انبیا
الأنبِيَاء
الانبیاء

LEARNING POINTS
مشرکان به خاطر تمسخر پیامبر (ص)، انکار روز قیامت، و رد کردن قرآن به عنوان 'شعر' سرزنش میشوند.
بتها ناتوان هستند و نمیتوانند در این دنیا و آخرت به پیروان خود کمک کنند.
ستمکاران همیشه حقیقت را مسخره میکنند، اما وقتی که دیگر دیر شده است، با عجله طلب رحمت میکنند.
در روز قیامت، با همه به عدالت رفتار خواهد شد.
الله خالق کائنات و تنها اوست که شایسته پرستش ماست.
الله فرزند ندارد.
الله همیشه پیامبرانش را یاری میکند و دعاهایشان را اجابت مینماید.
پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) رحمتی برای عالمیان فرستاده شد.


WORDS OF WISDOM
بتپرستان از سبک قرآن بسیار تحت تأثیر قرار گرفته بودند. اما نمیخواستند به اسلام عمل کنند، بنابراین مجبور بودند برای رد ایمان بهانههایی بتراشند. طبق آیات ۲۱:۳-۵، برخی از آنها قرآن را به جادو تشبیه کردند، در حالی که دیگران پیامبر (ص) را «شاعر» نامیدند. اما همه میدانستند که تمام آن ادعاها باطل بودند.

WORDS OF WISDOM
بسیاری از شاعران حرفهای غیرمسلمان اذعان داشتند که قرآن هیچ ارتباطی با شعر ندارد. دلیل اینکه برخی بتپرستان آن را «شعر» مینامیدند این بود که نمیدانستند چه نام دیگری بر آن بگذارند.
با وجود اینکه قرآن از همان حروف و کلماتی تشکیل شده است که اعراب هر روز از آنها استفاده میکنند، سبک قرآنی بسیار منحصر به فرد است. این سبک کاملاً با شعر عربی که دارای ویژگیها و ساختارهای خاصی مانند وزن، قافیه و غیره است، متفاوت است. انتخاب واژگان قرآن نمیتوانست بهتر از این باشد و هر کلمه دقیقاً در جایگاه کامل خود استفاده شده است. این وضعیت در مورد اشعار عربی صدق نمیکرد. حتی بزرگترین شاعران تاریخ عرب نیز اغلب به دلیل سبک و انتخاب کلمات ناقصشان مورد انتقاد قرار گرفتهاند.
شاعران عرب معمولاً شترها، شراب، زنان، شب و ستارگان، قبیله شگفتانگیزشان، دشمنان وحشتناکشان و غیره را توصیف میکردند. اما قرآن در مورد موضوعات مهمی مانند هدف از هستی ما، از کجا آمدهایم و پس از مرگ به کجا خواهیم رفت، رابطه ما با خالقمان و بقیه مخلوقات او، و چگونگی دستیابی به موفقیت در این دنیا و آخرت صحبت میکند. قرآن همچنین در مورد نماز، صدقه و مهربانی و نیز قوانین خانواده، قوانین ارث، حقوق زنان، حقوق بشر، حقوق حیوانات، رژیم غذایی، سلامت، تجارت، مشاوره، سیاست، جنگ و صلح و موارد دیگر سخن میگوید. این موضوعات برای هر زمان و مکانی مناسب هستند.
علاوه بر این، هر شاعری در برخی موضوعات خوب بود، اما در برخی دیگر نه. به عنوان مثال، برخی شاعران اشعار شگفتانگیزی درباره اسب خود میسرودند، اما سبکشان هنگام دفاع از قبیلهشان بسیار ضعیف بود. برخی اشعار قدرتمندی برای حمله به دشمنانشان میساختند، اما در بیان احساساتشان هنگام مرگ مادرشان ناتوان بودند. اما سبک قرآن به یک اندازه قدرتمند است، چه الله داستانی را روایت کند، حکمی صادر کند، به سوالی پاسخ دهد، استدلالی بیاورد یا درسی بیاموزد. به خاطر داشته باشید که بسیاری از داستانهای قرآن در واقع به زبان عربی اتفاق نیفتادهاند. به عنوان مثال، فرعون به زبان مصری باستان صحبت میکرد، موسی (ع) عمدتاً عبری صحبت میکرد، عیسی (ع) آرامی صحبت میکرد و برخی پیامبران دیگر به زبانهای دیگری سخن میگفتند. همه این داستانها در قرآن به عربی فصیح و کامل روایت شدهاند، صرف نظر از زبان اصلی آنها.
قرآن اعراب را به چالش کشید تا کتابی مشابه سبک قرآن بیاورند، اما استادان زبان عربی در انجام این کار شکست خوردند. حتی زمانی که این چالش به ۱۰ سوره یا حتی ۱ سوره کاهش یافت، آنها باز هم شکست خوردند. آنها همچنین به چالش کشیده شدند تا اشتباهاتی در قرآن بیابند، اما نتوانستند هیچ اشتباهی پیدا کنند. در عوض، آنها گفتند: «بیایید به جنگ برویم!»
برخی افراد در زمان پیامبر (ص) و پس از آن ادعای پیامبری کردند. برخی از آنها سعی کردند سبک قرآن را تقلید کنند، اما چیزهایی که ساختند حتی برای سایر غیرمسلمانان نیز مضحک بود. یکی از آن پیامبران دروغین، به نام مسیلمه، ادعا کرد که سورهای دریافت کرده که حیوانی کوچک بیابانی با موهای بلند و گوشهای بزرگ را توصیف میکند. هنگامی که او این مزخرفات را برای عمرو بن عاص تلاوت کرد، عمرو به او گفت: "به خدا قسم! تو میدانی که من میدانم تو دروغگو هستی!" {امام ابن کثیر}
اعجاز قرآن زمانی چشمگیرتر میشود که میدانیم پیامبر (ص) خواندن و نوشتن نمیدانستند. هر انسان منصف و منطقی، که با قلبی گشاده و ذهنی باز مطالعه کند، درخواهد یافت که محال است این قرآن توسط کسی جز خداوند تولید شده باشد.

