Lokman

Bu Mekki sure, 12-19. ayetlerde oğluna Allah ve insanlarla iyi bir ilişki kurması konusunda öğütler verirken bahsedilen bilge Afrikalı Lokman'dan adını almıştır.

Müminler, Allah'a tevekkül ettikleri için övülürler.

Müşriklerin, nankörlükleri, başkalarını Allah yolundan saptırmaları ve putları O'na eş koşmaları nedeniyle helak olacakları bildirilir.

Bu sure, Allah'ın yarattığı muhteşem şeylerden bazılarını anlatır.

Müşriklere, sahte ilahlarının ne yarattığını saymaları için meydan okunmaktadır.

Herkese Kıyamet Günü'nü akılda tutması hatırlatılır, zira o Gün kimse kimseye fayda sağlayamaz.

Bu surenin son ayetinde Allah, kendisinden başka kimsenin bilmediği beş şeyi zikreder.

Kur'an'ı dinledikten sonra birçok insanın İslam'ı kabul etmesine öfkelenen An-Nadr ibn Al-Harith adında bir putperest vardı. Bu yüzden kötü bir plan yaptı. İnsanları İslam mesajını duymaktan alıkoymak için şarkı söyleyen, dans eden ve uydurma hikayeler anlatan bazı eğlenceciler tuttu. An-Nadr ayrıca, insanlar eğlenirken onlara yiyecek ve şarap da sağlıyordu.

Hatta şöyle övünürdü: "Bu, namaz kılmaktan, oruç tutmaktan ve Muhammed'in (ﷺ) size yapmanızı istediği diğer tüm şeylerden daha eğlenceli değil mi?" {İmam Kurtubi tarafından kaydedilmiştir}

Allah bize Kendisinin eşsiz olduğunu ve O'na benzer hiçbir şey olmadığını söyler (42:11 ve 112:1-4). Bu yüzden O'nun resmini çizemeyiz, çünkü O, düşünebileceğiniz hiç kimseye veya hiçbir şeye benzemez. İslam, muhtemelen Tanrı'ya bir yüz atfetmeyen tek dindir. Google Görseller'de 'god' (tanrı) diye arama yaparsanız, çoğunlukla insan ve hayvan yüzleriyle milyonlarca sonuç çıkar. 'Allah' diye arama yaparsanız, hat sanatıyla yazılmış Allah lafzını bulursunuz.

Bu sure, Allah'ın Tek ve Eşsiz olduğu gerçeği olan 3 tür tevhide odaklanır: 1. O, bizi yaratan, bize rızık veren ve bizi lütuflarıyla kuşatan Tek Rab'dir. 2. Allah, ibadetimize layık olan Tek Gerçek İlah'tır. 3. O, eşsiz İsimlere ve Niteliklere sahip Tek Olan'dır.

İslam'da herkes, ırkı, rengi veya geçmişi ne olursa olsun saygı görmelidir. Allah Kur'an'da (49:13) şöyle buyurur: "Ey insanlar! Şüphesiz biz sizi bir erkekle bir dişiden yarattık ve birbirinizle tanışasınız diye sizi milletlere ve kabilelere ayırdık. Şüphesiz Allah katında en değerli olanınız, takvaca en üstün olanınızdır. Şüphesiz Allah hakkıyla bilendir, hakkıyla haberdardır!" Peygamber (ﷺ) şöyle buyurdu: "Ey insanlar! Rabbiniz birdir ve hepiniz aynı anne babadan geldiniz. Hiçbir Arap'ın Arap olmayana üstünlüğü yoktur. Hiçbir Arap olmayanın da hiçbir Arap'a üstünlüğü yoktur. Hiçbir beyazın hiçbir siyaha üstünlüğü yoktur. Ve hiçbir siyahın da hiçbir beyaza üstünlüğü yoktur. Önemli olan, kimin ahlakının en güzel olduğudur." {İmam Ahmed kaydetmiştir} Peygamber (ﷺ) ayrıca şöyle buyurdu: "Allah sizin dış görünüşünüze veya mallarınıza değil, kalplerinize ve amellerinize bakar." {İmam Müslim kaydetmiştir}

Birçok âlime göre Lokman, Hz. Davud (A.S.) zamanlarında yaşamış büyük, bilge bir Afrikalı adamdı. Bir keresinde ona, "Sen sadece bir çobandın. Neden bu kadar hikmetle kutsandın?" diye soruldu. O cevap verdi: "Hepsi Allah'tandır; emanetlerime riayet ettiğim, doğruyu söylediğim, helalden yediğim ve kendi işime baktığım için." {İmam İbn Kesir ve İmam Kurtubi tarafından kaydedilmiştir}

12-19. ayetlerde Lokman, oğluna Allah ile ve diğer insanlarla iyi bir ilişki kurmayı öğretir. Öğütleri 4 şeyi içerir: 1) Allah'a iman etmek, 2) Salih amel işlemek, 3) Hakkı tavsiye etmek ve 4) Sabrı tavsiye etmek. Bu 4 şey, Asr Suresi'nin (103:1-3) odak noktasıdır.

