احقاف
الأحْقَاف
الاحقاف

LEARNING POINTS
این سوره در پاسخ به افتراهایی است که دربارهی قرآن و روز قیامت گفته میشود.
به بتپرستان عرب هشدار داده میشود که منکران بسیار قویتر دیگری در گذشته به آسانی نابود شدند.
الله آفرینندهی قدرتمند و روزیدهنده است، در حالی که بتها بیفایدهاند.
به پیامبر توصیه میشود که صبور باشد و اینکه در نهایت موفق خواهد شد.
برخلاف بسیاری از مکیان، گروهی از جن پس از شنیدن تلاوت قرآن پیامبر، اسلام را پذیرفتند.


BACKGROUND STORY
این سوره در زمان بسیار دشواری از زندگی رسول خدا (ص) نازل شد. در سال سوم قبل از هجرت به مدینه، دو حامی بزرگ او – همسرش خدیجه و عمویش ابوطالب – تنها با سه روز فاصله از دنیا رفتند. او سپس در مکه هدف آسانی شد، از این رو مشرکان آزار و اذیت خود را افزایش دادند. سرانجام، او تصمیم گرفت پیاده به شهر طائف (شهری که بیش از ۱۰۰ کیلومتر از مکه فاصله داشت) برود، به این امید که برخی پیام او را بپذیرند. او به مدت ۱۰ روز مردم طائف را به اسلام دعوت کرد، اما آنها بسیار بدتر از مکیان بودند. آنها نه تنها او را مسخره کردند، بلکه فرزندان و غلامان خود را نیز فرستادند تا به او توهین کنند و به او سنگ پرتاب کنند. پیامبر (ص) با قلبی شکسته و پاهای خونآلود به مکه بازگشت. سپس جبرئیل و فرشته کوهها نزد او آمدند و گفتند: «اگر بخواهی، ما میتوانیم به آسانی آنها را برایت نابود کنیم.» اما ایشان فرمودند: «نه! من امیدوارم که فرزندانشان تنها الله را بپرستند!» و دعای پیامبر (ص) مستجاب شد.
قرآن رحمت
1حم 2تنزیل این کتاب از جانب خداوند عزیز و حکیم است. 3ما آسمانها و زمین و آنچه را میان آن دو است، جز به حق و برای مدتی معین نیافریدیم؛ و کافران از آنچه بیم داده شدهاند رویگردانند. 4بگو: آیا دیدهاید آنچه را که به جای خدا میخوانید؟ به من نشان دهید چه چیزی از زمین را آفریدهاند! یا آیا در (آفرینش) آسمانها شرکتی دارند؟ کتابی پیش از این (قرآن) برای من بیاورید یا اثری از علم، اگر راست میگویید. 5و چه کسی گمراهتر است از آن کس که به جای خدا، کسانی را میخواند که تا روز قیامت به او پاسخ نمیدهند و از خواندن آنها (نیز) بیخبرند؟ 6و هنگامی که مردم محشور شوند، [معبودانشان] دشمن آنها خواهند بود و عبادتشان را انکار خواهند کرد.