روی گرداندن از حقیقت
1وقت حساب مردم بسیار نزدیک شده است، در حالی که آنها در غفلت روی برمیگردانند. 2هر بار که پند تازهای از پروردگارشان به آنها میرسد، هرگز به آن گوش فرا نمیدهند مگر آنکه آن را به تمسخر بگیرند. 3در حالی که دلهایشان لاهیه است. ستمکاران پنهانی به یکدیگر میگویند: «آیا این (شخص) جز بشری مانند خودتان نیست؟ چگونه به این سحر دل میبندید، در حالی که شما به وضوح میبینید؟» 4(پیامبر) گفت: «پروردگار من هر سخنی را در آسمانها و زمین میداند؛ او شنوا و داناست.» 5بلکه میگویند: «این (قرآن) خوابهای پریشان است! نه، آن را به دروغ ساخته است! نه، او شاعری است! پس باید برای ما نشانهای بیاورد مانند پیامبران پیشین.» 6هیچ یک از جوامعی که پیش از آنان نابودشان کردیم، پس از دریافت نشانههایی که مطالبه کرده بودند، ایمان نیاوردند. آیا اینان (مکیان) پس از آن ایمان خواهند آورد؟
ٱقۡتَرَبَ لِلنَّاسِ حِسَابُهُمۡ وَهُمۡ فِي غَفۡلَةٖ مُّعۡرِضُونَ 1مَا يَأۡتِيهِم مِّن ذِكۡرٖ مِّن رَّبِّهِم مُّحۡدَثٍ إِلَّا ٱسۡتَمَعُوهُ وَهُمۡ يَلۡعَبُونَ 2لَاهِيَةٗ قُلُوبُهُمۡۗ وَأَسَرُّواْ ٱلنَّجۡوَى ٱلَّذِينَ ظَلَمُواْ هَلۡ هَٰذَآ إِلَّا بَشَرٞ مِّثۡلُكُمۡۖ أَفَتَأۡتُونَ ٱلسِّحۡرَ وَأَنتُمۡ تُبۡصِرُونَ 3قَالَ رَبِّي يَعۡلَمُ ٱلۡقَوۡلَ فِي ٱلسَّمَآءِ وَٱلۡأَرۡضِۖ وَهُوَ ٱلسَّمِيعُ ٱلۡعَلِيمُ 4بَلۡ قَالُوٓاْ أَضۡغَٰثُ أَحۡلَٰمِۢ بَلِ ٱفۡتَرَىٰهُ بَلۡ هُوَ شَاعِرٞ فَلۡيَأۡتِنَا بَِٔايَةٖ كَمَآ أُرۡسِلَ ٱلۡأَوَّلُونَ 5مَآ ءَامَنَتۡ قَبۡلَهُم مِّن قَرۡيَةٍ أَهۡلَكۡنَٰهَآۖ أَفَهُمۡ يُؤۡمِنُونَ6
پیامبران انسان هستند، نه فرشتگان
7و پیش از تو (ای پیامبر) نیز جز مردانی را که به آنان وحی میکردیم، نفرستادیم. اگر نمیدانید، از اهل ذکر بپرسید. 8ما برای آنان پیکرهایی قرار ندادیم که غذا نخورند و عمر جاودانه نیز نداشتند. 9سپس وعده خویش را در مورد آنان محقق ساختیم، آنان را و هر که را میخواستیم نجات دادیم و اسرافکنندگان را هلاک کردیم.
وَمَآ أَرۡسَلۡنَا قَبۡلَكَ إِلَّا رِجَالٗا نُّوحِيٓ إِلَيۡهِمۡۖ فَسَۡٔلُوٓاْ أَهۡلَ ٱلذِّكۡرِ إِن كُنتُمۡ لَا تَعۡلَمُونَ 7وَمَا جَعَلۡنَٰهُمۡ جَسَدٗا لَّا يَأۡكُلُونَ ٱلطَّعَامَ وَمَا كَانُواْ خَٰلِدِينَ 8ثُمَّ صَدَقۡنَٰهُمُ ٱلۡوَعۡدَ فَأَنجَيۡنَٰهُمۡ وَمَن نَّشَآءُ وَأَهۡلَكۡنَا ٱلۡمُسۡرِفِينَ9
هشدار به بتپرستان مکی
10ما قطعاً به تو کتابی نازل کردهایم که برای تو مایه شرف بزرگی است. آیا پس نمیفهمید؟ 11چه بسیار شهرهای ستمگری را که ما نابود کردیم و پس از آنها مردمان دیگری را برپا داشتیم! 12هنگامی که آن ستمگران عذاب ما را احساس کردند، بیدرنگ گریختند. 13به آنها گفته شد: «نگریزید! به سوی ناز و نعمت خود و خانههایتان بازگردید تا مورد بازخواست قرار گیرید.» 14فریاد زدند: «وای بر ما! ما واقعاً ستمکار بودیم.» 15آنان پیوسته این ندا را تکرار میکردند تا آنکه ما آنان را درو کردیم و بیجانشان ساختیم.
لَقَدۡ أَنزَلۡنَآ إِلَيۡكُمۡ كِتَٰبٗا فِيهِ ذِكۡرُكُمۡۚ أَفَلَا تَعۡقِلُونَ 10وَكَمۡ قَصَمۡنَا مِن قَرۡيَةٖ كَانَتۡ ظَالِمَةٗ وَأَنشَأۡنَا بَعۡدَهَا قَوۡمًا ءَاخَرِينَ 11فَلَمَّآ أَحَسُّواْ بَأۡسَنَآ إِذَا هُم مِّنۡهَا يَرۡكُضُونَ 12لَا تَرۡكُضُواْ وَٱرۡجِعُوٓاْ إِلَىٰ مَآ أُتۡرِفۡتُمۡ فِيهِ وَمَسَٰكِنِكُمۡ لَعَلَّكُمۡ تُسَۡٔلُونَ 13قَالُواْ يَٰوَيۡلَنَآ إِنَّا كُنَّا ظَٰلِمِينَ 14فَمَا زَالَت تِّلۡكَ دَعۡوَىٰهُمۡ حَتَّىٰ جَعَلۡنَٰهُمۡ حَصِيدًا خَٰمِدِينَ15
Verse 10: یعنی اگر آنها از قرآن پیروی کنند، قرآن مایه عزت و افتخار بزرگی برایشان خواهد بود.
همه چیز با حکمتی آفریده شده است.
16ما آسمانها و زمین و آنچه میان آن دو است را به لهو و لعب نیافریدیم. 17اگر میخواستیم لهوی برگزینیم، آن را از نزد خود برمیگزیدیم. حاشا که چنین کنیم. 18بلکه ما حق را بر باطل میکوبیم، پس آن را در هم میشکند و ناگهان باطل از میان میرود. وای بر شما از آنچه وصف میکنید! 19و هر که در آسمانها و زمین است از آن اوست. و کسانی که نزد اویند، از پرستش او تکبر نمیورزند و ملول نمیگردند. 20شب و روز او را تسبیح میکنند و سستی نمیورزند.
وَمَا خَلَقۡنَا ٱلسَّمَآءَ وَٱلۡأَرۡضَ وَمَا بَيۡنَهُمَا لَٰعِبِينَ 16لَوۡ أَرَدۡنَآ أَن نَّتَّخِذَ لَهۡوٗا لَّٱتَّخَذۡنَٰهُ مِن لَّدُنَّآ إِن كُنَّا فَٰعِلِينَ 17بَلۡ نَقۡذِفُ بِٱلۡحَقِّ عَلَى ٱلۡبَٰطِلِ فَيَدۡمَغُهُۥ فَإِذَا هُوَ زَاهِقٞۚ وَلَكُمُ ٱلۡوَيۡلُ مِمَّا تَصِفُونَ 18وَلَهُۥ مَن فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِۚ وَمَنۡ عِندَهُۥ لَا يَسۡتَكۡبِرُونَ عَنۡ عِبَادَتِهِۦ وَلَا يَسۡتَحۡسِرُونَ 19يُسَبِّحُونَ ٱلَّيۡلَ وَٱلنَّهَارَ لَا يَفۡتُرُونَ20
Verse 18: ادعاهایشان که الله شریک و فرزندان دارد.

WORDS OF WISDOM
در آیات ۲۱ تا ۲۵، به پیامبر (ص) دستور داده شده است که بتپرستان را به چالش بکشد تا دلایل منطقی و مکتوب برای وجود خدایان دیگر غیر از الله ارائه دهند. این آیات استدلال میکنند که اگر خدایان دیگری وجود داشتند، آنها برای سلطه با یکدیگر میجنگیدند و باعث فروپاشی جهان میشدند. قرآن و همچنین کتب آسمانی پیشین بر این نکته توافق دارند که تنها یک خدا وجود دارد.
