قمر
القَمَر
القَمَر
LEARNING POINTS
روز قیامت به سرعت نزدیک میشود.
ماه در زمان پیامبر، به درخواست مردم مکه، شق شد. آنها همچنان میگفتند که این معجزه فقط جادو بود.
کسانی که آیات الهی را انکار کردند و پیامبرانش را آزار دادند، عذاب شدند.
بتپرستان باید منتظر عذاب باشند، زیرا خداوند همیشه از پیامبرانش حمایت میکند.
به مؤمنان پاداشی بزرگ وعده داده شده است.
BACKGROUND STORY
مشرکان مکه پیامبر را به چالش کشیدند که اگر میخواهد ایمان بیاورند، ماه را بشکافد. وقتی ماه واقعاً به دو نیم شد و آن را با چشمان خود دیدند، این معجزه را رد کردند و گفتند: "همان سحر همیشگی است." {به روایت امام طبری} منکران پیشین نیز با پیامبران زمان خود همین کار را کردند. وقتی نوح (ع) کشتی را ساخت، قومش گفتند: "فقط یک دیوانه در بیابان کشتی میسازد!" وقتی موسی عصایش را به مار تبدیل کرد، قوم فرعون گفتند: "او بیشک ساحر است." وقتی عیسی روی آب راه رفت، دشمنانش گفتند: "او فقط شنا کردن بلد نیست!"
WORDS OF WISDOM
ممکن است کسی بپرسد، اگر پیامبران ذکر شده در این سوره انسانهایی خوب و دلسوز بودند، پس چرا مردم خودشان از آنها متنفر بودند و مسخرهشان میکردند؟ قرآن (هود: ۶۲ و ۸۷) به ما میگوید که کافران قبل از اینکه پیامبرانشان به رسالت مبعوث شوند، آنها را دوست داشتند و به آنها احترام میگذاشتند. آنها صداقت، مهربانی و نیکوکاری آنها را دوست داشتند. اما همین که آن پیامبران با پیامهایی از جانب خداوند آمدند و به مردم درباره درست و نادرست میگفتند، مردمشان آنها را رد کردند و مسخرهشان نمودند. منکران بیشتر به کسب مال و زندگی خوب اهمیت میدادند، حتی اگر به معنای سوءاستفاده و فریب دیگران بود. وقتی پیامبری میآمد تا علیه فساد، سوءاستفاده و فریب سخن بگوید، فاسدان، سوءاستفادهکنندگان و فریبکاران اولین کسانی بودند که او را به چالش میکشیدند و مسخره میکردند. این یکی از دلایلی است که چرا اسلام در اخبار مورد حمله قرار میگیرد. اسلام فقط یک دین نیست، بلکه یک شیوه کامل زندگی است—که شامل سخن گفتن علیه شر در جامعه میشود!
هشدار به بتپرستان مکی
1ساعت نزدیک شد و ماه دو نیم شد. 2و هرگاه معجزهای ببینند، روی برمیگردانند و میگویند: «این همان سحر دیرینه است!» 3حق را تکذیب کردند و از هوسهای خود پیروی نمودند—و هر امری به قرار خود میرسد— 4و به تحقیق اخباری به آنها رسید که در آن بازدارندگی کافی است. 5این حکمتی بالغه است، اما هشدارها سودی نمیبخشد. 6پس از آنان روی بگردان ای پیامبر. و منتظر روزی باش که ندا دهنده به سوی امری هولناک فرا میخواند. 7با چشمان فرو افتاده، از قبرها بیرون میآیند گویی ملخهایی پراکنده هستند. 8شتابان به سوی آن ندا دهنده، کافران فریاد میزنند: "این روزی سخت است!"