Bir insan üç şeyden oluşur: bir beden, bir zihin ve bir ruh. Bedeni bir bilgisayarın donanımı olarak düşünün (kasa, monitör, klavye ve fare). Zihni işletim sistemi olarak düşünün (Windows, macOS veya Linux). Ruhu ise o bilgisayara güç veren elektrik olarak düşünün. Birçok ebeveyn çocuklarının fiziksel bedenlerine özen gösterir, düzgün beslenmelerini ve giyinmelerini sağlar. Ancak, insanlar öldüğünde bedenleri toprağa karışsa ve ruhları Allah'a yükselse de, bazen zihne ve ruha çok az dikkat edilir. Zihne ve ruha özen göstermek için çocukların varoluş amaçlarını ve Allah ile insanlar arasında nasıl iyi bir ilişki kuracaklarını öğrenmeleri gerekir – ki bu da Lokman'ın oğluna verdiği öğütlerin odak noktasıdır.

Bu, yıllar önce Kanada'nın Toronto şehrinde yaşanmış gerçek bir hikayedir. Bir baba, harika bir iş ve iyi bir parayla rızıklandırılmıştı. Oğlu üniversiteye başladığında, baba ona hediye olarak çok güzel, pahalı bir araba aldı. İki hafta sonra oğlu arabayı çarptı. Bunun üzerine baba, "Belki de yanlışlıkla yaptı" dedi. Bu yüzden ona bir tane daha aldı. Bir ay sonra, oğlunun dikkatsiz sürüşü yüzünden aynı şey oldu. Baba çok bunalmıştı. İmam'a olanları anlattı ve ondan tavsiye istedi.

İmam ona, oğlunun muhtemelen arabanın kıymetini bilmediğini söyledi. Babaya, "Bir sonraki arabayı alması için çalışmasını sağla" diye tavsiye etti. Baba onun tavsiyesini dinledi ve oğluna yerel bir dükkanda yaz işi buldu ki kendine bir araba alabilsin. Sonunda, oğlu günde 10 saat çalıştıktan sonra eski, kullanılmış bir araba alacak kadar para biriktirdi. Üç yıl sonra, baba İmam'a yüzünde bir gülümsemeyle, "Oğlumun arabasına ne kadar özen gösterdiğini hayal bile edemezsiniz. Onu sürekli yıkar, dikkatli sürer ve hayatıyla savunmaya hazırdır!" dedi.

1980'lerde, El-Ezher'de genç bir öğrenci olarak, Şairler Prensi olarak bilinen ünlü Mısırlı şair Ahmed Şevki'nin (1870-1932) bu muhteşem şiirini ezberlemiştim. Orijinal Arapça şiiri, mütevazı çift kafiyeli İngilizce çevirimle birlikte paylaşayım.

Nihayetinde, çocuklara hidayet veren ve onları iyi Müslümanlar yapan Allah'tır. İslam bize bu yüzden öğretir ki, ebeveynler çocukları için dua etmeli, onlara karşı değil. Peygamber Efendimiz (ﷺ) şöyle buyurmuştur: "Üç dua vardır ki mutlaka kabul edilir: Ebeveynin (çocuğu için yaptığı) duası, yolcunun duası ve haksızlığa uğramış kimsenin duasıdır." {İmam Ebu Davud rivayet etmiştir} Peygamber Efendimiz (ﷺ) ayrıca şöyle buyurmuştur: "Kendinize, çocuklarınıza ve mallarınıza beddua etmeyin. Zira belki de duaların kabul edildiği bir zamana denk gelirsiniz." {İmam Müslim rivayet etmiştir}

İmam Buhari genç yaşta babasını kaybetti, bu yüzden annesi ona baktı. Annesi onun büyük bir alim olmasını istiyordu. Ancak kısa süre sonra görme yeteneğini kaybetti ve tamamen kör oldu. Annesi çok üzüldü. Her gece, oğlunun tekrar görmesi için Allah'a dua ederdi. Her zaman gözlerinde yaşlarla uyurdu. Bir gece rüyasında Hz. İbrahim'i (A.S.) gördü. Ona şöyle dedi: "Allah, duan sayesinde oğluna görme yeteneğini geri vererek onu mübarek kıldı." Sabah uyandığında rüyasının gerçekleştiğini anladı. İmam Buhari, 10 yaşından önce Kur'an'ı ezberledi. Daha sonra zamanının 1000'den fazla aliminden ilim öğrenmek için seyahat etti. Sonunda, İslam tarihinde en büyük hadis alimi oldu. Kitabı Sahih-i Buhari, Kur'an'dan sonra ikinci en sahih kitaptır. {İmam İbn Hacer tarafından kaydedilmiştir}

