأٓخِرِينَ 129سَلَٰمٌ عَلَىٰٓ إِلۡ يَاسِينَ 130إِنَّا كَذَٰلِكَ نَجۡزِي ٱلۡمُحۡسِنِينَ 131إِنَّهُۥ مِنۡ عِبَادِنَا ٱلۡمُؤۡمِنِينَ132
Peygamber Lut
133Ve Lut şüphesiz resullerden biriydi. 134Onu ve ailesinin tümünü kurtardığımızda, 135bir ihtiyar kadın hariç, ki o helak olanlardandı. 136Sonra geri kalanları tamamen helak ettik. 137Siz elbette onların harabelerinin yanından gündüz geçersiniz. 138ve gece. Akıl etmez misiniz?
وَإِنَّ لُوطٗا لَّمِنَ ٱلۡمُرۡسَلِينَ 133إِذۡ نَجَّيۡنَٰهُ وَأَهۡلَهُۥٓ أَجۡمَعِينَ 134إِلَّا عَجُوزٗا فِي ٱلۡغَٰبِرِينَ 135ثُمَّ دَمَّرۡنَا ٱلۡأٓخَرِينَ 136وَإِنَّكُمۡ لَتَمُرُّونَ عَلَيۡهِم مُّصۡبِحِينَ 137وَبِٱلَّيۡلِۚ أَفَلَا تَعۡقِلُونَ138
Verse 138: Lut'un eşi.
BACKGROUND STORY
Hz. Yunus (A.S.) uzun yıllar boyunca kavmini İslam'a davet etti, ancak onlar mesajını reddettiler. Çok bunaldığında, onlara gelecek azabı bildirdi ve sonra Allah'ın izni olmadan şehirden aceleyle ayrıldı.
Kavmi, azap gelmeden önce hatasını anladığında, Allah'a af dilediler ve O da onların tövbesini kabul etti.
Yunus (A.S.) sabırsızlığı yüzünden balığın karnına düştü. Balığın içinde o kadar bunalmıştı ki günlerce dua etti. Allah dualarını kabul etti ve balık onu açık bir sahile bıraktı.
Sonra Allah, ona güneşten ve böceklerden gölgelik sağlaması için bir kabak bitkisi bitirdi. Sonunda kavmine geri döndü ve onlar onun mesajına iman ettiler.
WORDS OF WISDOM
143-144. ayetlere göre, çıkarılacak önemli bir ders, salih amellerin bizi zor zamanlarda kurtardığıdır.
Hz. Yunus (A.S.), hem yutulmadan önce hem de balığın karnındayken her zaman dua ettiği için kurtuldu (21:87).
Peygamber Efendimiz (ﷺ) bize, bir kaya düşmesi sonucu bir mağarada mahsur kalan üç adamın hikayesini anlattı. Nihayetinde, her biri Allah'a salih amellerinden birini zikrettikten sonra kurtulmayı başardılar.
Peygamber Efendimiz (ﷺ) ayrıca şöyle buyurdu: "Rahatlık zamanlarında Allah'ı tanı ki, O da seni zor zamanlarda hatırlasın."
Peygamber Yunus
139Ve Yunus şüphesiz elçilerdendi. 140Hani o, dolu gemiye kaçmıştı. 141Sonra, batmaktan kurtarmak için, diğer yolcularla birlikte kura çekti. Kaybetti ve denize atıldı. 142Sonra balık onu yuttu, o kınanmış bir haldeydi. 143Eğer o, daima Allah'ı tesbih edenlerden olmasaydı, 144Elbette onun karnında kalırdı, diriliş gününe kadar. 145Fakat Biz onu çıplak bir yere, hasta bir halde bıraktık. 146Ve üzerine bir kabak ağacı bitirdik. 147Ve onu yüz bin veya daha fazla kişiye gönderdik. 148İman ettiler de Biz de onları bir süreye kadar faydalandırdık.