ٱقۡتَرَبَتِ ٱلسَّاعَةُ وَٱنشَقَّ ٱلۡقَمَرُ 1وَإِن يَرَوۡاْ ءَايَةٗ يُعۡرِضُواْ وَيَقُولُواْ سِحۡرٞ مُّسۡتَمِرّٞ 2وَكَذَّبُواْ وَٱتَّبَعُوٓاْ أَهۡوَآءَهُمۡۚ وَكُلُّ أَمۡرٖ مُّسۡتَقِرّٞ 3وَلَقَدۡ جَآءَهُم مِّنَ ٱلۡأَنۢبَآءِ مَا فِيهِ مُزۡدَجَرٌ 4حِكۡمَةُۢ بَٰلِغَةٞۖ فَمَا تُغۡنِ ٱلنُّذُرُ 5فَتَوَلَّ عَنۡهُمۡۘ يَوۡمَ يَدۡعُ ٱلدَّاعِ إِلَىٰ شَيۡءٖ نُّكُرٍ 6خُشَّعًا أَبۡصَٰرُهُمۡ يَخۡرُجُونَ مِنَ ٱلۡأَجۡدَاثِ كَأَنَّهُمۡ جَرَادٞ مُّنتَشِرٞ 7مُّهۡطِعِينَ إِلَى ٱلدَّاعِۖ يَقُولُ ٱلۡكَٰفِرُونَ هَٰذَا يَوۡمٌ عَسِرٞ8
Verse 7: فرشته اسرافیل، که آنها را برای داوری دوباره زنده خواهد کرد.
Verse 8: ملخ
قوم نوح
9پیش از آنان، قوم نوح تکذیب کردند و بنده ما را رد کردند و او را دیوانه خواندند. و او مورد آزار قرار گرفت. 10پس پروردگارش را خواند: «من مغلوب شدهام، پس یاریام کن!» 11پس ما درهای آسمان را با آبی ریزان گشودیم، 12و زمین را با چشمهها شکافتیم، پس آبها به هم پیوستند بر امری که مقدر شده بود. 13و او را بر آن (کشتی) دارای تختهها و میخها حمل کردیم. 14در برابر چشمان ما روان بود، مجازاتی عادلانه برای آنان به خاطر آن پیامبری که تکذیب کردند. 15و به راستی این را نشانه ای قرار دادیم. پس آیا کسی هست که پند گیرد؟ 16پس چگونه بود عذاب و انذارهای من! 17و به راستی قرآن را برای یادآوری آسان ساختیم. پس آیا کسی هست که پند گیرد؟
۞ كَذَّبَتۡ قَبۡلَهُمۡ قَوۡمُ نُوحٖ فَكَذَّبُواْ عَبۡدَنَا وَقَالُواْ مَجۡنُونٞ وَٱزۡدُجِرَ 9فَدَعَا رَبَّهُۥٓ أَنِّي مَغۡلُوبٞ فَٱنتَصِرۡ 10فَفَتَحۡنَآ أَبۡوَٰبَ ٱلسَّمَآءِ بِمَآءٖ مُّنۡهَمِرٖ 11وَفَجَّرۡنَا ٱلۡأَرۡضَ عُيُونٗا فَٱلۡتَقَى ٱلۡمَآءُ عَلَىٰٓ أَمۡرٖ قَدۡ قُدِرَ 12وَحَمَلۡنَٰهُ عَلَىٰ ذَاتِ أَلۡوَٰحٖ وَدُسُرٖ 13تَجۡرِي بِأَعۡيُنِنَا جَزَآءٗ لِّمَن كَانَ كُفِرَ 14وَلَقَد تَّرَكۡنَٰهَآ ءَايَةٗ فَهَلۡ مِن مُّدَّكِرٖ 15فَكَيۡفَ كَانَ عَذَابِي وَنُذُرِ 16وَلَقَدۡ يَسَّرۡنَا ٱلۡقُرۡءَانَ لِلذِّكۡرِ فَهَلۡ مِن مُّدَّكِرٖ17
قوم هود
18قوم عاد نیز تکذیب کردند. پس چگونه بود عذاب و هشدارهای من! 19ما بر آنان باد صرصر فرستادیم، در روزی نحس و مستمر. 20که مردم را از جا برمیکند، گویی آنان تنههای نخلهای ریشهکن شدهاند. 21پس چگونه بود عذاب و هشدارهای من! 22و به راستی ما قرآن را برای یادآوری آسان ساختیم. پس آیا کسی هست که پند گیرد؟
كَذَّبَتۡ عَادٞ فَكَيۡفَ كَانَ عَذَابِي وَنُذُرِ 18إِنَّآ أَرۡسَلۡنَا عَلَيۡهِمۡ رِيحٗا صَرۡصَرٗا فِي يَوۡمِ نَحۡسٖ مُّسۡتَمِرّٖ 19تَنزِعُ ٱلنَّاسَ كَأَنَّهُمۡ أَعۡجَازُ نَخۡلٖ مُّنقَعِرٖ 20فَكَيۡفَ كَانَ عَذَابِي وَنُذُرِ 21وَلَقَدۡ يَسَّرۡنَا ٱلۡقُرۡءَانَ لِلذِّكۡرِ فَهَلۡ مِن مُّدَّكِرٖ22
قوم صالح