Kuran'ın birçok yerinde Allah şöyle buyurur: "Yalnız Bana kulluk edin ve anne babanıza iyi davranın." Yaratıcımız olan Allah ile ve varoluş sebebimiz olan anne babamızla olan ilişkimiz asla koparılamaz. Anne babamız her zaman anne babamız olacaktır; onları işten çıkaramaz, arkadaşlıktan çıkaramaz veya boşayamazsınız.

14-15. ayetlerde Allah, anne babamıza iyi davranmamızı hatırlatır. 14. ayet özellikle annelere ve onların hamilelik, doğum ve emzirme süreçlerinde karşılaştıkları büyük zorluklara odaklanır. Annelere yapılan bu vurgu, onların büyük fedakarlıklarını bize hatırlatmak amacını taşır.

ABD'de bir reklam ajansı, 'operasyon direktörü' pozisyonu için görünüşte imkansız şartlar içeren bir ilan yayınladı: yılın her günü hazır bulunmak, izin veya hastalık izni olmaksızın ve maaşsız çalışmak. İş ayrıca sağlık, eğitim ve iş dünyası gibi çeşitli alanlarda uzmanlık gerektiriyordu.

Peygamber (ﷺ) sahabelerine Yemenli bir Müslüman olan Üveys el-Karanî'den bahsetti. Hiç karşılaşmamış olsalar da, Peygamber (ﷺ) Üveys'in vefatından sonra Medine'ye geleceğini söyledi. Üveys'in iyileşen bir cilt rahatsızlığı vardı, ancak bozuk para büyüklüğünde bir leke kalmıştı. Annesine o kadar düşkündü ki Allah dualarını her zaman kabul ederdi.

Peygamber (ﷺ) sahabelerine şöyle tavsiyede bulundu: "Eğer yapabilirseniz, ondan sizin için istiğfar etmesini isteyin." Yıllar sonra, Üveys nihayet Medine'yi ziyaret ettiğinde, Hz. Ömer (R.A.) onunla karşılaştı ve kendisi için istiğfar etmesini istedi, Üveys de etti.

Nasrettin Hoca pazara bir eşek almaya gitti. Bir tane satın aldıktan sonra, iki hırsız onu, boynunda ip olan hırsızlardan biriyle değiştirerek çaldı. Hoca eve vardığında, eşek yerine bir adam görünce şaşkına döndü.

Hırsız, annesine itaatsizlik ettiği için eşeğe dönüştüğünü ve Hoca'nın onu satın almasının laneti bozduğunu iddia ederek yalan söyledi. Hoca, hikayeden etkilenerek adama evine gitmesini söyledi ve hatta başka bir eşek alacağına söz verdi. Ertesi gün Hoca, çalınan eşeğini pazarda satışta buldu. Eşeğe fısıldadı: 'Sakın bana anneni yine üzdüğünü söyleme. Bu sefer seni satın almıyorum!'

18. ayete göre, Lokman (A.S.) oğluna mütevazı olmasını öğütledi. Ona insanlara burun kıvırmamasını ve yeryüzünde kibirle yürümemesini söyledi, çünkü Allah kibirlenenleri sevmez.

Karun, servetinin Allah'tan değil, kendi bilgisinden kaynaklandığını söyleyerek halkına karşı kibirlendi. Sonra, böbürlendiği o servetiyle birlikte yok edildi.

Şeytan, Hz. Adem (A.S.)'in önünde secde etmeyi reddettiğinde Allah'a karşı kibirlendi. "Ben Adem'den daha hayırlıyım, çünkü beni ateşten yarattın, onu ise çamurdan yarattın" diye böbürlendi. Şeytan'a daha sonra, böbürlendiği o ateşle cezalandırılacağı bildirildi.

Bir kişi şöyle sorabilir: "Eğer Allah kibirli bir kişiyi (mütekebbiri) sevmiyorsa, neden O'nun isimlerinden biri El-Mütekebbir'dir?" Bunu anlamak için bilmeliyiz ki, Allah, doğuştan gelen üstün nitelikleri nedeniyle tüm yaratılmışlarından daha büyük olma hakkına sahiptir. İnsanlar kibirli davrandığında, bu kendilerinden kaynaklanmaz; aksine Allah'ın onlara verdiği ve kolayca geri alabileceği bir şeyden kaynaklanır.