حمٓ 1تَنزِيلُ ٱلۡكِتَٰبِ مِنَ ٱللَّهِ ٱلۡعَزِيزِ ٱلۡحَكِيمِ 2مَا خَلَقۡنَا ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضَ وَمَا بَيۡنَهُمَآ إِلَّا بِٱلۡحَقِّ وَأَجَلٖ مُّسَمّٗىۚ وَٱلَّذِينَ كَفَرُواْ عَمَّآ أُنذِرُواْ مُعۡرِضُونَ 3قُلۡ أَرَءَيۡتُم مَّا تَدۡعُونَ مِن دُونِ ٱللَّهِ أَرُونِي مَاذَا خَلَقُواْ مِنَ ٱلۡأَرۡضِ أَمۡ لَهُمۡ شِرۡكٞ فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِۖ ٱئۡتُونِي بِكِتَٰبٖ مِّن قَبۡلِ هَٰذَآ أَوۡ أَثَٰرَةٖ مِّنۡ عِلۡمٍ إِن كُنتُمۡ صَٰدِقِينَ 4وَمَنۡ أَضَلُّ مِمَّن يَدۡعُواْ مِن دُونِ ٱللَّهِ مَن لَّا يَسۡتَجِيبُ لَهُۥٓ إِلَىٰ يَوۡمِ ٱلۡقِيَٰمَةِ وَهُمۡ عَن دُعَآئِهِمۡ غَٰفِلُونَ 5وَإِذَا حُشِرَ ٱلنَّاسُ كَانُواْ لَهُمۡ أَعۡدَآءٗ وَكَانُواْ بِعِبَادَتِهِمۡ كَٰفِرِينَ6
عدم پذیرش قرآن از سوی بتپرستان
7و هرگاه آیات روشن ما بر آنان خوانده شود، کافران درباره حقّی که به سویشان آمده است، میگویند: «این سحری آشکار است.» 8آیا میگویند: «او آن را ساخته است؟» بگو: «اگر من آن را ساخته باشم، شما نمیتوانید مرا از عذاب خدا نجات دهید. او به آنچه شما درباره آن به دروغ میگویید، داناتر است. او میان من و شما گواه کافی است. و او آمرزنده و مهربان است.» 9بگو: «من از میان پیامبران، نوظهور نیستم و نمیدانم بر من و شما چه خواهد آمد. من فقط از آنچه به من وحی میشود، پیروی میکنم و من جز بیمدهندهای آشکار نیستم.»
وَإِذَا تُتۡلَىٰ عَلَيۡهِمۡ ءَايَٰتُنَا بَيِّنَٰتٖ قَالَ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ لِلۡحَقِّ لَمَّا جَآءَهُمۡ هَٰذَا سِحۡرٞ مُّبِينٌ 7أَمۡ يَقُولُونَ ٱفۡتَرَىٰهُۖ قُلۡ إِنِ ٱفۡتَرَيۡتُهُۥ فَلَا تَمۡلِكُونَ لِي مِنَ ٱللَّهِ شَيًۡٔاۖ هُوَ أَعۡلَمُ بِمَا تُفِيضُونَ فِيهِۚ كَفَىٰ بِهِۦ شَهِيدَۢا بَيۡنِي وَبَيۡنَكُمۡۖ وَهُوَ ٱلۡغَفُورُ ٱلرَّحِيمُ 8قُلۡ مَا كُنتُ بِدۡعٗا مِّنَ ٱلرُّسُلِ وَمَآ أَدۡرِي مَا يُفۡعَلُ بِي وَلَا بِكُمۡۖ إِنۡ أَتَّبِعُ إِلَّا مَا يُوحَىٰٓ إِلَيَّ وَمَآ أَنَا۠ إِلَّا نَذِيرٞ مُّبِينٞ9

BACKGROUND STORY
عبدالله بن سلام دانشمندی یهودی در مدینه بود. او به دلیل دانش و جایگاه والایش بسیار مورد احترام بود. او نشانههای پیامبری را که در عربستان مبعوث میشد، میدانست، از این رو مشتاق دیدار آن پیامبر بود. هنگامی که پیامبر از مکه خارج شد و به مدینه هجرت کرد، خبر به سرعت پخش شد. وقتی عبدالله این خبر را شنید، بالای درخت خرمایی بود. او فریاد زد: "الله اکبر!" و از درخت پایین پرید. عمهاش شگفتزده شد. او گفت: "به خدا قسم، اگر موسی به شهر میآمد، اینقدر هیجانزده نمیشدی!" او گفت: "محمد مانند برادر موسی است. او نیز پیامبری مانند اوست." عبدالله با عجله به جمع مردمی پیوست که برای استقبال از پیامبر میآمدند. وقتی او را دید، با خود گفت: "این نمیتواند چهره یک دروغگو باشد." عبدالله گفت که اولین چیزی که از پیامبر شنید این بود: "ای مردم! سلام را گسترش دهید! گرسنگان را سیر کنید! صله رحم به جا آورید! شبهنگام که مردم در خوابند، نماز بخوانید! و با سلامتی وارد بهشت خواهید شد." سپس عبدالله اسلام را پذیرفت و پیامبر به او بهشت را وعده داد. بسیاری از علما میگویند که "شاهد از بنیاسرائیل" که در آیه ۱۰ زیر ذکر شده است، به عبدالله بن سلام اشاره دارد.