بتها عاجزند
21آیا آنان از زمین خدایانی گرفتند که مردگان را زنده کنند؟ 22اگر در آسمانها و زمین، خدایانی جز الله بود، هر دو تباه میشدند. پس منزه است خدا، پروردگار عرش، از آنچه توصیف میکنند. 23او از آنچه انجام میدهد بازخواست نمیشود، ولی آنان همه بازخواست میشوند. 24آیا آنان جز او خدایانی گرفتند؟ بگو: «دلیل خود را بیاورید. این پیام کسانی است که با من هستند و پیامهای کسانی که پیش از من بودند.» ولی بیشترشان حق را نمیدانند، پس روی برمیگردانند. 25و ما پیش از تو هیچ پیامبری نفرستادیم مگر آنکه به او وحی کردیم: «که هیچ معبودی جز من نیست، پس تنها مرا بپرستید.»
أَمِ ٱتَّخَذُوٓاْ ءَالِهَةٗ مِّنَ ٱلۡأَرۡضِ هُمۡ يُنشِرُونَ 21لَوۡ كَانَ فِيهِمَآ ءَالِهَةٌ إِلَّا ٱللَّهُ لَفَسَدَتَاۚ فَسُبۡحَٰنَ ٱللَّهِ رَبِّ ٱلۡعَرۡشِ عَمَّا يَصِفُونَ 22لَا يُسَۡٔلُ عَمَّا يَفۡعَلُ وَهُمۡ يُسَۡٔلُونَ 23أَمِ ٱتَّخَذُواْ مِن دُونِهِۦٓ ءَالِهَةٗۖ قُلۡ هَاتُواْ بُرۡهَٰنَكُمۡۖ هَٰذَا ذِكۡرُ مَن مَّعِيَ وَذِكۡرُ مَن قَبۡلِيۚ بَلۡ أَكۡثَرُهُمۡ لَا يَعۡلَمُونَ ٱلۡحَقَّۖ فَهُم مُّعۡرِضُونَ 24وَمَآ أَرۡسَلۡنَا مِن قَبۡلِكَ مِن رَّسُولٍ إِلَّا نُوحِيٓ إِلَيۡهِ أَنَّهُۥ لَآ إِلَٰهَ إِلَّآ أَنَا۠ فَٱعۡبُدُونِ25
Verse 24: یعنی اینکه قرآن، تورات و انجیل نشان میدهند که تنها یک خدا هست.
فرشتگان دخترانِ الله نیستند.
26و میگویند: «رحمان فرزندانی دارد!»۴ منزه است او! بلکه آنان (فرشتگان) تنها بندگان گرامی اویند، 27که تا او سخن نگوید، سخن نمیگویند و تنها آنچه را او فرمان میدهد، انجام میدهند. 28او آنچه را پیش روی آنهاست و آنچه را پشت سر آنهاست، کاملاً میداند. آنها برای دفاع از کسی سخن نمیگویند مگر آنکه او اجازه دهد. و آنها از هیبت او بیمناکند. 29و هر کس از آنها بگوید: «من معبودی جز او هستم»، او را به جهنم کیفر میدهیم. این گونه ستمکاران را جزا میدهیم.
وَقَالُواْ ٱتَّخَذَ ٱلرَّحۡمَٰنُ وَلَدٗاۗ سُبۡحَٰنَهُۥۚ بَلۡ عِبَادٞ مُّكۡرَمُونَ 26لَا يَسۡبِقُونَهُۥ بِٱلۡقَوۡلِ وَهُم بِأَمۡرِهِۦ يَعۡمَلُونَ 27يَعۡلَمُ مَا بَيۡنَ أَيۡدِيهِمۡ وَمَا خَلۡفَهُمۡ وَلَا يَشۡفَعُونَ إِلَّا لِمَنِ ٱرۡتَضَىٰ وَهُم مِّنۡ خَشۡيَتِهِۦ مُشۡفِقُونَ 28وَمَن يَقُلۡ مِنۡهُمۡ إِنِّيٓ إِلَٰهٞ مِّن دُونِهِۦ فَذَٰلِكَ نَجۡزِيهِ جَهَنَّمَۚ كَذَٰلِكَ نَجۡزِي ٱلظَّٰلِمِينَ29
Verse 26: برخی بتپرستان ادعا میکردند که فرشتگان دختران الله بودند.

معجزات در جهان
30آیا کافران ندیدند که آسمانها و زمین به هم پیوسته بودند، پس ما آنها را از هم گشودیم؟ و هر چیز زندهای را از آب آفریدیم. آیا پس ایمان نمیآورند؟ 31و بر زمین کوههای استواری قرار دادیم تا مبادا [زمین] آنها را بلرزاند، و در آن راههای گشادهای قرار دادیم تا شاید راه یابند. 32و آسمان را سقفی محفوظ قرار دادیم، و حال آنکه آنها از آیات آن رویگردانند. 33و اوست کسی که شب و روز و خورشید و ماه را آفرید؛ هر یک در مداری شناورند.
أَوَ لَمۡ يَرَ ٱلَّذِينَ كَفَرُوٓاْ أَنَّ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضَ كَانَتَا رَتۡقٗا فَفَتَقۡنَٰهُمَاۖ وَجَعَلۡنَا مِنَ ٱلۡمَآءِ كُلَّ شَيۡءٍ حَيٍّۚ أَفَلَا يُؤۡمِنُونَ 30وَجَعَلۡنَا فِي ٱلۡأَرۡضِ رَوَٰسِيَ أَن تَمِيدَ بِهِمۡ وَجَعَلۡنَا فِيهَا فِجَاجٗا سُبُلٗا لَّعَلَّهُمۡ يَهۡتَدُونَ 31وَجَعَلۡنَا ٱلسَّمَآءَ سَقۡفٗا مَّحۡفُوظٗاۖ وَهُمۡ عَنۡ ءَايَٰتِهَا مُعۡرِضُونَ 32وَهُوَ ٱلَّذِي خَلَقَ ٱلَّيۡلَ وَٱلنَّهَارَ وَٱلشَّمۡسَ وَٱلۡقَمَرَۖ كُلّٞ فِي فَلَكٖ يَسۡبَحُونَ33
Verse 30: این احتمالاً به رویدادی اشاره دارد که معمولاً به «مهبانگ» معروف است.
عمر کوتاه
34ما پیش از تو به هیچ بشری عمر جاودان ندادهایم ای پیامبر؛ پس اگر تو بمیری، آیا مشرکان جاودانه خواهند ماند؟ 35هر نفسی طعم مرگ را خواهد چشید. و ما شما را با خیر و شر میآزماییم، سپس به سوی ما بازگردانده میشوید.