Allah insan ihtiyaçlarından münezzehtir. O'nun yiyeceğe, çocuklara veya yarattıklarından hiçbirine ihtiyacı yoktur. Kur'an, Hz. İsa'nın (a.s.) Hristiyanlara tanrı olmadığını kanıtlamak için yemek yediğine işaret eder.

Allah insan zayıflıklarından ve sınırlamalarından münezzehtir. O yorulmaz, uyuklamaz, unutmaz veya hastalanmaz.

Allah aynı zamanda haksızlık yapmaktan münezzehtir. O, tüm yarattıklarına karşı adildir ve asla haksızlık yapacak bir seviyeye tenezzül etmez.

Öyleyse Allah'ın El-Mütekebbir ismi şu anlama gelir: Yüce, Azamet Sahibi, Yarattıklarının çok üzerinde olan ve hiç kimseye veya hiçbir şeye ihtiyacı olmayan.

Bu kitabın Giriş bölümünde belirtildiği üzere, Kur'an, İmam Ahmed tarafından rivayet edilen Peygamber Efendimiz'den (ﷺ) bir hadise dayanarak 4 bölümden oluşmaktadır.

Birinci bölüm (Et-Tıvâl—Bakara gibi uzun sureler) çoğunlukla hükümlerden bahseder.

İkinci bölüm (El-Miûn—Kehf gibi yaklaşık 100 ayetlik sureler) çoğunlukla kıssalardan bahseder.

Üçüncü bölüm (El-Mesânî—Yasin gibi 100 ayetten az sureler) çoğunlukla nimetlerden bahseder. Şu anda okuduğunuz cilt budur. Bu bölümdeki hemen hemen her sure, bize şükretmemiz gereken Allah'ın bazı lütuflarını hatırlatır.

Bu nimetler şunları içerir: bizi yaratması, bize bakması, bize yolu göstermesi, bize görme, işitme ve düşünme yeteneği vermesi, bize yağmur göndermesi, her şeyi hizmetimize sunması, dualarımızı işitmesi, bizi zorluklardan kurtarması ve günahlarımızı bağışlaması.

Dördüncü bölüm ise (Mufassal, Kaf suresi gibi) çoğunlukla iman ve ahiret hayatı konularını ele alır.

Bu dört bölüm boyunca şu konular sıkça vurgulanır: Allah bizim Yaratıcımızdır, ibadete layık tek ilahtır. İslam haktır. Tek bir Rab, tek bir insanlık ve tüm peygamberler tarafından iletilen tek bir mesaj vardır: tek bir Allah'a iman edin ve salih ameller işleyin.

O, Muhammed'i (ﷺ) insanlığın hidayeti için son Elçisi olarak gönderdi. Kur'an, Allah'tan bir vahiydir. Kıyamet Günü gerçektir ve herkes amellerinden ve seçimlerinden dolayı hesap verecektir.

Allah'a iman edenler, O'na ve peygamberlerine itaat edenler, O'nun vahiylerine inananlar ve O'na şükredenler Ahiret hayatında mükafatlandırılacaktır. Bunu yapmayanlar ise Kıyamet Günü'nde şiddetli bir şekilde cezalandırılacaktır.

20. ayette Allah, bizi hem zahiri hem de batıni birçok nimetle kuşattığını buyurmaktadır.

Zahiri nimetler, gözlerimiz, kulaklarımız, dillerimiz, burunlarımız, beynimiz, kalbimiz, böbreklerimiz, karaciğerimiz, kollarımız ve bacaklarımız gibi bedenimizdeki organları kapsar.

Diğer zahiri nimetler, anne babamız, arkadaşlarımız ve öğretmenlerimiz gibi çevremizdeki insanlar; para, evler, iş yerleri, arabalar ve toprak gibi sahip olduğumuz şeyler; ve soluduğumuz hava, içtiğimiz su ve yediğimiz yemek gibi bize fayda sağlayan unsurlardır.

Görebildiğimiz nimetler, güneş, nehirler ve hayvanlar gibi hizmetimize sunulanları ve hayatımızı çok daha kolaylaştıran yeni keşifleri de kapsar.

Batıni nimetler ise Allah'ın bizi İslam ile şereflendirmesi, bizi yalnızca O'na kulluk etmeye yönlendirmesi, günahlarımızı daima bağışlaması, hatalarımızı örtmesi, bize ikinci şanslar tanıması ve zor zamanlarımızda bizi teselli etmesi gerçeğini kapsar. Gerçeği bulmakta zorlanan ve kendilerine hiçbir faydası olmayan şeylere tapan tüm insanları bir düşünün.