متکبران بتپرست
10بگو: «به من خبر دهید اگر این (قرآن) از جانب خدا باشد و شما آن را انکار کنید، و شاهدی از بنیاسرائیل بر آن گواهی دهد و ایمان آورد، در حالی که شما تکبر میورزید، (چه خواهید کرد)؟» مسلماً خداوند قوم ستمکار را هدایت نمیکند. 11کافران درباره مؤمنان میگویند: «اگر این (دین) خوب بود، آنها در آن بر ما سبقت نمیگرفتند.» و چون هدایت آن را نپذیرفتند، خواهند گفت: «این دروغی کهن است!» 12پیش از این (قرآن)، کتاب موسی نازل شده بود که راهنما و رحمتی بود. و این کتاب (قرآن) تصدیقکننده (کتب پیشین) است، به زبان عربی، تا ستمکاران را بیم دهد و برای نیکوکاران بشارت باشد.
قُلۡ أَرَءَيۡتُمۡ إِن كَانَ مِنۡ عِندِ ٱللَّهِ وَكَفَرۡتُم بِهِۦ وَشَهِدَ شَاهِدٞ مِّنۢ بَنِيٓ إِسۡرَٰٓءِيلَ عَلَىٰ مِثۡلِهِۦ فََٔامَنَ وَٱسۡتَكۡبَرۡتُمۡۚ إِنَّ ٱللَّهَ لَا يَهۡدِي ٱلۡقَوۡمَ ٱلظَّٰلِمِينَ 10وَقَالَ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ لِلَّذِينَ ءَامَنُواْ لَوۡ كَانَ خَيۡرٗا مَّا سَبَقُونَآ إِلَيۡهِۚ وَإِذۡ لَمۡ يَهۡتَدُواْ بِهِۦ فَسَيَقُولُونَ هَٰذَآ إِفۡكٞ قَدِيمٞ 11وَمِن قَبۡلِهِۦ كِتَٰبُ مُوسَىٰٓ إِمَامٗا وَرَحۡمَةٗۚ وَهَٰذَا كِتَٰبٞ مُّصَدِّقٞ لِّسَانًا عَرَبِيّٗا لِّيُنذِرَ ٱلَّذِينَ ظَلَمُواْ وَبُشۡرَىٰ لِلۡمُحۡسِنِينَ12
پاداش مؤمنان
13بیگمان کسانی که گفتند: «پروردگار ما الله است»، سپس استقامت ورزیدند، نه ترسی بر آنهاست و نه اندوهگین میشوند. 14ایشان اهل بهشتند و جاودانه در آن میمانند، به پاداش آنچه عمل میکردند.
إِنَّ ٱلَّذِينَ قَالُواْ رَبُّنَا ٱللَّهُ ثُمَّ ٱسۡتَقَٰمُواْ فَلَا خَوۡفٌ عَلَيۡهِمۡ وَلَا هُمۡ يَحۡزَنُونَ 13أُوْلَٰٓئِكَ أَصۡحَٰبُ ٱلۡجَنَّةِ خَٰلِدِينَ فِيهَا جَزَآءَۢ بِمَا كَانُواْ يَعۡمَلُونَ14
اخلاق مؤمنان
15و ما انسان را به احسان به پدر و مادرش سفارش کردیم. مادرش او را با رنج حمل کرد و با رنج به دنیا آورد. مدت حمل و شیردهی او دستکم سی ماه است. تا آنگاه که به چهل سالگی میرسد و به کمال خود میرسد، میگوید: «پروردگارا! به من الهام کن که همیشه شکرگزار نعمتهای تو باشم که به من و پدر و مادرم ارزانی داشتهای، و کارهای نیکی انجام دهم که تو را خشنود سازد. و فرزندانم را برایم صالح گردان. من به سوی تو توبه میکنم، و من از تسلیمشوندگان به تو هستم.» 16اینان کسانی هستند که ما بهترین اعمالشان را میپذیریم و از گناهانشان درمیگذریم، و در میان اهل بهشت قرارشان میدهیم. این وعده راستین است که به آنها داده شده است.
