سجده
السَّجْدَة
السَّجدہ

LEARNING POINTS
این سوره آشکار میسازد که قرآن وحی الهی است.
این سوره همچنین دربارهی ویژگیهای مؤمنان و کافران و پاداش هر یک از آنها در روز قیامت سخن میگوید.
خداوند متعال یگانه خالق است و او قادر است همه را برای حسابرسی دوباره زنده کند.
کسانی که آخرت را انکار میکنند، هنگامی که در روز قیامت در پیشگاه خداوند حاضر میشوند، شرمنده خواهند شد.
کسانی که در این دنیا از یاد خداوند غافل میشوند، در آخرت در جهنم نادیده گرفته خواهند شد.
هیچ کس را یارای تصور پاداش شگفتانگیزی نیست که الله برای مؤمنان در جنت مهیا فرموده است.
روایت شده است که پیامبر (ص) این سوره و سوره انسان (۷۶) را در نماز صبح روزهای جمعه تلاوت میفرمودند. (به روایت امام بخاری و امام مسلم)

حمایت از پیامبر
1الف لام میم. 2تنزیل این کتاب بیشک از پروردگار عالمیان است. 3یا میگویند: «آن را به دروغ ساخته است»؟ نه! بلکه آن حق است از جانب پروردگارت ای پیامبر، تا قومی را بیم دهی که پیش از تو بیمدهندهای برایشان نیامده بود، باشد که هدایت یابند.
الٓمٓ 1تَنزِيلُ ٱلۡكِتَٰبِ لَا رَيۡبَ فِيهِ مِن رَّبِّ ٱلۡعَٰلَمِينَ 2أَمۡ يَقُولُونَ ٱفۡتَرَىٰهُۚ بَلۡ هُوَ ٱلۡحَقُّ مِن رَّبِّكَ لِتُنذِرَ قَوۡمٗا مَّآ أَتَىٰهُم مِّن نَّذِيرٖ مِّن قَبۡلِكَ لَعَلَّهُمۡ يَهۡتَدُونَ3
قدرت آفرینش خداوند
4الله همان کسی است که آسمانها و زمین و هر آنچه را که میان آن دو است در شش روز آفرید، سپس بر عرش استوا فرمود. برای شما جز او هیچ سرپرست و شفاعتکنندهای نیست. آیا پس متذکر نمیشوید؟ 5او امر [همه چیز] را از آسمان تا زمین تدبیر میکند، سپس آن [امر] در روزی که مقدارش هزار سال از آنچه شما میشمارید است، به سوی او بالا میرود. 6اوست دانای غیب و شهود، شکستناپذیر [عزیز]، مهربان [رحیم]. 7کسی که هر چیزی را که آفرید نیکو ساخت. و آفرینش انسان را از گل آغاز کرد. 8سپس نسل او را از نطفهای ناچیز قرار داد. 9سپس هر یک از آنها را راست و موزون ساخت و از روح خود در آنها دمید. و برای شما گوش و چشم و دلها قرار داد. با این حال، شما اندکی سپاسگزاری میکنید.
ٱللَّهُ ٱلَّذِي خَلَقَ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضَ وَمَا بَيۡنَهُمَا فِي سِتَّةِ أَيَّامٖ ثُمَّ ٱسۡتَوَىٰ عَلَى ٱلۡعَرۡشِۖ مَا لَكُم مِّن دُونِهِۦ مِن وَلِيّٖ وَلَا شَفِيعٍۚ أَفَلَا تَتَذَكَّرُونَ 4يُدَبِّرُ ٱلۡأَمۡرَ مِنَ ٱلسَّمَآءِ إِلَى ٱلۡأَرۡضِ ثُمَّ يَعۡرُجُ إِلَيۡهِ فِي يَوۡمٖ كَانَ مِقۡدَارُهُۥٓ أَلۡفَ سَنَةٖ مِّمَّا تَعُدُّونَ 5ذَٰلِكَ عَٰلِمُ ٱلۡغَيۡبِ وَٱلشَّهَٰدَةِ ٱلۡعَزِيزُ ٱلرَّحِيمُ 6ٱلَّذِيٓ أَحۡسَنَ كُلَّ شَيۡءٍ خَلَقَهُۥۖ وَبَدَأَ خَلۡقَ ٱلۡإِنسَٰنِ مِن طِينٖ 7ثُمَّ جَعَلَ نَسۡلَهُۥ مِن سُلَٰلَةٖ مِّن مَّآءٖ مَّهِينٖ 8ثُمَّ سَوَّىٰهُ وَنَفَخَ فِيهِ مِن رُّوحِهِۦۖ وَجَعَلَ لَكُمُ ٱلسَّمۡعَ وَٱلۡأَبۡصَٰرَ وَٱلۡأَفِۡٔدَةَۚ قَلِيلٗا مَّا تَشۡكُرُونَ9