وَمَا جَعَلۡنَا لِبَشَرٖ مِّن قَبۡلِكَ ٱلۡخُلۡدَۖ أَفَإِيْن مِّتَّ فَهُمُ ٱلۡخَٰلِدُونَ 34كُلُّ نَفۡسٖ ذَآئِقَةُ ٱلۡمَوۡتِۗ وَنَبۡلُوكُم بِٱلشَّرِّ وَٱلۡخَيۡرِ فِتۡنَةٗۖ وَإِلَيۡنَا تُرۡجَعُونَ35
هشدار به بتپرستان
36و چون کافران تو را میبینند، جز به تمسخرت نمیگیرند (و میگویند:) آیا این همان کسی است که خدایان شما را نکوهش میکند؟ در حالی که خودشان یاد خدای رحمان را انکار میکنند. 37انسان از شتاب آفریده شده است. به زودی آیات خود را به شما نشان خواهم داد، پس از من نخواهید که (در آنها) عجله کنم. 38و میگویند: اگر راست میگویید، این وعده (عذاب) کی خواهد بود؟ 39اگر کافران میدانستند زمانی فرا میرسد که نمیتوانند آتش را از چهرهها و پشتهایشان بازدارند و یاری نخواهند شد. 40بلکه (آن) ساعت (قیامت) ناگهان بر آنان فرا میرسد و آنان را مبهوت میکند، پس نه میتوانند آن را بازگردانند و نه به آنان مهلت داده میشود. 41پیش از تو نیز پیامبرانی مورد تمسخر قرار گرفتند، اما کسانی که آنان را مسخره میکردند، عذاب آنچه را که مسخره میکردند، آنان را فرا گرفت.
وَإِذَا رَءَاكَ ٱلَّذِينَ كَفَرُوٓاْ إِن يَتَّخِذُونَكَ إِلَّا هُزُوًا أَهَٰذَا ٱلَّذِي يَذۡكُرُ ءَالِهَتَكُمۡ وَهُم بِذِكۡرِ ٱلرَّحۡمَٰنِ هُمۡ كَٰفِرُونَ 36خُلِقَ ٱلۡإِنسَٰنُ مِنۡ عَجَلٖۚ سَأُوْرِيكُمۡ ءَايَٰتِي فَلَا تَسۡتَعۡجِلُونِ 37وَيَقُولُونَ مَتَىٰ هَٰذَا ٱلۡوَعۡدُ إِن كُنتُمۡ صَٰدِقِينَ 38لَوۡ يَعۡلَمُ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ حِينَ لَا يَكُفُّونَ عَن وُجُوهِهِمُ ٱلنَّارَ وَلَا عَن ظُهُورِهِمۡ وَلَا هُمۡ يُنصَرُونَ 39بَلۡ تَأۡتِيهِم بَغۡتَةٗ فَتَبۡهَتُهُمۡ فَلَا يَسۡتَطِيعُونَ رَدَّهَا وَلَا هُمۡ يُنظَرُونَ 40وَلَقَدِ ٱسۡتُهۡزِئَ بِرُسُلٖ مِّن قَبۡلِكَ فَحَاقَ بِٱلَّذِينَ سَخِرُواْ مِنۡهُم مَّا كَانُواْ بِهِۦ يَسۡتَهۡزِءُونَ41
Verse 37: یعنی عذابهایم.
پرسشها از بتپرستان
42بگو ای پیامبر: چه کسی شما را در شب و روز از [عذاب] خدای رحمان حفظ میکند؟ با این حال، آنها از یاد پروردگارشان روی میگردانند. 43آیا آنها معبودانی جز ما دارند که بتوانند از آنها حمایت کنند؟ در حالی که خودشان هم نمیتوانند از خودشان دفاع کنند و در برابر ما هیچ یاوری ندارند. 44بلکه ما اینها و پدرانشان را [مدتها] بهرهمند ساختیم. آیا نمیبینند که ما پیوسته از اطراف [قدرت و سرزمینشان] میکاهیم؟ آیا آنها پیروز خواهند بود؟
قُلۡ مَن يَكۡلَؤُكُم بِٱلَّيۡلِ وَٱلنَّهَارِ مِنَ ٱلرَّحۡمَٰنِۚ بَلۡ هُمۡ عَن ذِكۡرِ رَبِّهِم مُّعۡرِضُونَ 42أَمۡ لَهُمۡ ءَالِهَةٞ تَمۡنَعُهُم مِّن دُونِنَاۚ لَا يَسۡتَطِيعُونَ نَصۡرَ أَنفُسِهِمۡ وَلَا هُم مِّنَّا يُصۡحَبُونَ 43بَلۡ مَتَّعۡنَا هَٰٓؤُلَآءِ وَءَابَآءَهُمۡ حَتَّىٰ طَالَ عَلَيۡهِمُ ٱلۡعُمُرُۗ أَفَلَا يَرَوۡنَ أَنَّا نَأۡتِي ٱلۡأَرۡضَ نَنقُصُهَا مِنۡ أَطۡرَافِهَآۚ أَفَهُمُ ٱلۡغَٰلِبُونَ44
Verse 44: با کاهش دادن قلمرو، اقتدار و غیره آنها.
انذار قیامت
45بگو ای پیامبر، من شما را فقط با وحی انذار میکنم. اما کران، وقتی انذار میشوند، نمیتوانند ندا را بشنوند! 46اگر حتی ذرهای از عذاب پروردگارت به آنها میرسید، حتماً فریاد میزدند: «وای بر ما! ما هلاک شدیم! ما واقعاً ستمکار بودیم.» 47و ما میزانهای عدالت را در روز قیامت برپا خواهیم کرد، پس به هیچ نفسی هیچ ستمی نخواهد شد. حتی اگر عملی به وزن دانه خردلی باشد، ما آن را حاضر خواهیم کرد. و ما برای حسابرسی کافی هستیم.
قُلۡ إِنَّمَآ أُنذِرُكُم بِٱلۡوَحۡيِۚ وَلَا يَسۡمَعُ ٱلصُّمُّ ٱلدُّعَآءَ إِذَا مَا يُنذَرُونَ 45وَلَئِن مَّسَّتۡهُمۡ نَفۡحَةٞ مِّنۡ عَذَابِ رَبِّكَ لَيَقُولُنَّ يَٰوَيۡلَنَآ إِنَّا كُنَّا ظَٰلِمِينَ 46وَنَضَعُ ٱلۡمَوَٰزِينَ ٱلۡقِسۡطَ لِيَوۡمِ ٱلۡقِيَٰمَةِ فَلَا تُظۡلَمُ نَفۡسٞ شَيۡٔٗاۖ وَإِن كَانَ مِثۡقَالَ حَبَّةٖ مِّنۡ خَرۡدَلٍ أَتَيۡنَا بِهَاۗ وَكَفَىٰ بِنَا حَٰسِبِينَ47
وحی الله
48به راستی ما به موسی و هارون فرقان (معیار حق و باطل) را دادیم، نوری و یادآوری برای مؤمنان. 49کسانی که از پروردگارشان در نهان خشیت دارند و از ساعت (قیامت) پیوسته بیمناکند. 50و این قرآن، پندی مبارک است که ما آن را نازل کردهایم. آیا شما آن را انکار میکنید؟
وَلَقَدۡ ءَاتَيۡنَا مُوسَىٰ وَهَٰرُونَ ٱلۡفُرۡقَانَ وَضِيَآءٗ وَذِكۡرٗا لِّلۡمُتَّقِينَ 48ٱلَّذِينَ يَخۡشَوۡنَ رَبَّهُم بِٱلۡغَيۡبِ وَهُم مِّنَ ٱلسَّاعَةِ مُشۡفِقُونَ 49وَهَٰذَا ذِكۡرٞ مُّبَارَكٌ أَنزَلۡنَٰهُۚ أَفَأَنتُمۡ لَهُۥ مُنكِرُونَ50
Verse 49: این همچنین میتواند به این معنی باشد که آنها پروردگارشان را در نهان، همانقدر که در آشکار، گرامی میدارند.