23ثمود نیز انذارها را تکذیب کردند. 24گفتند: "آیا ما از بشری از میان خودمان پیروی کنیم؟ در آن صورت قطعاً در گمراهی و جنون خواهیم بود." 25"آیا وحی تنها بر او از میان ما نازل شده است؟ بلکه او دروغگوی اشر است." 26به صالح وحی شد: "به زودی خواهند دانست چه کسی دروغگوی اشر است." 27ما شتر ماده را به عنوان آزمایشی برای آنها میفرستیم. پس آنها را نظاره کن و صبر پیشه کن. 28و به آنها بگو که آب آشامیدنی باید بین آنها و او تقسیم شود، یک روز نوبت او و یک روز نوبت آنهاست. 29اما آنها یکی از یارانشان را فراخواندند، پس او دست به کار شد و او را کشت. 30پس هشدارهای من و عذاب من چقدر کوبنده بود! 31قطعاً ما بر آنها تنها یک بانگ مهیب فرستادیم، پس آنها مانند چوبهای خشک حصارگر شدند. 32و به راستی ما قرآن را برای یادآوری آسان ساختیم. پس آیا پند گیرندهای هست؟
كَذَّبَتۡ ثَمُودُ بِٱلنُّذُرِ 23فَقَالُوٓاْ أَبَشَرٗا مِّنَّا وَٰحِدٗا نَّتَّبِعُهُۥٓ إِنَّآ إِذٗا لَّفِي ضَلَٰلٖ وَسُعُرٍ 24أَءُلۡقِيَ ٱلذِّكۡرُ عَلَيۡهِ مِنۢ بَيۡنِنَا بَلۡ هُوَ كَذَّابٌ أَشِرٞ 25سَيَعۡلَمُونَ غَدٗا مَّنِ ٱلۡكَذَّابُ ٱلۡأَشِرُ 26إِنَّا مُرۡسِلُواْ ٱلنَّاقَةِ فِتۡنَةٗ لَّهُمۡ فَٱرۡتَقِبۡهُمۡ وَٱصۡطَبِرۡ 27وَنَبِّئۡهُمۡ أَنَّ ٱلۡمَآءَ قِسۡمَةُۢ بَيۡنَهُمۡۖ كُلُّ شِرۡبٖ مُّحۡتَضَرٞ 28فَنَادَوۡاْ صَاحِبَهُمۡ فَتَعَاطَىٰ فَعَقَرَ 29فَكَيۡفَ كَانَ عَذَابِي وَنُذُرِ 30إِنَّآ أَرۡسَلۡنَا عَلَيۡهِمۡ صَيۡحَةٗ وَٰحِدَةٗ فَكَانُواْ كَهَشِيمِ ٱلۡمُحۡتَظِرِ 31وَلَقَدۡ يَسَّرۡنَا ٱلۡقُرۡءَانَ لِلذِّكۡرِ فَهَلۡ مِن مُّدَّكِرٖ32
قوم لوط
33قوم لوط نیز انذارها را تکذیب کردند. 34بر آنان سنگبارانی فرستادیم. 35اما مؤمنانِ خاندان لوط را در سحرگاه نجات دادیم؛ نعمتی از جانب ما بود. اینگونه پاداش میدهیم به هر که شکرگزار باشد. 36او پیش از این آنان را از گرفت کوبنده ما بیم داده بود، اما آنان انذارها را زیر سؤال بردند. 37و حتی مهمانان فرشتهاش را از او طلب کردند، پس چشمانشان را کور کردیم. و به آنان گفته شد: «پس بچشید انذارها و عذاب مرا.» 38و قطعاً صبحگاهان عذابی مستمر بر آنان فرود آمد. 39باز به آنان گفته شد: «پس بچشید انذارها و عذاب مرا.» 40و به راستی قرآن را برای پند گرفتن آسان ساختیم؛ پس آیا پند گیرندهای هست؟
كَذَّبَتۡ قَوۡمُ لُوطِۢ بِٱلنُّذُرِ 33إِنَّآ أَرۡسَلۡنَا عَلَيۡهِمۡ حَاصِبًا إِلَّآ ءَالَ لُوطٖۖ نَّجَّيۡنَٰهُم بِسَحَرٖ 34نِّعۡمَةٗ مِّنۡ عِندِنَاۚ كَذَٰلِكَ نَجۡزِي مَن شَكَرَ 35وَلَقَدۡ أَنذَرَهُم بَطۡشَتَنَا فَتَمَارَوۡاْ بِٱلنُّذُرِ 36وَلَقَدۡ رَٰوَدُوهُ عَن ضَيۡفِهِۦ فَطَمَسۡنَآ أَعۡيُنَهُمۡ فَذُوقُواْ عَذَابِي وَنُذُرِ 37وَلَقَدۡ صَبَّحَهُم بُكۡرَةً عَذَابٞ مُّسۡتَقِرّٞ 38فَذُوقُواْ عَذَابِي وَنُذُرِ 39وَلَقَدۡ يَسَّرۡنَا ٱلۡقُرۡءَانَ لِلذِّكۡرِ فَهَلۡ مِن مُّدَّكِرٖ40
قوم فرعون
41و قطعاً هشدارها نیز به آل فرعون آمد. 42اما آنان همه آیات ما را تکذیب کردند، پس ما آنها را به عذابِ عزیزِ مقتدر گرفتار ساختیم.