منکران حیات پس از مرگ
10هنوز هم به تمسخر میپرسند: «آیا وقتی اجساد ما در زمین ناپدید شد، آیا واقعاً دوباره برانگیخته میشویم؟» بلکه آنها ملاقات پروردگارشان را به کلی انکار میکنند. 11بگو ای پیامبر: «فرشته مرگ که موکل شماست، روح شما را قبض میکند. و سپس همه شما به سوی پروردگارتان بازگردانده میشوید.» 12و کاش میدیدی ستمکاران را که در پیشگاه پروردگارشان سر به زیر افکنده، میگویند: «پروردگارا! اکنون دیدیم و شنیدیم (حق را)، پس ما را بازگردان تا عمل صالح انجام دهیم. اکنون به یقین ایمان آوردیم!» 13و اگر میخواستیم، هر نفسی را به آسانی هدایت میکردیم. ولی سخن من باید محقق شود: که قطعاً جهنم را از جن و انس، همگی پر خواهم کرد. 14پس بچشید عذاب را به خاطر فراموش کردن ملاقات این روزتان. ما نیز قطعاً شما را فراموش میکنیم. و بچشید عذاب جاودان را به خاطر آنچه انجام میدادید!
وَقَالُوٓاْ أَءِذَا ضَلَلۡنَا فِي ٱلۡأَرۡضِ أَءِنَّا لَفِي خَلۡقٖ جَدِيدِۢۚ بَلۡ هُم بِلِقَآءِ رَبِّهِمۡ كَٰفِرُونَ 10قُلۡ يَتَوَفَّىٰكُم مَّلَكُ ٱلۡمَوۡتِ ٱلَّذِي وُكِّلَ بِكُمۡ ثُمَّ إِلَىٰ رَبِّكُمۡ تُرۡجَعُونَ 11وَلَوۡ تَرَىٰٓ إِذِ ٱلۡمُجۡرِمُونَ نَاكِسُواْ رُءُوسِهِمۡ عِندَ رَبِّهِمۡ رَبَّنَآ أَبۡصَرۡنَا وَسَمِعۡنَا فَٱرۡجِعۡنَا نَعۡمَلۡ صَٰلِحًا إِنَّا مُوقِنُونَ 12وَلَوۡ شِئۡنَا لَأٓتَيۡنَا كُلَّ نَفۡسٍ هُدَىٰهَا وَلَٰكِنۡ حَقَّ ٱلۡقَوۡلُ مِنِّي لَأَمۡلَأَنَّ جَهَنَّمَ مِنَ ٱلۡجِنَّةِ وَٱلنَّاسِ أَجۡمَعِينَ 13فَذُوقُواْ بِمَا نَسِيتُمۡ لِقَآءَ يَوۡمِكُمۡ هَٰذَآ إِنَّا نَسِينَٰكُمۡۖ وَذُوقُواْ عَذَابَ ٱلۡخُلۡدِ بِمَا كُنتُمۡ تَعۡمَلُونَ14

WORDS OF WISDOM
همانطور که در سوره غاشیه (۸۸) اشاره کردیم، خداوند در آیه ۱۷ زیر میفرماید که چیزهای شگفتانگیزی که برای مؤمنان در بهشت آماده کرده است، فراتر از تصور انسان است. به همین دلیل، او از اصطلاحات کلی استفاده میکند (به عنوان مثال، باغهای باشکوه، رودخانهها، میوهها، نوشیدنیها، فرشهای فاخر، لباسهای ابریشمی و دستبندهای طلا)، فقط برای اینکه آن را به سطح درک ما نزدیک کند. اما بهشت بسیار فراتر از این توصیفات است. اگر با ماشین زمان به سال ۱۸۷۶ سفر کنید، چگونه جدیدترین گوشی هوشمند (با صفحه لمسی، اینترنت بیسیم، تشخیص چهره، گوگل مپس، سیری و سایر ابزارهای فوقالعاده) را برای الکساندر گراهام بل، مخترع تلفن، توصیف میکنید؟ گمان میکنم باید از کلمات بسیار سادهای برای توضیح دادن به او استفاده کنید، وگرنه او نمیفهمید که شما در مورد چه چیزی صحبت میکنید. به همین ترتیب، اگر خداوند بهشت را آنگونه که هست برای ما توصیف میکرد، ما قادر به درک آن نبودیم. بنابراین، او از کلمات سادهای استفاده میکند که ما میتوانیم با آنها ارتباط برقرار کنیم.