پیامبر ابراهیم
51و قطعاً پیش از این ما به ابراهیم رشدش را عطا کرده بودیم و ما به او دانا بودیم. 52هنگامی که به پدرش و قومش گفت: «این بتها چیستند که شما ملازم آنها هستید؟» 53گفتند: «ما پدرانمان را یافتیم که پرستنده آنها بودند.» 54گفت: «قطعاً شما و پدرانتان در گمراهی آشکار بودهاید.» 55گفتند: «آیا حق را برای ما آوردهای یا تو از بازیکنندگان هستی؟» 56او گفت: «همانا پروردگار شما، پروردگار آسمانها و زمین است که آن دو را آفرید، و من بر این گواهم.» 57پس با خود گفت: «والله! پس از آنکه پشت کنید و بروید، بر ضد بتهایتان کاری خواهم کرد.» 58پس آنها را در هم شکست، جز بزرگترینشان، تا شاید به آن بازگردند.
وَلَقَدۡ ءَاتَيۡنَآ إِبۡرَٰهِيمَ رُشۡدَهُۥ مِن قَبۡلُ وَكُنَّا بِهِۦ عَٰلِمِينَ 51إِذۡ قَالَ لِأَبِيهِ وَقَوۡمِهِۦ مَا هَٰذِهِ ٱلتَّمَاثِيلُ ٱلَّتِيٓ أَنتُمۡ لَهَا عَٰكِفُونَ 52قَالُواْ وَجَدۡنَآ ءَابَآءَنَا لَهَا عَٰبِدِينَ 53قَالَ لَقَدۡ كُنتُمۡ أَنتُمۡ وَءَابَآؤُكُمۡ فِي ضَلَٰلٖ مُّبِينٖ 54قَالُوٓاْ أَجِئۡتَنَا بِٱلۡحَقِّ أَمۡ أَنتَ مِنَ ٱللَّٰعِبِينَ 55قَالَ بَل رَّبُّكُمۡ رَبُّ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِ ٱلَّذِي فَطَرَهُنَّ وَأَنَا۠ عَلَىٰ ذَٰلِكُم مِّنَ ٱلشَّٰهِدِينَ 56وَتَٱللَّهِ لَأَكِيدَنَّ أَصۡنَٰمَكُم بَعۡدَ أَن تُوَلُّواْ مُدۡبِرِينَ 57فَجَعَلَهُمۡ جُذَٰذًا إِلَّا كَبِيرٗا لَّهُمۡ لَعَلَّهُمۡ إِلَيۡهِ يَرۡجِعُونَ58
واکنش قومش
59گفتند: «چه کسی با خدایان ما چنین کرده است؟ او قطعاً از ستمکاران است!» 60برخی گفتند: «شنیدیم جوانی به نام ابراهیم علیه آنها سخن میگفت.» 61گفتند: «او را در برابر دیدگان مردم بیاورید تا شاهد باشند.» 62گفتند: «ای ابراهیم، آیا تو با خدایان ما چنین کردی؟» 63او پاسخ داد: «بلکه این بزرگترینشان این کار را کرده است! پس از آنها بپرسید، اگر سخن میگویند!» 64پس به خود آمدند و به یکدیگر گفتند: «شما خودتان ستمکارید!» 65سپس دوباره به حالت اول خود بازگشتند و گفتند: «تو خود میدانی که اینها سخن نمیگویند.» 66گفت: «آیا به جای الله، چیزی را میپرستید که نه سودی به شما میرساند و نه زیانی؟» 67وای بر شما و بر آنچه به جای الله میپرستید! آیا تعقل نمیکنید؟ 68فریاد زدند: «او را بسوزانید و خدایان خود را یاری کنید، اگر میخواهید کاری انجام دهید!»
قَالُواْ مَن فَعَلَ هَٰذَا بَِٔالِهَتِنَآ إِنَّهُۥ لَمِنَ ٱلظَّٰلِمِينَ 59قَالُواْ سَمِعۡنَا فَتٗى يَذۡكُرُهُمۡ يُقَالُ لَهُۥٓ إِبۡرَٰهِيمُ 60قَالُواْ فَأۡتُواْ بِهِۦ عَلَىٰٓ أَعۡيُنِ ٱلنَّاسِ لَعَلَّهُمۡ يَشۡهَدُونَ 61قَالُوٓاْ ءَأَنتَ فَعَلۡتَ هَٰذَا بَِٔالِهَتِنَا يَٰٓإِبۡرَٰهِيمُ 62قَالَ بَلۡ فَعَلَهُۥ كَبِيرُهُمۡ هَٰذَا فَسَۡٔلُوهُمۡ إِن كَانُواْ يَنطِقُونَ 63فَرَجَعُوٓاْ إِلَىٰٓ أَنفُسِهِمۡ فَقَالُوٓاْ إِنَّكُمۡ أَنتُمُ ٱلظَّٰلِمُونَ 64ثُمَّ نُكِسُواْ عَلَىٰ رُءُوسِهِمۡ لَقَدۡ عَلِمۡتَ مَا هَٰٓؤُلَآءِ يَنطِقُونَ 65قَالَ أَفَتَعۡبُدُونَ مِن دُونِ ٱللَّهِ مَا لَا يَنفَعُكُمۡ شَيۡٔٗا وَلَا يَضُرُّكُمۡ 66أُفّٖ لَّكُمۡ وَلِمَا تَعۡبُدُونَ مِن دُونِ ٱللَّهِۚ أَفَلَا تَعۡقِلُونَ 67قَالُواْ حَرِّقُوهُ وَٱنصُرُوٓاْ ءَالِهَتَكُمۡ إِن كُنتُمۡ فَٰعِلِينَ68

WORDS OF WISDOM
ممکن است کسی بپرسد: "چرا خداوند ابراهیم (ع) را قبل از اینکه در آتش انداخته شود، نجات نداد؟" من معتقدم که این یکی از راههایی است که خداوند قدرت خود را آشکار میکند. مثلاً:

• اگر او ابراهیم (ع) را قبل از اینکه دشمنانش او را در آتش بیندازند، نجات میداد، آنها استدلال میکردند که "اگر ما او را به دست میآوردیم، هیچ کس نمیتوانست ما را از سوزاندن او باز دارد." اما خداوند اجازه داد که او را در آتش بیندازند، سپس آتش به او آسیبی نرساند، که این معجزه بزرگتری است.

• اگر او به فرعون و سربازانش اجازه نمیداد که قوم موسی (ع) را از طریق دریا تعقیب کنند، فرعون استدلال میکرد که "اگر فرصت داشتم، آنها را نابود میکردم." اما خداوند به او اجازه داد که قوم موسی (ع) را از طریق دریا تعقیب کند، سپس موسی (ع) و قومش را نجات داد و فرعون و سربازانش را غرق کرد.

• اگر پیامبر (ص) میتوانست قبل از رسیدن بتپرستان خانهاش را در مکه ترک کند، آنها استدلال میکردند که "اگر او را میگرفتیم، او را میکشتیم." اما خداوند به آنها اجازه داد که خانه را با چشمان باز و شمشیر در دست محاصره کنند، سپس پیامبر (ص) بیرون آمد، از مقابل آنها عبور کرد، سپس به مدینه سفر کرد اما آنها نتوانستند او را ببینند.