وَوَصَّيۡنَا ٱلۡإِنسَٰنَ بِوَٰلِدَيۡهِ إِحۡسَٰنًاۖ حَمَلَتۡهُ أُمُّهُۥ كُرۡهٗا وَوَضَعَتۡهُ كُرۡهٗاۖ وَحَمۡلُهُۥ وَفِصَٰلُهُۥ ثَلَٰثُونَ شَهۡرًاۚ حَتَّىٰٓ إِذَا بَلَغَ أَشُدَّهُۥ وَبَلَغَ أَرۡبَعِينَ سَنَةٗ قَالَ رَبِّ أَوۡزِعۡنِيٓ أَنۡ أَشۡكُرَ نِعۡمَتَكَ ٱلَّتِيٓ أَنۡعَمۡتَ عَلَيَّ وَعَلَىٰ وَٰلِدَيَّ وَأَنۡ أَعۡمَلَ صَٰلِحٗا تَرۡضَىٰهُ وَأَصۡلِحۡ لِي فِي ذُرِّيَّتِيٓۖ إِنِّي تُبۡتُ إِلَيۡكَ وَإِنِّي مِنَ ٱلۡمُسۡلِمِينَ 15أُوْلَٰٓئِكَ ٱلَّذِينَ نَتَقَبَّلُ عَنۡهُمۡ أَحۡسَنَ مَا عَمِلُواْ وَنَتَجَاوَزُ عَن سَئَِّاتِهِمۡ فِيٓ أَصۡحَٰبِ ٱلۡجَنَّةِۖ وَعۡدَ ٱلصِّدۡقِ ٱلَّذِي كَانُواْ يُوعَدُونَ16
رفتار اشرار
17اما برخی به پدر و مادر خود پرخاش میکنند: "بس است دیگر! آیا به من هشدار میدهید که از قبر بیرون آورده خواهم شد، در حالی که نسلهای زیادی پیش از من برای همیشه مردهاند؟" پدر و مادرشان به درگاه خدا فریاد کمک سر میدهند و به فرزندشان هشدار میدهند: "وای بر تو! ایمان بیاور. وعده خدا قطعاً حق است." اما آن بدکاران میگویند: "اینها فقط افسانههای پیشینیان است." 18اینان همان کسانی هستند که سزاوار هلاکتند، همچون امتهای بدکار دیگر از جن و انس که پیش از آنان بودند؛ آنان به راستی زیانکار بودند.
وَٱلَّذِي قَالَ لِوَٰلِدَيۡهِ أُفّٖ لَّكُمَآ أَتَعِدَانِنِيٓ أَنۡ أُخۡرَجَ وَقَدۡ خَلَتِ ٱلۡقُرُونُ مِن قَبۡلِي وَهُمَا يَسۡتَغِيثَانِ ٱللَّهَ وَيۡلَكَ ءَامِنۡ إِنَّ وَعۡدَ ٱللَّهِ حَقّٞ فَيَقُولُ مَا هَٰذَآ إِلَّآ أَسَٰطِيرُ ٱلۡأَوَّلِينَ 17أُوْلَٰٓئِكَ ٱلَّذِينَ حَقَّ عَلَيۡهِمُ ٱلۡقَوۡلُ فِيٓ أُمَمٖ قَدۡ خَلَتۡ مِن قَبۡلِهِم مِّنَ ٱلۡجِنِّ وَٱلۡإِنسِۖ إِنَّهُمۡ كَانُواْ خَٰسِرِينَ18
جزای مؤمنان و فاجران
19برای هر یک از این دو گروه، درجاتی است به سبب آنچه کردند، تا خداوند پاداش کامل اعمالشان را بدهد و به هیچ کس ستم نشود. 20روزی را به یاد آورید که کافران بر آتش عرضه میشوند. به آنها گفته خواهد شد: شما پاکیها و لذتهای خود را در زندگی دنیا بردید و از آنها کاملاً بهرهمند شدید. پس امروز به سبب تکبرتان در زمین به ناحق و به خاطر تجاوز از حدود، با عذابی خوارکننده جزا داده میشوید.