این علامت ۩ (که در پایان آیه ۱۵ به زبان عربی میبینیم) یکی از ۱۵ مکانی در قرآن را نشان میدهد که خواننده باید سجده کند و بگوید: «صورتم را به سوی کسی سجده میکنم که آن را آفرید و شکل داد و با قدرت و توانایی خود به آن توانایی شنیدن و دیدن بخشید. پس پربرکت است الله، بهترین آفرینندگان.» اگر این را به خاطر نمیآورید، میتوانید فقط بگویید «سبحان ربی الاعلی» (پاک و منزه است پروردگار من، والاترین). (به روایت امام حاکم)

صفات مؤمنان
15تنها مؤمنان واقعی به آیات ما کسانی هستند که وقتی آیات ما بر آنان تلاوت میشود، به سجده میافتند و پروردگارشان را تسبیح میگویند و تکبر نمیورزند. 16پهلوهایشان را شبانگاه از بسترها جدا میکنند، پروردگارشان را با بیم و امید میخوانند، و از آنچه روزیشان کردهایم انفاق میکنند. 17هیچ کس نمیداند چه مایه روشنی چشم برایشان پنهان شده است، به پاداش آنچه انجام میدادند.
إِنَّمَا يُؤۡمِنُ بَِٔايَٰتِنَا ٱلَّذِينَ إِذَا ذُكِّرُواْ بِهَا خَرُّواْۤ سُجَّدٗاۤ وَسَبَّحُواْ بِحَمۡدِ رَبِّهِمۡ وَهُمۡ لَا يَسۡتَكۡبِرُونَ 15تَتَجَافَىٰ جُنُوبُهُمۡ عَنِ ٱلۡمَضَاجِعِ يَدۡعُونَ رَبَّهُمۡ خَوۡفٗا وَطَمَعٗا وَمِمَّا رَزَقۡنَٰهُمۡ يُنفِقُونَ 16فَلَا تَعۡلَمُ نَفۡسٞ مَّآ أُخۡفِيَ لَهُم مِّن قُرَّةِ أَعۡيُنٖ جَزَآءَۢ بِمَا كَانُواْ يَعۡمَلُونَ17
مؤمنان و مفسدان
18آیا مؤمن با فاسق در پیشگاه خدا یکسان است؟ آنها یکسان نیستند! 19و اما کسانی که ایمان آوردند و کارهای شایسته انجام دادند، باغهای اقامتگاه برایشان خواهد بود، به عنوان منزلگاهی در برابر آنچه انجام میدادند. 20و اما فاسقان، آتش جایگاهشان خواهد بود. هرگاه بخواهند از آن خارج شوند، به آن بازگردانده میشوند. و به آنها گفته خواهد شد: «عذاب آتشی را بچشید که آن را تکذیب میکردید.» 21و قطعاً پیش از عذاب بزرگتر، از عذاب کوچکتر (در دنیا) به آنها میچشانیم، شاید بازگردند. 22و چه کسی ستمکارتر است از آن کس که آیات پروردگارش به او یادآوری شود، سپس از آنها روی برگرداند؟ ما قطعاً از مجرمان انتقام خواهیم گرفت.