ابراهیم پیروز شد
69گفتیم: «ای آتش، برای ابراهیم سرد و سلامت باش!» 70خواستند به او مکر کنند، پس آنان را زیانکارترین قرار دادیم. 71و او و لوط را نجات دادیم و به سرزمینی رساندیم که آن را برای جهانیان پربرکت گردانده بودیم. 72و اسحاق و یعقوب را به عنوان عطایی افزون به او بخشیدیم و همه را صالح گرداندیم. 73و آنان را پیشوایانی قرار دادیم که به فرمان ما هدایت میکردند و انجام کارهای نیک و برپاداشتن نماز و پرداخت زکات را به آنان وحی کردیم. و آنان تنها ما را میپرستیدند.
قُلۡنَا يَٰنَارُ كُونِي بَرۡدٗا وَسَلَٰمًا عَلَىٰٓ إِبۡرَٰهِيمَ 69وَأَرَادُواْ بِهِۦ كَيۡدٗا فَجَعَلۡنَٰهُمُ ٱلۡأَخۡسَرِينَ 70وَنَجَّيۡنَٰهُ وَلُوطًا إِلَى ٱلۡأَرۡضِ ٱلَّتِي بَٰرَكۡنَا فِيهَا لِلۡعَٰلَمِينَ 71وَوَهَبۡنَا لَهُۥٓ إِسۡحَٰقَ وَيَعۡقُوبَ نَافِلَةٗۖ وَكُلّٗا جَعَلۡنَا صَٰلِحِينَ 72وَجَعَلۡنَٰهُمۡ أَئِمَّةٗ يَهۡدُونَ بِأَمۡرِنَا وَأَوۡحَيۡنَآ إِلَيۡهِمۡ فِعۡلَ ٱلۡخَيۡرَٰتِ وَإِقَامَ ٱلصَّلَوٰةِ وَإِيتَآءَ ٱلزَّكَوٰةِۖ وَكَانُواْ لَنَا عَٰبِدِينَ73
Verse 71: ابراهیم (ع) و برادرزادهاش، لوط (ع)، از بابلِ عراق به بیتالمقدس مهاجرت کردند.
پیامبر لوط
74ما به لوط حکمت و علم عطا کردیم و او را از شهری که مرتکب اعمال قبیح میشدند، رهانیدیم. آنان به راستی قومی بد و تبهکار بودند. 75و او را در رحمت خویش وارد کردیم؛ او به راستی از مؤمنان بود.
وَلُوطًا ءَاتَيۡنَٰهُ حُكۡمٗا وَعِلۡمٗا وَنَجَّيۡنَٰهُ مِنَ ٱلۡقَرۡيَةِ ٱلَّتِي كَانَت تَّعۡمَلُ ٱلۡخَبَٰٓئِثَۚ إِنَّهُمۡ كَانُواْ قَوۡمَ سَوۡءٖ فَٰسِقِينَ 74وَأَدۡخَلۡنَٰهُ فِي رَحۡمَتِنَآۖ إِنَّهُۥ مِنَ ٱلصَّٰلِحِينَ75
پیامبر نوح
76و [یاد کن] هنگامی که نوح پیش از این ما را ندا داد، پس او را اجابت کردیم و او و خانوادهاش را از اندوه بزرگ رهانیدیم. 77و او را در برابر کسانی که آیات ما را تکذیب کردند، نصرت دادیم. به راستی آنها قومی بد بودند، پس همگی آنان را غرق کردیم.
وَنُوحًا إِذۡ نَادَىٰ مِن قَبۡلُ فَٱسۡتَجَبۡنَا لَهُۥ فَنَجَّيۡنَٰهُ وَأَهۡلَهُۥ مِنَ ٱلۡكَرۡبِ ٱلۡعَظِيمِ 76وَنَصَرۡنَٰهُ مِنَ ٱلۡقَوۡمِ ٱلَّذِينَ كَذَّبُواْ بَِٔايَٰتِنَآۚ إِنَّهُمۡ كَانُواْ قَوۡمَ سَوۡءٖ فَأَغۡرَقۡنَٰهُمۡ أَجۡمَعِينَ77
Verse 76: کسانی که به او ایمان آوردند.

BACKGROUND STORY
یک شب، گله گوسفندان مردی وارد مزرعه مردی دیگر شد و تمام محصولات او را خورد و از بین برد. وقتی آن دو مرد برای قضاوت نزد داوود (ع) آمدند، او حکم کرد که چوپان باید خسارت را با دادن حیواناتش به صاحب مزرعه جبران کند.
در راه بازگشت، آن دو مرد سلیمان (ع) جوان را ملاقات کردند و چوپان نزد او شکایت برد. سلیمان (ع) این پرونده را با پدرش در میان گذاشت و راه حل بهتری پیشنهاد کرد. او گفت که گوسفندان باید نزد مردی که محصولاتش را از دست داده بود، نگهداری شوند تا او بتواند از شیر و پشم آنها بهرهمند شود، در حالی که چوپان در مزرعه کار کند تا زمانی که مزرعه به حالت اولیه خود بازگردد. در نهایت، کشاورز مزرعه خود را در شرایط عالی پس میگرفت و گوسفندان به چوپان بازگردانده میشدند. داوود (ع) تحت تاثیر خرد پسرش قرار گرفت و فوراً قضاوت عادلانه او را تأیید کرد. {امام ابن کثیر و امام قرطبی}

پیامبر داوود و پیامبر سلیمان
78و داوود و سلیمان را یاد کن آنگاه که درباره کِشتی داوری میکردند که گوسفندان قومی شبانه آن را تباه کرده بودند و ما شاهد حکمشان بودیم. 79و سلیمان را به داوری بهتر رهنمون شدیم، و به هر یک از آنها حکمت و دانش عطا کردیم. و کوهها و پرندگان را با داوود همآواز کردیم تا تسبیح گویند. و ما چنین کردیم. 80و به او ساختن زره را آموختیم تا شما را از گزند جنگ حفظ کند. آیا پس شکرگزارید؟ 81و بادهای وزنده را مسخر سلیمان کردیم که به فرمان او به سرزمینی که برکتش داده بودیم سفر میکردند. و ما به همه چیز دانا بودیم. 82و از جنیان کسانی را مسخر او کردیم که برایش غواصی میکردند و کارهای دیگر نیز انجام میدادند. و ما نگهبان آنها بودیم.
وَدَاوُۥدَ وَسُلَيۡمَٰنَ إِذۡ يَحۡكُمَانِ فِي ٱلۡحَرۡثِ إِذۡ نَفَشَتۡ فِيهِ غَنَمُ ٱلۡقَوۡمِ وَكُنَّا لِحُكۡمِهِمۡ شَٰهِدِينَ 78فَفَهَّمۡنَٰهَا سُلَيۡمَٰنَۚ وَكُلًّا ءَاتَيۡنَا حُكۡمٗا وَعِلۡمٗاۚ وَسَخَّرۡنَا مَعَ دَاوُۥدَ ٱلۡجِبَالَ يُسَبِّحۡنَ وَٱلطَّيۡرَۚ وَكُنَّا فَٰعِلِينَ 79وَعَلَّمۡنَٰهُ صَنۡعَةَ لَبُوسٖ لَّكُمۡ لِتُحۡصِنَكُم مِّنۢ بَأۡسِكُمۡۖ فَهَلۡ أَنتُمۡ شَٰكِرُونَ 80وَلِسُلَيۡمَٰنَ ٱلرِّيحَ عَاصِفَةٗ تَجۡرِي بِأَمۡرِهِۦٓ إِلَى ٱلۡأَرۡضِ ٱلَّتِي بَٰرَكۡنَا فِيهَاۚ وَكُنَّا بِكُلِّ شَيۡءٍ عَٰلِمِينَ 81وَمِنَ ٱلشَّيَٰطِينِ مَن يَغُوصُونَ لَهُۥ وَيَعۡمَلُونَ عَمَلٗا دُونَ ذَٰلِكَۖ وَكُنَّا لَهُمۡ حَٰفِظِينَ82
Verse 82: لفظاً: شیاطین
پیامبر ایوب
83و (یاد کن) ایوب را، هنگامی که پروردگارش را ندا داد: به من آسیب رسیده است، و تو مهربانترینِ مهربانانی. 84پس ما او را اجابت کردیم و رنجی را که به او رسیده بود برطرف ساختیم، و خانوادهاش را به او بازگرداندیم و همانند آنها را نیز، رحمتی از جانب ما و پندی برای عبادتکنندگان.