وَلِكُلّٖ دَرَجَٰتٞ مِّمَّا عَمِلُواْۖ وَلِيُوَفِّيَهُمۡ أَعۡمَٰلَهُمۡ وَهُمۡ لَا يُظۡلَمُونَ 19وَيَوۡمَ يُعۡرَضُ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ عَلَى ٱلنَّارِ أَذۡهَبۡتُمۡ طَيِّبَٰتِكُمۡ فِي حَيَاتِكُمُ ٱلدُّنۡيَا وَٱسۡتَمۡتَعۡتُم بِهَا فَٱلۡيَوۡمَ تُجۡزَوۡنَ عَذَابَ ٱلۡهُونِ بِمَا كُنتُمۡ تَسۡتَكۡبِرُونَ فِي ٱلۡأَرۡضِ بِغَيۡرِ ٱلۡحَقِّ وَبِمَا كُنتُمۡ تَفۡسُقُونَ20

پیامبر هود
21و یاد کن برادر عاد را، هنگامی که قومش را در احقاف بیم داد - و به یقین بیم دهندگانی پیش از او و پس از او بودند - که گفت: "جز الله را نپرستید. من واقعاً برای شما از عذاب روزی عظیم میترسم." 22گفتند: "آیا آمدهای تا ما را از خدایانمان بازگردانی؟ پس آنچه ما را بدان تهدید میکنی بیاور، اگر از راستگویانی." 23گفت: "علم آن تنها نزد الله است. و من فقط آنچه بدان فرستاده شدهام را به شما ابلاغ میکنم. ولی من شما را قومی میبینم که جهالت میورزید." 24پس هنگامی که آن را ابری دیدند که به سوی وادیهایشان میآمد، گفتند: "این ابری است که بر ما باران میباراند." هود گفت: "نه، بلکه آن همان چیزی است که برای شتاب آن عجله میکردید: بادی هولناک که عذابی دردناک در خود دارد!" 25همه چیز را به فرمان پروردگارش نابود کرد، و چیزی باقی نگذاشت جز ویرانههایشان. اینگونه ستمکاران را جزا میدهیم.
وَٱذۡكُرۡ أَخَا عَادٍ إِذۡ أَنذَرَ قَوۡمَهُۥ بِٱلۡأَحۡقَافِ وَقَدۡ خَلَتِ ٱلنُّذُرُ مِنۢ بَيۡنِ يَدَيۡهِ وَمِنۡ خَلۡفِهِۦٓ أَلَّا تَعۡبُدُوٓاْ إِلَّا ٱللَّهَ إِنِّيٓ أَخَافُ عَلَيۡكُمۡ عَذَابَ يَوۡمٍ عَظِيمٖ 21قَالُوٓاْ أَجِئۡتَنَا لِتَأۡفِكَنَا عَنۡ ءَالِهَتِنَا فَأۡتِنَا بِمَا تَعِدُنَآ إِن كُنتَ مِنَ ٱلصَّٰدِقِينَ 22قَالَ إِنَّمَا ٱلۡعِلۡمُ عِندَ ٱللَّهِ وَأُبَلِّغُكُم مَّآ أُرۡسِلۡتُ بِهِۦ وَلَٰكِنِّيٓ أَرَىٰكُمۡ قَوۡمٗا تَجۡهَلُونَ 23فَلَمَّا رَأَوۡهُ عَارِضٗا مُّسۡتَقۡبِلَ أَوۡدِيَتِهِمۡ قَالُواْ هَٰذَا عَارِضٞ مُّمۡطِرُنَاۚ بَلۡ هُوَ مَا ٱسۡتَعۡجَلۡتُم بِهِۦۖ رِيحٞ فِيهَا عَذَابٌ أَلِيمٞ 24تُدَمِّرُ كُلَّ شَيۡءِۢ بِأَمۡرِ رَبِّهَا فَأَصۡبَحُواْ لَا يُرَىٰٓ إِلَّا مَسَٰكِنُهُمۡۚ كَذَٰلِكَ نَجۡزِي ٱلۡقَوۡمَ ٱلۡمُجۡرِمِينَ25
هشدار به بتپرستان
26ما به راستی (آن اقوام هلاک شده را) به گونهای در زمین مستقر کرده بودیم که شما (مکیان) را مستقر نکردهایم. و به آنها شنوایی و بینایی و خرد داده بودیم. اما شنوایی و بینایی و خردشان هیچ سودی برایشان نداشت، زیرا پیوسته آیات خدا را انکار میکردند. و آنچه را مسخره میکردند، آنها را فرا گرفت. 27ما قطعاً جوامع دیگری را در اطراف شما نابود کردیم، پس از آنکه همه گونه نشانه را به آنها نشان دادیم تا شاید بازگردند (به راه راست). 28پس چرا آن (معبودانی که) به جای خدا برگزیده بودند، به امید تقرب به او، آنها را یاری نکردند؟ بلکه آنها را تنها گذاشتند. این (نتیجه) دروغهایشان و آنچه به دروغ میساختند بود.