وَإِنَّ يُونُسَ لَمِنَ ٱلۡمُرۡسَلِينَ 139إِذۡ أَبَقَ إِلَى ٱلۡفُلۡكِ ٱلۡمَشۡحُونِ 140فَسَاهَمَ فَكَانَ مِنَ ٱلۡمُدۡحَضِينَ 141فَٱلۡتَقَمَهُ ٱلۡحُوتُ وَهُوَ مُلِيمٞ 142فَلَوۡلَآ أَنَّهُۥ كَانَ مِنَ ٱلۡمُسَبِّحِينَ 143لَلَبِثَ فِي بَطۡنِهِۦٓ إِلَىٰ يَوۡمِ يُبۡعَثُونَ 144فَنَبَذۡنَٰهُ بِٱلۡعَرَآءِ وَهُوَ سَقِيمٞ 145وَأَنۢبَتۡنَا عَلَيۡهِ شَجَرَةٗ مِّن يَقۡطِينٖ 146وَأَرۡسَلۡنَٰهُ إِلَىٰ مِاْئَةِ أَلۡفٍ أَوۡ يَزِيدُونَ 147فََٔامَنُواْ فَمَتَّعۡنَٰهُمۡ إِلَىٰ حِينٖ148
BACKGROUND STORY
Bazı müşrikler, meleklerin cinlerle evlilik yoluyla Allah'ın kızları olduğunu iddia ettiler!
151-154. ayetlerde Allah, kendileri kız çocuklarından hoşlanmadıkları halde, O'na kız çocukları isnat etmeleri nedeniyle müşrikleri kınamaktadır.
İslam'da erkekler ve kadınlar Allah katında eşittir.
Putperestlere Sorular
149De ki (onlara) ey Peygamber: Rabbinin kızları mı var, kendileri erkek çocukları tercih ederken? 150Yoksa biz melekleri dişi olarak mı yarattık, onlar şahitken? 151Şüphesiz onların büyük yalanlarından biridir demeleri: 152"Allah'ın çocukları var." Onlar kesinlikle yalancıdırlar. 153Kızları erkeklere tercih mi etti? 154Size ne oluyor da bu kadar haksızlık ediyorsunuz? 155O halde akıllanmayacak mısınız? 156Yoksa sizin apaçık bir deliliniz mi var? 157Haydi getirin kitabınızı, eğer doğru iseniz! 158Hatta O'nun cinlerle bir akrabalığı olduğunu iddia ettiler! Halbuki cinlerin kendileri de çok iyi bilirler ki, böyleleri mutlaka azapta hazır bulundurulacaklardır. 159Allah, onların yakıştırdıklarından münezzehtir! 160Ancak Allah'ın seçilmiş kulları için durum farklı olacaktır. 161Şüphesiz siz kafirler ve taptığınız her ne ise, 162hiç kimseyi O'ndan saptıramazsınız, 163ancak cehennemde yanacak olanlar müstesna.
فَٱسۡتَفۡتِهِمۡ أَلِرَبِّكَ ٱلۡبَنَاتُ وَلَهُمُ ٱلۡبَنُونَ 149أَمۡ خَلَقۡنَا ٱلۡمَلَٰٓئِكَةَ إِنَٰثٗا وَهُمۡ شَٰهِدُونَ 150أَلَآ إِنَّهُم مِّنۡ إِفۡكِهِمۡ لَيَقُولُونَ 151وَلَدَ ٱللَّهُ وَإِنَّهُمۡ لَكَٰذِبُونَ 152أَصۡطَفَى ٱلۡبَنَاتِ عَلَى ٱلۡبَنِينَ 153مَا لَكُمۡ كَيۡفَ تَحۡكُمُونَ 154أَفَلَا تَذَكَّرُونَ 155أَمۡ لَكُمۡ سُلۡطَٰنٞ مُّبِينٞ 156فَأۡتُواْ بِكِتَٰبِكُمۡ إِن كُنتُمۡ صَٰدِقِينَ 157وَجَعَلُواْ بَيۡنَهُۥ وَبَيۡنَ ٱلۡجِنَّةِ نَسَبٗاۚ وَلَقَدۡ عَلِمَتِ ٱلۡجِنَّةُ إِنَّهُمۡ لَمُحۡضَرُونَ 158سُبۡحَٰنَ ٱللَّهِ عَمَّا يَصِفُونَ 159إِلَّا عِبَادَ ٱللَّهِ ٱلۡمُخۡلَصِينَ 160فَإِنَّكُمۡ وَمَا تَعۡبُدُونَ 161مَآ أَنتُمۡ عَلَيۡهِ بِفَٰتِنِينَ 162إِلَّا مَنۡ هُوَ صَالِ ٱلۡجَحِيمِ163
Meleklerin Cevabı
164Melekler dediler ki: "Bizden hiç kimse yoktur ki, onun belirlenmiş bir makamı olmasın." 165Şüphesiz biziz o saf bağlayanlar. 166Ve şüphesiz biziz o tesbih edenler.