وَأَيُّوبَ إِذۡ نَادَىٰ رَبَّهُۥٓ أَنِّي مَسَّنِيَ ٱلضُّرُّ وَأَنتَ أَرۡحَمُ ٱلرَّٰحِمِينَ 83فَٱسۡتَجَبۡنَا لَهُۥ فَكَشَفۡنَا مَا بِهِۦ مِن ضُرّٖۖ وَءَاتَيۡنَٰهُ أَهۡلَهُۥ وَمِثۡلَهُم مَّعَهُمۡ رَحۡمَةٗ مِّنۡ عِندِنَا وَذِكۡرَىٰ لِلۡعَٰبِدِينَ84
Verse 83: منظور رنج جسمانی و بیماری است که او کشید.
پیامبران دیگر
85و یاد کن اسماعیل و ادریس و ذوالکفل را. همه از صابران بودند. 86ما آنان را در رحمت خویش درآوردیم؛ به راستی از مؤمنان بودند.
وَإِسۡمَٰعِيلَ وَإِدۡرِيسَ وَذَا ٱلۡكِفۡلِۖ كُلّٞ مِّنَ ٱلصَّٰبِرِينَ 85وَأَدۡخَلۡنَٰهُمۡ فِي رَحۡمَتِنَآۖ إِنَّهُم مِّنَ ٱلصَّٰلِحِينَ86
پیامبر یونس
87و (به یاد آور) هنگامی که صاحب ماهی (یونس) مردم خود را خشمگین ترک کرد و گمان برد که ما بر او تنگ نمیگیریم. آنگاه در دل تاریکیها ندا داد: «هیچ معبودی جز تو نیست، پاک و منزهی تو! من از ستمکاران بودهام.» 88پس ما دعای او را اجابت کردیم و او را از غم نجات دادیم. و همین گونه مؤمنان را نجات میدهیم.
وَذَا ٱلنُّونِ إِذ ذَّهَبَ مُغَٰضِبٗا فَظَنَّ أَن لَّن نَّقۡدِرَ عَلَيۡهِ فَنَادَىٰ فِي ٱلظُّلُمَٰتِ أَن لَّآ إِلَٰهَ إِلَّآ أَنتَ سُبۡحَٰنَكَ إِنِّي كُنتُ مِنَ ٱلظَّٰلِمِينَ 87فَٱسۡتَجَبۡنَا لَهُۥ وَنَجَّيۡنَٰهُ مِنَ ٱلۡغَمِّۚ وَكَذَٰلِكَ نُۨجِي ٱلۡمُؤۡمِنِينَ88
Verse 87: تاریکی شب، دریا، و شکم نهنگ.
پیامبر زکریا
89و (به یاد آور) هنگامی که زکریا پروردگارش را ندا داد: «پروردگارا! مرا تنها مگذار، و تو بهترین وارثانی.» 90پس ما (دعای) او را اجابت کردیم، و یحیی را به او عطا کردیم، و همسرش را شفا دادیم.16 آنان پیوسته در کارهای نیک سبقت میگرفتند و ما را با بیم و امید میخواندند، و در برابر ما خاشع بودند.
وَزَكَرِيَّآ إِذۡ نَادَىٰ رَبَّهُۥ رَبِّ لَا تَذَرۡنِي فَرۡدٗا وَأَنتَ خَيۡرُ ٱلۡوَٰرِثِينَ 89فَٱسۡتَجَبۡنَا لَهُۥ وَوَهَبۡنَا لَهُۥ يَحۡيَىٰ وَأَصۡلَحۡنَا لَهُۥ زَوۡجَهُۥٓۚ إِنَّهُمۡ كَانُواْ يُسَٰرِعُونَ فِي ٱلۡخَيۡرَٰتِ وَيَدۡعُونَنَا رَغَبٗا وَرَهَبٗاۖ وَكَانُواْ لَنَا خَٰشِعِينَ90
Verse 90: با دادن توانایی فرزندآوری به او.
مریم و پیامبر عیسی
91و یاد کن آنکه دامان خود را پاک نگه داشت، پس ما از روح خود در او دمیدیم و او و فرزندش را نشانه ای برای جهانیان قرار دادیم.
وَٱلَّتِيٓ أَحۡصَنَتۡ فَرۡجَهَا فَنَفَخۡنَا فِيهَا مِن رُّوحِنَا وَجَعَلۡنَٰهَا وَٱبۡنَهَآ ءَايَةٗ لِّلۡعَٰلَمِينَ91
Verse 91: پس او به عیسی باردار شد.
تنها راه
92ای پیامبران! همانا این دین شما یکی است و من پروردگار شمایم، پس تنها مرا بپرستید. 93اما مردم آن را به گروهها تقسیم کردهاند. ولی همه به سوی ما بازخواهند گشت. 94پس هر کس کار نیک کند و مؤمن باشد، هرگز از پاداش تلاشهایش محروم نخواهد شد - ما همه را ثبت میکنیم.
إِنَّ هَٰذِهِۦٓ أُمَّتُكُمۡ أُمَّةٗ وَٰحِدَةٗ وَأَنَا۠ رَبُّكُمۡ فَٱعۡبُدُونِ 92وَتَقَطَّعُوٓاْ أَمۡرَهُم بَيۡنَهُمۡۖ كُلٌّ إِلَيۡنَا رَٰجِعُونَ 93فَمَن يَعۡمَلۡ مِنَ ٱلصَّٰلِحَٰتِ وَهُوَ مُؤۡمِنٞ فَلَا كُفۡرَانَ لِسَعۡيِهِۦ وَإِنَّا لَهُۥ كَٰتِبُونَ94
اهل جهنم
95محال است بر شهری که آن را هلاک کردهایم که بازگردند، 96تا آنگاه که یأجوج و مأجوج گشوده شوند و از هر بلندی سرازیر گردند. 97و وعده حق نزدیک شده است. پس ناگهان چشمان کافران از وحشت خیره میماند (و میگویند): ای وای بر ما! ما از این (امر) در غفلت بودیم، بلکه ما ستمکار بودیم. 98همانا شما و آنچه را به جای خدا میپرستید، هیزم جهنم خواهید بود. شما همگی وارد آن خواهید شد. 99اگر اینها خدایان بودند، وارد آن نمیشدند. ولی همه در آن جاودان خواهند بود. 100در آن ناله میکنند و نمیشنوند.