وَلَقَدۡ مَكَّنَّٰهُمۡ فِيمَآ إِن مَّكَّنَّٰكُمۡ فِيهِ وَجَعَلۡنَا لَهُمۡ سَمۡعٗا وَأَبۡصَٰرٗا وَأَفِۡٔدَةٗ فَمَآ أَغۡنَىٰ عَنۡهُمۡ سَمۡعُهُمۡ وَلَآ أَبۡصَٰرُهُمۡ وَلَآ أَفِۡٔدَتُهُم مِّن شَيۡءٍ إِذۡ كَانُواْ يَجۡحَدُونَ بَِٔايَٰتِ ٱللَّهِ وَحَاقَ بِهِم مَّا كَانُواْ بِهِۦ يَسۡتَهۡزِءُونَ 26وَلَقَدۡ أَهۡلَكۡنَا مَا حَوۡلَكُم مِّنَ ٱلۡقُرَىٰ وَصَرَّفۡنَا ٱلۡأٓيَٰتِ لَعَلَّهُمۡ يَرۡجِعُونَ 27فَلَوۡلَا نَصَرَهُمُ ٱلَّذِينَ ٱتَّخَذُواْ مِن دُونِ ٱللَّهِ قُرۡبَانًا ءَالِهَةَۢۖ بَلۡ ضَلُّواْ عَنۡهُمۡۚ وَذَٰلِكَ إِفۡكُهُمۡ وَمَا كَانُواْ يَفۡتَرُونَ28

BACKGROUND STORY
پس از آنکه پیامبر در شهر طائف مورد آزار و اذیت قرار گرفت، تصمیم گرفت به مکه بازگردد. در راه، او شبانه به نماز ایستاد. هنگامی که گروهی از جن تلاوت او را شنیدند، عاشق قرآن شدند و اسلام آوردند. سپس این گروه نزد جنیان دیگر بازگشتند تا اسلام را به آنها بیاموزند. جزئیات بیشتر در آیات ۲۹-۳۲ در ادامه و همچنین ۷۲:۱-۱۵ ارائه شده است.
جِنها به قرآن گوش میدهند.
29و (به یاد آور) هنگامی که گروهی از جن را به سوی تو روانه کردیم تا قرآن را بشنوند. پس چون آن را شنیدند، (به یکدیگر) گفتند: «خاموش باشید و گوش فرا دهید!» و چون پایان یافت، به سوی قوم خود بازگشتند در حالی که بیمدهنده بودند. 30گفتند: «ای قوم ما! ما کتابی عظیم شنیدهایم که پس از موسی نازل شده است، تصدیقکننده آنچه پیش از آن بود، و به سوی حق و راه راست هدایت میکند. 31ای قوم ما! دعوتکننده الله را اجابت کنید و به او ایمان آورید. او گناهان شما را میآمرزد و شما را از عذابی دردناک پناه میدهد. 32و هر کس دعوتکننده الله را اجابت نکند، در زمین راه فراری ندارد و جز او هیچ سرپرستی نخواهد داشت. آنان در گمراهی آشکاری هستند.»