Diğer görünmez nimetler, Allah'ın bizi korumak için gönderdiği meleklerdir (13:11).

Sonsuz uzayda yüzen ve hayatta kalmamız için ihtiyacımız olan her şeye (hava, su, enerji ve yerçekimi gibi) sahip olan bir gezegende yaşamamız başka bir gizli nimettir. Dünya güneşe çok yakın değil (aksi takdirde her şey yanardı) ve çok uzak da değil (aksi takdirde her şey donardı). Ozon tabakası dünyayı güneşten gelen zararlı radyasyondan her zaman korur.

Görünmez nimetler ayrıca vücudumuzdaki tam olarak anlamadığımız şeyleri (ruhlarımız, zihinlerimiz ve DNA'mız gibi) veya var olduğunu bile bilmediğimiz organları da içerir. 2020'de bilim insanlarının, insan boğazının üst kısmında, burnun hemen arkasında, yanlışlıkla 4 santimetrelik yeni bir organ keşfettiğini hayal edebiliyor musunuz?

Son olarak, sevgi ve merhamet gibi duygular birer nimettir. Şimdi, Allah'ın anne babanıza sizi sevmeyi ve size bakmayı nasıl nasip ettiğini takdir edebilirsiniz.

Allah'ın sizi nasıl nimetlere boğduğunu anladığınıza göre, işte O'na nasıl şükredeceğiniz: Bu nimetleri, belki bazılarını yazarak, kendinize hatırlatın. Tüm bu nimetlerin Allah'tan geldiğini (16:53) aklınızda tutun. Ayrıca, size bu nimetleri verenin, onları kolayca geri alabileceğini de bilin.

Bu nimetlerden bazıları olmadan hayatınızı hayal edin. Ya anne babanız olmasaydı? Ya kör doğsaydınız? Ya yürüyemiyor veya konuşamıyor olsaydınız?

Allah'ın şükrümüze ve ibadetimize layık olduğuna inanın. İşte bu yüzden, namazlarımızda her gün en az 17 kez "Hamd, âlemlerin Rabbi Allah'adır." diye başlayarak Fatiha Suresi'ni okuruz.

İyi zamanlarda şükredin, zor zamanlarda sabırlı olun. Eğer Allah'a şükrederseniz, O size şükredecek daha fazlasını verir. Ama şikayet etmeye devam ederseniz, O size şikayet edecek daha fazlasını verir (14:7).

Güzel bir haber aldığınızda, Peygamber (ﷺ)'in yaptığı gibi, Allah'a şükranınızı göstermek için secde edin. {İmam Ebu Davud rivayet etmiştir}

O nimetleri insanlara yardım etmek ve Allah rızası için kullanın. Gücünüzü başkalarına yardım etmek için kullanın, onlara zulmetmek için değil. Dilinizi doğruyu söylemek için kullanın, yalan söylemek için değil. İlminizi insanlara faydalı olmak için kullanın, onları aldatmak için değil.

Geçmişteki birçok kral ve kraliçeden çok daha rahat bir hayat yaşadığınıza inanabiliyor musunuz? Onlar, bugün sahip olduğumuz teknoloji ve kaynaklara sahip değillerdi. Gelin, bir zaman makinesiyle tarihe geri dönelim ve hayatınızın onlarınkine kıyasla ne kadar kolay ve konforlu olduğunu görelim.

Firavun kötü hava koşullarıyla mücadele ederdi. Hava sıcaksa, hizmetkarlar tüy yelpazeler kullanmak zorunda kalırdı; soğuksa, ısınmak için odun yakmak zorunda kalırlardı. Şimdi ise tek yapmanız gereken klimayı veya ısıtıcıyı açmak. Kralların evlerini aydınlatmak için sadece mumları vardı, oysa sizin evinizin her yerinde ampuller var.

Antik bir kral atların çektiği ahşap bir araba kullandığında, yollar asfaltlanmadığı için yolculuk çok sarsıntılı olurdu. Bunu konforlu araba yolculuğunuzla karşılaştırın. Bir kral bir ülkeden diğerine seyahat etmek isteseydi, muhtemelen bir atın veya devenin sırtında haftalar, hatta aylar sürerdi. Şimdi ise aynı gün Kahire'de kahvaltı, İstanbul'da öğle yemeği ve Toronto'da akşam yemeği yiyebilirsiniz.