وَحَرَٰمٌ عَلَىٰ قَرۡيَةٍ أَهۡلَكۡنَٰهَآ أَنَّهُمۡ لَا يَرۡجِعُونَ 95حَتَّىٰٓ إِذَا فُتِحَتۡ يَأۡجُوجُ وَمَأۡجُوجُ وَهُم مِّن كُلِّ حَدَبٖ يَنسِلُونَ 96وَٱقۡتَرَبَ ٱلۡوَعۡدُ ٱلۡحَقُّ فَإِذَا هِيَ شَٰخِصَةٌ أَبۡصَٰرُ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ يَٰوَيۡلَنَا قَدۡ كُنَّا فِي غَفۡلَةٖ مِّنۡ هَٰذَا بَلۡ كُنَّا ظَٰلِمِينَ 97إِنَّكُمۡ وَمَا تَعۡبُدُونَ مِن دُونِ ٱللَّهِ حَصَبُ جَهَنَّمَ أَنتُمۡ لَهَا وَٰرِدُونَ 98لَوۡ كَانَ هَٰٓؤُلَآءِ ءَالِهَةٗ مَّا وَرَدُوهَاۖ وَكُلّٞ فِيهَا خَٰلِدُونَ 99لَهُمۡ فِيهَا زَفِيرٞ وَهُمۡ فِيهَا لَا يَسۡمَعُونَ100
Verse 96: اشاره به سد ذوالقرنین دارد.

BACKGROUND STORY
هنگامی که آیه ۲۱:۹۸ نازل شد (که به بتپرستان هشدار میداد که معبودهایشان در جهنم خواهند بود)، عبدالله بن زبعری، شاعری که همواره به اسلام حمله میکرد، با پیامبر (ص) بحث کرد: "اگر این آیه درست باشد، پس عیسی (ع) و فرشتگان نیز در جهنم خواهند بود، زیرا برخی مردم آنها را پرستیدهاند!" دیگر بتپرستان شروع به خندیدن و کف زدن کردند، گویی او در بحث پیروز شده بود.
پیامبر (ص) او را تصحیح کرد و فرمود که آیه به وضوح درباره اشیایی مانند بتها صحبت میکند (نه انسانها). مهمتر اینکه، عیسی (ع) و فرشتگان هرگز از کسی نخواستهاند که آنها را پرستش کند. سپس آیه ۲۱:۱۰۱ نازل شد تا گفته پیامبر (ص) را تأیید کند.
بعدها، هنگامی که ارتش مسلمانان مکه را فتح کرد، عبدالله (رض) به یمن فرار کرد. سپس بازگشت، از پیامبر (ص) عذرخواهی کرد و اسلام را پذیرفت. {امام قرطبی و امام بغوی}
اهل بهشت
101کسانی که پیش از این از جانب ما وعده نیکو به آنها داده شده بود، از دوزخ دور نگاه داشته خواهند شد. 102حتی صدای زفیر آن را نخواهند شنید. و در آنچه دلهایشان بخواهد، جاودانه متنعم خواهند شد. 103فزع اکبر آن روز آنها را اندوهگین نخواهد کرد. و فرشتگان به استقبالشان میآیند و میگویند: «این همان روز شماست که به شما وعده داده شده بود.» 104آن روز آسمان را همچون طوماری که کاتب درهم میپیچد، درهم میپیچیم. همان گونه که بار اول آفرینش را آغاز کردیم، آن را بازمیگردانیم. این وعدهای است بر عهده ما که آن را حتماً انجام خواهیم داد. 105و به راستی در زبور نوشتیم، پس از ذکر، که بندگان صالح من وارث زمین خواهند شد.
إِنَّ ٱلَّذِينَ سَبَقَتۡ لَهُم مِّنَّا ٱلۡحُسۡنَىٰٓ أُوْلَٰٓئِكَ عَنۡهَا مُبۡعَدُونَ 101لَا يَسۡمَعُونَ حَسِيسَهَاۖ وَهُمۡ فِي مَا ٱشۡتَهَتۡ أَنفُسُهُمۡ خَٰلِدُونَ 102لَا يَحۡزُنُهُمُ ٱلۡفَزَعُ ٱلۡأَكۡبَرُ وَتَتَلَقَّىٰهُمُ ٱلۡمَلَٰٓئِكَةُ هَٰذَا يَوۡمُكُمُ ٱلَّذِي كُنتُمۡ تُوعَدُونَ 103يَوۡمَ نَطۡوِي ٱلسَّمَآءَ كَطَيِّ ٱلسِّجِلِّ لِلۡكُتُبِۚ كَمَا بَدَأۡنَآ أَوَّلَ خَلۡقٖ نُّعِيدُهُۥۚ وَعۡدًا عَلَيۡنَآۚ إِنَّا كُنَّا فَٰعِلِينَ 104وَلَقَدۡ كَتَبۡنَا فِي ٱلزَّبُورِ مِنۢ بَعۡدِ ٱلذِّكۡرِ أَنَّ ٱلۡأَرۡضَ يَرِثُهَا عِبَادِيَ ٱلصَّٰلِحُونَ105
Verse 105: این احتمالاً به مزمور ۳۷:۲۹ اشاره دارد: «مؤمنان زمین را به ارث خواهند برد.»
نصیحت به پیامبر
106همانا این قرآن برای مؤمنان تذکرهای کافی است. 107و ما تو را نفرستادیم مگر رحمتی برای جهانیان. 108بگو: همانا به من وحی شده است که معبود شما خدای یکتاست. آیا پس تسلیم میشوید؟ 109اگر روی برگرداندند، بگو: من شما را به یکسان هشدار دادم. و نمیدانم آیا آنچه به آن تهدید میشوید نزدیک است یا دور. 110او قطعاً آنچه را آشکارا میگویید و آنچه را پنهان میکنید میداند. 111نمیدانم که آیا این 'تأخیر' امتحانی برای شماست یا 'فرصتی' برای لذت بردن از زندگی فقط کمی. 112'در پایان، پیامبر فرمود: 'پروردگارا! 'میان ما' را به حق داوری کن. و پروردگار ما مهربانترین است - ما از او در برابر ادعاهای شما یاری میجوییم.'
إِنَّ فِي هَٰذَا لَبَلَٰغٗا لِّقَوۡمٍ عَٰبِدِينَ 106وَمَآ أَرۡسَلۡنَٰكَ إِلَّا رَحۡمَةٗ لِّلۡعَٰلَمِينَ 107قُلۡ إِنَّمَا يُوحَىٰٓ إِلَيَّ أَنَّمَآ إِلَٰهُكُمۡ إِلَٰهٞ وَٰحِدٞۖ فَهَلۡ أَنتُم مُّسۡلِمُونَ 108فَإِن تَوَلَّوۡاْ فَقُلۡ ءَاذَنتُكُمۡ عَلَىٰ سَوَآءٖۖ وَإِنۡ أَدۡرِيٓ أَقَرِيبٌ أَم بَعِيدٞ مَّا تُوعَدُونَ 109إِنَّهُۥ يَعۡلَمُ ٱلۡجَهۡرَ مِنَ ٱلۡقَوۡلِ وَيَعۡلَمُ مَا تَكۡتُمُونَ 110وَإِنۡ أَدۡرِي لَعَلَّهُۥ فِتۡنَةٞ لَّكُمۡ وَمَتَٰعٌ إِلَىٰ حِينٖ 111قَٰلَ رَبِّ ٱحۡكُم بِٱلۡحَقِّۗ وَرَبُّنَا ٱلرَّحۡمَٰنُ ٱلۡمُسۡتَعَانُ عَلَىٰ مَا تَصِفُونَ112
Verse 112: یعنی ادعاهایشان مبنی بر وجود خدایان دیگر.