وَلَقَدۡ جَآءَ ءَالَ فِرۡعَوۡنَ ٱلنُّذُرُ 41كَذَّبُواْ بَِٔايَٰتِنَا كُلِّهَا فَأَخَذۡنَٰهُمۡ أَخۡذَ عَزِيزٖ مُّقۡتَدِرٍ42
SIDE STORY
ممکن است کسی بپرسد، اگر خداوند آنچه را که انسانهای بدکار انجام خواهند داد – حتی پیش از آنکه آنها را بیافریند – نوشته است، پس چرا در روز قیامت آنها را مجازات میکند؟ برای پاسخ به این پرسش، بیایید به موارد زیر بیندیشیم. ما داستان زیان و سرحان را در سوره قاف (۵۰) میخوانیم. آنها برادران دوقلویی هستند که به یک مدرسه میروند و یک میز مشترک دارند. زیان دانشآموزی بسیار خوب است که همیشه درس میخواند، تکالیفش را انجام میدهد و به معلمهایش احترام میگذارد. برادرش سرحان درس نمیخواند یا تکالیفش را انجام نمیدهد و همیشه به معلمهایش بیاحترامی میکند. زیان انتخاب میکند که دانشآموز خوبی باشد و سرحان انتخاب میکند که دانشآموز بدی باشد. البته، معلمهایشان هیچکدام از آنها را مجبور به این رفتار نکردند. اکنون، تشخیص اینکه چه کسی نمره عالی (A) میگیرد و چه کسی نمره مردودی (F) حتی پیش از آنکه در پایان سال امتحان بدهند، دشوار نیست.
WORDS OF WISDOM
بر اساس آیه ۴۹ زیر، خداوند همه چیز را با برنامهای بینقص آفریده است. این قَدَر نامیده میشود—هر آنچه خداوند نوشته و اجازه وقوع آن را میدهد. اگر او همه چیز را نوشته است، به این معنی نیست که کسی را مجبور به انجام کاری میکند. انسانها اختیار آزاد دارند—برخی انتخاب میکنند که کار خوب انجام دهند، برخی دیگر انتخاب میکنند که کار بد انجام دهند. اگر معلمان ایدهای از این داشته باشند که چه کسی در امتحان نهایی خوب یا بد عمل خواهد کرد، و اگر من بدانم که فرزندانم چه چیزی را انتخاب خواهند کرد اگر به آنها شکلات و کلم بروکلی پیشنهاد دهم، خداوند دانش کاملی از هر آنچه مردم انجام خواهند داد و انتخابهایی که خواهند کرد، دارد. بنابراین، هر کس در روز قیامت بر اساس اعمال و انتخابهایش در این زندگی پاداش خواهد گرفت یا مجازات خواهد شد.