Bir kral mesaj göndermek isteseydi, birinin uzun mesafeler kat etmesi gerekirdi. Şimdi ise sadece bir kısa mesaj veya sesli not gönderebilirsiniz. Hatta uzak ülkelerdeki diğer kişilerle gerçek zamanlı olarak görüntülü sohbet edebilirsiniz. Bir hikayeyi kaydetmek için, antik Firavunlar işçilere bilgileri tapınakların ve piramitlerin duvarlarına oymalarını emrederdi. Şimdi ise bir klavye kullanarak kolayca bütün bir kitap yazabilir ve akıllı telefonunuzdan binlerce kitaba erişebilirsiniz.

Eski bir kral yemek ısıtmak isteseydi, hizmetkarlarının ateş yakmasını beklemek ve dumanla boğuşmak zorunda kalırdı. Şimdi yemeğinizi anında mikrodalgada ısıtabilirsiniz. Ayrıca soğuk içeceklerin tadını çıkarmak için buzdolaplarınız var; bu, onların sahip olmadığı bir lükstü. Kışın sıcak, yazın soğuk duş almak bir kral için çok zordu. Şimdi ise bir musluğu basitçe çevirerek duşunuzda sıcak ve soğuk suya sahip olabilirsiniz.

Bir kralın baş ağrısı veya ateşi olsaydı, acıdan bütün gece uykusuz kalabilirdi. Şimdi ise sadece biraz ilaç alıp sonra bir film izleyip patlamış mısır yiyebilirsiniz. Turnuvaları izlemek için insanlar uzun mesafeler kat etmek zorundaydı. Şimdi ise gezegenin diğer ucundaki canlı bir maçı oturma odanızın konforunda kolayca izleyebilirsiniz.

Ali, 75 yaşında bir adam, korkunç bir göğüs ağrısı hissetti ve nefes alamadı, bu yüzden hastaneye kaldırıldı. Doktor ona 24 saat oksijen verdi. Ertesi gün, iyileştiğinde, kendisine 1.000 dolarlık bir fatura verildi. Faturayı görünce ağlamaya başladı.

Doktor, ona acıyarak, ödeyemediği için mi ağladığını sordu. Yaşlı adam cevap verdi: 'Hayır! 75 yıldır BEDAVA hava soluduğum ve Allah'a hiç para ödemediğim için ağlıyorum. Şimdi sadece 24 saatlik oksijen için hastaneye 1.000 dolar ödemem gerekiyor. Eğer Allah bana 75 yıl boyunca her gün 1.000 dolar fatura etseydi, O'na ne kadar borçlu olurdum biliyor musun?' Doktor da duygulandı ve ağlamaya başladı.

Rahatça uyuyup dinlenmiş bir şekilde uyanabilirler. İşe arabalarıyla güven içinde gidebilirler. İşten sonra evlerine döndüklerinde ailelerini iyi bir durumda bulurlar.

Güzel evleri, iyi arabaları ve iyi bir gelirleri vardır. Sağlıklı ve varlıklıdırlar. Ebeveynleri ve aileleri vardır. Evlidirler ve çocukları vardır.

Görebilir, duyabilir ve düşünebilirler. Nefes alabilir, yiyebilir ve içebilirler. Kollarını hareket ettirebilir ve yürüyebilirler. Okuyabilir, yazabilir ve konuşabilirler. Çalışan böbrekleri, kalpleri ve karaciğerleri vardır. Mağazaya gidip istediklerini satın alabilirler.

Böylece, bir nimete alıştıklarında, onun kıymetini bilmezler. Onu hak ettiklerini düşünürler ve "Elhamdülillah" demeye gerek duymazlar. Ayrıca, daha az şanslı olanları (fakirleri, evsizleri ve hastaları) umursamazlar.

Şunu belirtmek gerekir ki, Allah'ın ilmi sadece bu beş şeyle sınırlı değildir. O, evreni yaratmadan önce bile olmuş ve olacak her şeyi bilir. 34. ayette sadece beş şeyden bahsetmesi, ayetin o adamın özel sorularına cevap olarak inmesindendir.

Allah bu bilgiye 'gaybın anahtarları' der. 6:59 ayetinde şöyle buyurur: 'Gaybın anahtarları O'nun katındadır; onları O'ndan başkası bilmez. Karada ve denizde olan her şeyi bilir. O'nun bilgisi dışında bir yaprak bile düşmez, yerin karanlıklarındaki bir tane de, yaş ve kuru hiçbir şey de yoktur ki apaçık bir Kitap'ta yazılı olmasın.'

