الْمُجَادَلَة (سوره 58)

مقدمه

صحابیه ای به نام خوله بنت ثعلبه با همسرش، اوس بن صامت، اختلافی پیدا کرد. همسرش به او گفت: «تو برای من مانند پشت مادرم حرام هستی.» این سخن در عربستان، نوعی طلاق (معروف به ظِهار) محسوب می‌شد. خوله نزد پیامبر (ص) آمد تا نظر ایشان را جویا شود. ایشان (ص) به او فرمودند که در این خصوص وحی‌ای دریافت نکرده‌اند و بر اساس عرف آن زمان، او مطلقه محسوب می‌شود. خوله استدلال کرد که او و همسرش فرزندانی مشترک دارند که در صورت جدایی والدینشان، آسیب خواهند دید. سپس او شروع به التماس به درگاه خداوند کرد، در حالی که پیامبر (ص) همان پاسخ را تکرار می‌کردند. سرانجام، این سوره مدنی در پاسخ به التماس‌های او نازل شد و بدین ترتیب این رسم جاهلی را منسوخ کرد. این سوره بر علم بی‌پایان و قدرت مطلق خداوند تأکید می‌کند و روشن می‌سازد که کسانی که با خداوند همراه می‌شوند و از دستورات او پیروی می‌کنند، قطعاً پیروز خواهند شد، در حالی که کسانی که با او مخالفت می‌کنند و با دشمنانش هم‌پیمان می‌شوند، خوار و مغلوب خواهند گشت. این مفهوم در سوره بعدی (آیات ۵۹: ۱-۴ و ۱۱-۱۷) بسط داده شده است. بسم الله الرحمن الرحیم