علامه محمد اقبال (متفکر و شاعر بزرگ پاکستان) زمانی گفت: «بازندهها شکست خود را به قَدَر نسبت میدهند، اما افراد باهوش خود را ابزاری برای قَدَر میدانند.» به عبارت دیگر، بازندهها تنبل هستند و مسئولیت شکستهای خود را بر عهده نمیگیرند. وقتی شکست میخورند، میگویند که شکست خوردهاند زیرا خداوند این را برایشان نوشته است. اما افراد باهوش میدانند که خداوند موفقیت را برای کسانی نوشته است که سخت کار میکنند، و آنها تمام تلاش خود را برای دستیابی به موفقیت میکنند، حتی اگر مجبور باشند چندین بار تلاش کنند تا به آن دست یابند. یک بازنده خواهد گفت: «اگر کسی میتواند آن را انجام دهد، بگذارید او انجام دهد. و اگر هیچ کس نمیتواند آن را انجام دهد، پس من هم به هیچ وجه نمیتوانم آن را انجام دهم.» اما یک فرد باهوش خواهد گفت: «اگر کسی میتواند آن را انجام دهد، من هم میتوانم آن را انجام دهم. و اگر هیچ کس نمیتواند آن را انجام دهد، پس من باید تلاش کنم که آن را انجام دهم، انشاءالله.»
آل فرعون
43آیا گمان میکنید شما کافران مکی از آن اقوام هلاکشده نیرومندترید؟ یا در کتب آسمانی به شما امانی از عذاب داده شده است؟ 44یا میگویند: «ما گروهی متحدیم و پیروز خواهیم شد.» 45عنقریب جمعیتشان شکست خواهد خورد و روی برخواهند گرداند. 46بلکه ساعت قیامت موعد آنهاست؛ و آن ساعت بزرگترین مصیبت و وحشتناکترین کابوس آنها خواهد بود. 47همانا مجرمان در گمراهی و جنون هستند، و به سوی آتش سوزان میروند. 48روزی که بر چهرههایشان به آتش کشیده میشوند، [به آنها گفته خواهد شد:] "لمس دوزخ را بچشید!" 49همانا ما هر چیزی را با اندازهای مقدر آفریدهایم. 50امر ما نیست مگر یک کلمه، در یک چشم بر هم زدن. 51ما پیش از این امثال شما را هلاک کردیم. آیا پندپذیری هست؟ 52هر آنچه کردهاند در نامههای اعمالشان ثبت شده است. 53هر کوچک و بزرگی، به دقت نگاشته شده است.
أَكُفَّارُكُمۡ خَيۡرٞ مِّنۡ أُوْلَٰٓئِكُمۡ أَمۡ لَكُم بَرَآءَةٞ فِي ٱلزُّبُرِ 43أَمۡ يَقُولُونَ نَحۡنُ جَمِيعٞ مُّنتَصِرٞ 44سَيُهۡزَمُ ٱلۡجَمۡعُ وَيُوَلُّونَ ٱلدُّبُرَ 45بَلِ ٱلسَّاعَةُ مَوۡعِدُهُمۡ وَٱلسَّاعَةُ أَدۡهَىٰ وَأَمَرُّ 46إِنَّ ٱلۡمُجۡرِمِينَ فِي ضَلَٰلٖ وَسُعُرٖ 47يَوۡمَ يُسۡحَبُونَ فِي ٱلنَّارِ عَلَىٰ وُجُوهِهِمۡ ذُوقُواْ مَسَّ سَقَرَ 48إِنَّا كُلَّ شَيۡءٍ خَلَقۡنَٰهُ بِقَدَرٖ 49وَمَآ أَمۡرُنَآ إِلَّا وَٰحِدَةٞ كَلَمۡحِۢ بِٱلۡبَصَرِ 50وَلَقَدۡ أَهۡلَكۡنَآ أَشۡيَاعَكُمۡ فَهَلۡ مِن مُّدَّكِرٖ 51وَكُلُّ شَيۡءٖ فَعَلُوهُ فِي ٱلزُّبُرِ 52وَكُلُّ صَغِيرٖ وَكَبِيرٖ مُّسۡتَطَرٌ53
Verse 53: اگر خداوند بخواهد چیزی اتفاق بیفتد، فقط میگوید: «باش!» پس میشود.
قوم فرعون
54همانا مؤمنان در میان جنات و نهرها خواهند بود. 55در جایگاه صدق، نزد ملیک مقتدر.
إِنَّ ٱلۡمُتَّقِينَ فِي جَنَّٰتٖ وَنَهَرٖ 54فِي مَقۡعَدِ صِدۡقٍ عِندَ مَلِيكٖ مُّقۡتَدِرِۢ55