Amerikalı Hristiyan bir radyo sunucusu olan Harold Camping, İncil'deki sayıları kendi anlayışına göre yorumlayarak dünyanın sonunu en az 12 kez alenen tahmin etmiştir. Her tahmin başarısız olduğunda, yeni bir tarih önermiştir. İlginçtir ki, Hz. İsa (A.S.)'nın kendisi İncil'de (Markos 13:32) Kıyamet Saati'nin vaktini kimsenin bilmediğini, ne kendisinin ne de meleklerin; sadece Allah'ın bildiğini söylemiştir.

Kıyamet Saati'nin vakti hakkında çok fazla endişelenmemeliyiz. Önemli olan, ona her zaman hazır olmaktır. Bir adam Peygamber (ﷺ)'e sordu: 'Kıyamet ne zaman?' Peygamber (ﷺ) cevap verdi: 'Onun için ne hazırladın?' Adam dedi ki: 'Pek bir şey değil, ama ben Allah'ı ve Resulü'nü seviyorum!' Peygamber (ﷺ) ona müjdeyi verdi: 'Sevdiğin kimselerle beraber olacaksın.'

Kıyametin yaklaştığını bize gösterecek bazı büyük ve küçük alametler vardır. Meşhur bir hadiste, Cebrail (A.S.) tarafından Kıyamet hakkında sorulduğunda, Peygamber (ﷺ) onun kesin zamanını Allah'tan başka kimsenin bilmediğini buyurmuştur.

Peygamber (ﷺ) daha sonra Kıyametin alametleri hakkında sorulduğunda, fakir, yalın ayak, üstü başı dökük çobanların bir gün en yüksek binayı kimin inşa edeceğini görmek için birbirleriyle yarışacaklarını söyledi. Başka bir alamet de, insanların hiçbir haklı sebep olmaksızın büyük sayılarda öldürülmesidir. Peygamber (ﷺ) buyurdu ki, katiller neden öldürdüklerini bilmeyecek, kurbanlar da neden öldürüldüklerini bilmeyeceklerdir.

Diğer alametler arasında güneşin batıdan doğması, emanete hıyanet edilmesi, zamanın bereketsizleşmesi, ani ölümlerin çok yaygınlaşması ve cehaletin her yere yayılması bulunmaktadır.

Biri şöyle sorabilir: 'Doktorlar artık bir kadının erkek mi kız mı doğuracağını ve hangi gün doğacağını söyleyebiliyorlar. Allah nasıl olur da bu bilginin sadece Kendisine ait olduğunu söyleyebilir?' Şunu anlamalıyız ki, doktorlar doğum tarihini ve cinsiyeti sadece mevcut bilgilere dayanarak tahmin ederler ve bazen yanılırlar.

Allah'a gelince, O, erkek mi kız mı olacağını ve ne zaman doğacaklarını tam olarak bilir. Onlar yaratılmadan önce, bu dünyaya geldikten sonra ve Ahiret'e intikal ettikten sonra da onlar hakkındaki her bir detayı bilir (53:32).

Peygamber (ﷺ) şöyle buyurmuştur: Bir bebek anne karnında 40 gün nutfe (meni) olarak, sonra 40 gün alaka (kan pıhtısı) olarak, sonra 40 gün mudga (bir çiğnem et parçası) olarak şekillenir. Sonra Allah bir melek gönderir ve bebeğe ruh üfletir; ayrıca dört şeyi yazmasını emreder: bu kişinin ne kadar yaşayacağını, yapacağı iyi veya kötü amelleri, sahip olacağı rızkı ve Ahiret'te mutlu mu yoksa bedbaht mı olacağını.

Allah'a gelince, O, kaç damla yağmurun ne zaman düşeceğini eksiksiz bilir. Okyanuslara ne kadarının düşeceğini, karaya ne kadarının düşeceğini ve toprağa ne kadarının depolanacağını bilir. Canlılar tarafından ne kadarının tüketileceğini ve ne kadarının buharlaşacağını da bilir.

Hatırlıyorum da, 2 Temmuz 2021'de bu konuda bir Cuma hutbesi vermiştim. Hava durumuna bakmıştım ve yine güneşli bir gün olacağı anlaşılıyordu, bu yüzden akşam domateslerimi sulamayı planlamıştım. Cuma namazından hemen sonra yerel bir mağazaya doğru giderken aniden sağanak yağmur başladı. Trafik ışıklarını zar zor görebiliyorduk ve arabalar yağmur suyu birikintilerine sıçradıkça zorlanıyordu.