وَمَا مِنَّآ إِلَّا لَهُۥ مَقَامٞ مَّعۡلُومٞ 164وَإِنَّا لَنَحۡنُ ٱلصَّآفُّونَ 165وَإِنَّا لَنَحۡنُ ٱلۡمُسَبِّحُونَ166
Kur'an'dan Önceki Putperestler
167Şüphesiz bu müşrikler derlerdi ki, 168"Keşke bize evvelkilerin zikri gibi bir Zikir gelseydi, 169elbette Allah'ın halis kulları olurduk." 170Fakat şimdi onu inkâr ediyorlar; yakında görecekler.
وَإِن كَانُواْ لَيَقُولُونَ 167لَوۡ أَنَّ عِندَنَا ذِكۡرٗا مِّنَ ٱلۡأَوَّلِينَ 168لَكُنَّا عِبَادَ ٱللَّهِ ٱلۡمُخۡلَصِينَ 169فَكَفَرُواْ بِهِۦۖ فَسَوۡفَ يَعۡلَمُونَ170
Peygamberimize Destek
171Andolsun ki kelâmımız, elçi kullarımıza verilmişti, 172ki onlara mutlaka yardım edilecekti, 173ve ordularımız kesinlikle galip gelecekti. 174Öyleyse Ey Peygamber, bir müddet o inkârcılardan yüz çevir. 175Onlara ne olacağını sen göreceksin, onlar da görecekler! 176Azabımızın acele gelmesini mi istiyorlar? 177Fakat o (azap) üzerlerine indiği zaman, uyarılanlar için ne kötü bir sabah olur o sabah! 178Yine bir süre onlardan yüz çevir. 179Sen göreceksin, onlar da görecekler! 180Rabbinin şanı yücedir; o izzet ve kudret sahibi Rabbin, onların yakıştırdığı şeylerden münezzehtir. 181Selam olsun elçilere. 182Ve hamd, âlemlerin Rabbi Allah'a mahsustur.
وَلَقَدۡ سَبَقَتۡ كَلِمَتُنَا لِعِبَادِنَا ٱلۡمُرۡسَلِينَ 171إِنَّهُمۡ لَهُمُ ٱلۡمَنصُورُونَ 172وَإِنَّ جُندَنَا لَهُمُ ٱلۡغَٰلِبُونَ 173فَتَوَلَّ عَنۡهُمۡ حَتَّىٰ حِينٖ 174وَأَبۡصِرۡهُمۡ فَسَوۡفَ يُبۡصِرُونَ 175أَفَبِعَذَابِنَا يَسۡتَعۡجِلُونَ 176فَإِذَا نَزَلَ بِسَاحَتِهِمۡ فَسَآءَ صَبَاحُ ٱلۡمُنذَرِينَ 177وَتَوَلَّ عَنۡهُمۡ حَتَّىٰ حِينٖ 178وَأَبۡصِرۡ فَسَوۡفَ يُبۡصِرُونَ 179سُبۡحَٰنَ رَبِّكَ رَبِّ ٱلۡعِزَّةِ عَمَّا يَصِفُونَ 180وَسَلَٰمٌ عَلَى ٱلۡمُرۡسَلِينَ 181وَٱلۡحَمۡدُ لِلَّهِ رَبِّ ٱلۡعَٰلَمِينَ182