أَفَمَن كَانَ مُؤۡمِنٗا كَمَن كَانَ فَاسِقٗاۚ لَّا يَسۡتَوُۥنَ 18أَمَّا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَعَمِلُواْ ٱلصَّٰلِحَٰتِ فَلَهُمۡ جَنَّٰتُ ٱلۡمَأۡوَىٰ نُزُلَۢا بِمَا كَانُواْ يَعۡمَلُونَ 19وَأَمَّا ٱلَّذِينَ فَسَقُواْ فَمَأۡوَىٰهُمُ ٱلنَّارُۖ كُلَّمَآ أَرَادُوٓاْ أَن يَخۡرُجُواْ مِنۡهَآ أُعِيدُواْ فِيهَا وَقِيلَ لَهُمۡ ذُوقُواْ عَذَابَ ٱلنَّارِ ٱلَّذِي كُنتُم بِهِۦ تُكَذِّبُونَ 20وَلَنُذِيقَنَّهُم مِّنَ ٱلۡعَذَابِ ٱلۡأَدۡنَىٰ دُونَ ٱلۡعَذَابِ ٱلۡأَكۡبَرِ لَعَلَّهُمۡ يَرۡجِعُونَ 21وَمَنۡ أَظۡلَمُ مِمَّن ذُكِّرَ بَِٔايَٰتِ رَبِّهِۦ ثُمَّ أَعۡرَضَ عَنۡهَآۚ إِنَّا مِنَ ٱلۡمُجۡرِمِينَ مُنتَقِمُونَ22
وحی از الله
23قطعاً ما به موسی کتاب دادیم، پس در (مورد) دریافت (وحی) توسط تو (ای پیامبر) تردیدی نداشته باش، و آن را هدایتی برای بنیاسرائیل قرار دادیم. 24ما از میان آنها پیشوایانی قرار دادیم که به فرمان ما هدایت میکردند، هنگامی که صبر کردند و به آیات ما یقین داشتند. 25پروردگار تو قطعاً در روز قیامت میان آنها در مورد آنچه اختلاف داشتند، حکم خواهد کرد.
وَلَقَدۡ ءَاتَيۡنَا مُوسَى ٱلۡكِتَٰبَ فَلَا تَكُن فِي مِرۡيَةٖ مِّن لِّقَآئِهِۦۖ وَجَعَلۡنَٰهُ هُدٗى لِّبَنِيٓ إِسۡرَٰٓءِيلَ 23وَجَعَلۡنَا مِنۡهُمۡ أَئِمَّةٗ يَهۡدُونَ بِأَمۡرِنَا لَمَّا صَبَرُواْۖ وَكَانُواْ بَِٔايَٰتِنَا يُوقِنُونَ 24إِنَّ رَبَّكَ هُوَ يَفۡصِلُ بَيۡنَهُمۡ يَوۡمَ ٱلۡقِيَٰمَةِ فِيمَا كَانُواْ فِيهِ يَخۡتَلِفُونَ25
الله میتواند مردگان را دوباره زنده کند.
26آیا برایشان روشن نگردیده است که چه بسیار اقوامی را پیش از آنان نابود کردیم، در حالی که بر ویرانههایشان میگذرند؟ مسلماً در این آیات و نشانههایی است. آیا پس گوش فرا نمیدهند؟ 27آیا نمیبینند چگونه باران را به سوی زمین خشک میرانیم، و با آن کشتزارهای گوناگون میرویانیم که خودشان و دامهایشان از آن میخورند؟ آیا پس نمیبینند؟
أَوَ لَمۡ يَهۡدِ لَهُمۡ كَمۡ أَهۡلَكۡنَا مِن قَبۡلِهِم مِّنَ ٱلۡقُرُونِ يَمۡشُونَ فِي مَسَٰكِنِهِمۡۚ إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَأٓيَٰتٍۚ أَفَلَا يَسۡمَعُونَ 26أَوَ لَمۡ يَرَوۡاْ أَنَّا نَسُوقُ ٱلۡمَآءَ إِلَى ٱلۡأَرۡضِ ٱلۡجُرُزِ فَنُخۡرِجُ بِهِۦ زَرۡعٗا تَأۡكُلُ مِنۡهُ أَنۡعَٰمُهُمۡ وَأَنفُسُهُمۡۚ أَفَلَا يُبۡصِرُونَ27
منکران روز جزا
28میپرسند: این روز داوری کی فرا میرسد، اگر راست میگویید؟ 29بگو: در روز داوری، ایمان آوردن کافران سودی به حالشان نخواهد داشت و به آنها مهلت داده نخواهد شد. 30پس از آنها روی بگردان و منتظر باش! آنها نیز منتظرند.
وَيَقُولُونَ مَتَىٰ هَٰذَا ٱلۡفَتۡحُ إِن كُنتُمۡ صَٰدِقِينَ 28قُلۡ يَوۡمَ ٱلۡفَتۡحِ لَا يَنفَعُ ٱلَّذِينَ كَفَرُوٓاْ إِيمَٰنُهُمۡ وَلَا هُمۡ يُنظَرُونَ 29فَأَعۡرِضۡ عَنۡهُمۡ وَٱنتَظِرۡ إِنَّهُم مُّنتَظِرُونَ30