Benzer şekilde, 15 Nisan 2018'de Kanada'nın Niagara Şelaleleri'nde bir konferansta konuşma yapmaya davet edilmiştim. Her şey yolundaydı, sadece başka güzel bir bahar günüydü. Ama yola çıkar çıkmaz bir kar fırtınası ve dondurucu yağmurla karşılaştım. Normalde yaklaşık bir saat sürecek olan yolculuk, benim için 3 saat sürdü. Kaygan otoyolda, bir kamyondan düşen bir tekne de dahil olmak üzere bir düzineden fazla kaza gördüm. O gece geri dönemediğim için ertesi güne kadar kalmak zorunda kaldım.

Bazıları şöyle sorabilir: 'Bazı durumlarda doktorlar bir hastanın ne zaman öleceğini bilirler. Allah nasıl olur da sadece Kendisinin bir kişinin ölümünü bildiğini söyler?' Unutmayın ki, 34. ayet Allah'ın bir kişinin sadece 'ne zaman' değil, aynı zamanda 'nerede' öleceğini de bildiğini söyler. Bu, bilimin tahmin edemeyeceği bir şeydir. Dünyanın dört bir yanından ABD, Kanada, İngiltere veya Avustralya gibi ülkelere gelen insanlar, şimdi doğum yerlerinden binlerce mil uzakta, oralarda gömülüdürler.

Doktorlar yalnızca kendi bilgilerine ve mevcut verilere dayanarak konuşabilirler. Bazen tahminleri doğru çıkar, özellikle hasta çok ağır olduğunda. Ancak öyle durumlar da vardır ki, bir hastaya sadece bir veya iki yıl ömrü kaldığı söylenmiş, fakat doktorlar vefat etmiş, hasta ise 70 yıl daha yaşamıştır.

İnsanlar olarak, ünlü olmasalar bile her gün dünyanın dört bir yanında öldürülen masum insanların aileleri için dua etmeliyiz. Hayat çok kısa ve zamanımızı boşa harcamamalıyız. Bu dünyada bir miras bırakmak ve Ahiret'te Cennet'e gitmek için çok çalışmalıyız.

Hz. Nuh (A.S.) insanları 950 yıl boyunca İslam'a davet etti ve 1.700 yaşındayken vefat etti. Vefatından önce kendisine soruldu: "Çok uzun bir ömür yaşadın. Bu dünyadaki kalışın hakkında ne düşünüyorsun?" O da şöyle cevap verdi: "Ön kapıdan evine giren, bir an içeride duran, sonra arka kapıdan çıkan bir adam gibi hissediyorum!" Bu da gösteriyor ki ne kadar uzun yaşarsak yaşayalım, hayat çok kısadır.

12 Ekim 1992'de Mısır'da korkunç bir deprem meydana geldi. Hatırlıyorum da, yüksek bir apartman inşaat halindeydi ve bir işçi 12. kattan düştü. Öleceğini sandı. Ancak, büyük bir kum birikintisine düştü ve tamamen yara almadan kurtuldu. İki dakika sonra, şanslı kurtuluşunu kutlamak için tatlı ve içecek almak üzere yolu geçmeye karar verdi. Yolu geçerken, hızla gelen bir kamyon çarptı ve anında hayatını kaybetti. Onun 15:10'da değil, 15:12'de ölmesi yazılmıştı.

63. Sure'de bahsettiğimiz gibi, El-Mansur (Müslüman bir yönetici) bir keresinde Azrail'i rüyasında görmüş. El-Mansur çok korkmuş ve meleğe sormuş: "Ne zaman öleceğim?" Melek elini kaldırmış ve beş parmağını göstermiş. El-Mansur uyanmış ve insanlardan rüyasını yorumlamalarını istemiş. Bazıları "5 gün içinde öleceksin" veya "5 ay içinde" veya "5 yıl içinde" demişler, ancak hiçbir şey olmamış. Sonunda İmam Ebu Hanife'ye sormuşlar, o da şöyle demiş: "Azrail sana bilmediğini söylüyor. Ölüm vaktin, Allah'tan başka kimsenin bilmediği beş şeyden biridir."

Birisi şöyle sorabilir: 'Birçok iş uzmanı, bir işletmenin her yıl ne kadar para kazanabileceğini söyleyebilir. Allah nasıl olur da bir kişinin ne kazanacağını sadece Kendisinin bildiğini buyurur?' 'Kazanmak' kelimesinin aynı zamanda eylemleri, seçimleri ve sağlığı da ifade edebileceğini akılda tutalım. Ancak işi bir örnek olarak ele alalım.

Aynı şekilde, siyaset uzmanları bir seçimin galibini tahmin edebilir, ancak farklı bir aday kazanır. Futbol uzmanları hangi takımın Dünya Kupası'nı kazanacağını tahmin edebilir, ancak o takım asla finale çıkamaz. Allah'tan başka hiç kimse tam olarak ne olacağını bilemez.