وَإِذۡ صَرَفۡنَآ إِلَيۡكَ نَفَرٗا مِّنَ ٱلۡجِنِّ يَسۡتَمِعُونَ ٱلۡقُرۡءَانَ فَلَمَّا حَضَرُوهُ قَالُوٓاْ أَنصِتُواْۖ فَلَمَّا قُضِيَ وَلَّوۡاْ إِلَىٰ قَوۡمِهِم مُّنذِرِينَ 29قَالُواْ يَٰقَوۡمَنَآ إِنَّا سَمِعۡنَا كِتَٰبًا أُنزِلَ مِنۢ بَعۡدِ مُوسَىٰ مُصَدِّقٗا لِّمَا بَيۡنَ يَدَيۡهِ يَهۡدِيٓ إِلَى ٱلۡحَقِّ وَإِلَىٰ طَرِيقٖ مُّسۡتَقِيمٖ 30يَٰقَوۡمَنَآ أَجِيبُواْ دَاعِيَ ٱللَّهِ وَءَامِنُواْ بِهِۦ يَغۡفِرۡ لَكُم مِّن ذُنُوبِكُمۡ وَيُجِرۡكُم مِّنۡ عَذَابٍ أَلِيمٖ 31وَمَن لَّا يُجِبۡ دَاعِيَ ٱللَّهِ فَلَيۡسَ بِمُعۡجِزٖ فِي ٱلۡأَرۡضِ وَلَيۡسَ لَهُۥ مِن دُونِهِۦٓ أَوۡلِيَآءُۚ أُوْلَٰٓئِكَ فِي ضَلَٰلٖ مُّبِينٍ32
زندگی بعد از مرگ
33آیا نمیبینند که الله، آنکه آسمانها و زمین را آفرید و در آفرینش آنها خسته نشد، قادر است مردگان را زنده کند؟ آری! او قطعاً بر هر چیزی تواناست. 34و روزی که کافران بر آتش عرضه شوند، به آنها گفته شود: "آیا این (زندگی دوباره) حق نیست؟" گویند: "آری، سوگند به پروردگارمان!" گفته شود: "پس عذاب را به سزای کفرتان بچشید."
أَوَ لَمۡ يَرَوۡاْ أَنَّ ٱللَّهَ ٱلَّذِي خَلَقَ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضَ وَلَمۡ يَعۡيَ بِخَلۡقِهِنَّ بِقَٰدِرٍ عَلَىٰٓ أَن يُحۡـِۧيَ ٱلۡمَوۡتَىٰۚ بَلَىٰٓۚ إِنَّهُۥ عَلَىٰ كُلِّ شَيۡءٖ قَدِيرٞ 33وَيَوۡمَ يُعۡرَضُ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ عَلَى ٱلنَّارِ أَلَيۡسَ هَٰذَا بِٱلۡحَقِّۖ قَالُواْ بَلَىٰ وَرَبِّنَاۚ قَالَ فَذُوقُواْ ٱلۡعَذَابَ بِمَا كُنتُمۡ تَكۡفُرُونَ34
نصیحت به پیامبر
35پس صبر کن همانند پیامبران اولوالعزم، و برای آنان (در عذاب) شتاب مکن. روزی که آنچه را وعده داده شدهاند ببینند، گویی جز ساعتی از روز درنگ نکرده بودند. این ابلاغی است (کافی). آیا جز قوم فاسق هلاک میشود؟
فَٱصۡبِرۡ كَمَا صَبَرَ أُوْلُواْ ٱلۡعَزۡمِ مِنَ ٱلرُّسُلِ وَلَا تَسۡتَعۡجِل لَّهُمۡۚ كَأَنَّهُمۡ يَوۡمَ يَرَوۡنَ مَا يُوعَدُونَ لَمۡ يَلۡبَثُوٓاْ إِلَّا سَاعَةٗ مِّن نَّهَارِۢۚ بَلَٰغٞۚ فَهَلۡ يُهۡلَكُ إِلَّا ٱلۡقَوۡمُ ٱلۡفَٰسِقُونَ35