اسراء

1پاک و منزه است آن [خدایی] که بنده خود را شبانگاهی از مسجد الحرام به سوی مسجد الاقصی - که اطراف آن را برکت داده‌ایم - سیر داد، تا از نشانه‌های خود به او نشان دهیم. همانا او شنوا و بیناست. 2و به موسی کتاب دادیم و آن را هدایتی برای بنی‌اسرائیل قرار دادیم (و فرمودیم): «جز مرا وکیل و کارساز خود نگیرید.» 3ای فرزندان کسانی که با نوح (در کشتی) سوار کردیم! همانا او بنده‌ای بسیار سپاسگزار بود.

4و در کتاب به بنی‌اسرائیل هشدار دادیم که «شما حتماً دوبار در زمین فساد خواهید کرد و به سرکشی بزرگی خواهید رسید.» 5پس هنگامی که نخستینِ آن دو وعده فرا رسد، بندگانی از خود را که دارای نیروی عظیم‌اند بر شما برمی‌انگیزیم تا خانه‌هایتان را زیر و رو کنند. و این وعده تحقق می‌یابد. 6سپس «پس از توبه شما» دوباره شما را بر دشمنانتان چیره می‌گردانیم و با اموال و فرزندان یاری‌تان می‌دهیم و شمار شما را فزونی می‌بخشیم. 7اگر نیکی کنید، به سود خودتان است و اگر بدی کنید، به زیان خودتان است. پس هنگامی که وعده دوم فرا رسد، دشمنانتان «مجاز خواهند بود» شما را کاملاً خوار و رسوا کنند و وارد آن عبادتگاه «در بیت‌المقدس» شوند، همان‌گونه که بار اول وارد شدند، و هر آنچه را که به دستشان افتد، به کلی ویران سازند. 8شاید پروردگارتان بر شما رحم کند «اگر توبه کنید»، اما اگر بازگردید «به گناه»، ما نیز بازمی‌گردیم «به مجازات». و ما جهنم را «زندانی همیشگی برای کافران» قرار داده‌ایم.

9همانا این قرآن به استوارترین راه هدایت می‌کند و به مؤمنانی که کارهای شایسته انجام می‌دهند، بشارت می‌دهد که پاداشی بزرگ برایشان خواهد بود. 10و کسانی که به آخرت ایمان نمی‌آورند، ما برایشان عذابی دردناک آماده کرده‌ایم.

11انسان با شتاب شر را می‌طلبد، همان‌گونه که خیر را می‌طلبد؛ و انسان همواره عجول است.

12و شب و روز را دو آیه (نشانه) قرار دادیم. پس آیه شب را محو کردیم، و آیه روز را روشنگر گردانیدیم، تا فضلی از پروردگارتان بجویید و تا شمار سال‌ها و حساب را بدانید. و هر چیزی را به تفصیل بیان کردیم.

13و سرنوشت هر انسانی را به گردنش آویخته‌ایم، و روز قیامت کتابی برای او بیرون می‌آوریم که آن را گشوده می‌یابد. 14به او گفته می‌شود: «کتابت را بخوان، کافی است که امروز خودت حسابرس خویش باشی.» 15هر کس هدایت یابد، تنها به سود خود اوست؛ و هر کس گمراه شود، تنها به زیان خود اوست. و هیچ گناهکاری بار گناه دیگری را بر دوش نمی‌کشد. و ما هرگز قومی را مجازات نمی‌کنیم، مگر آنکه پیامبری بفرستیم تا آنان را از عواقب اعمالشان برحذر دارد.

16هنگامی که اراده کنیم جامعه‌ای را نابود کنیم، به مترفین آن فرمان می‌دهیم که اطاعت کنند، ولی آنها در آنجا فساد می‌کنند. پس سزاوار هلاکت می‌شوند و ما آن را به کلی درهم می‌کوبیم. 17بنگر که چه بسیار نسل‌ها را پس از نوح هلاک کردیم! همین بس که پروردگار تو گناهان بندگانش را کاملاً می‌داند و می‌بیند.

18هر کس که زندگی زودگذر دنیا را بخواهد، ما در آن هر چه را بخواهیم برای هر کس که اراده کنیم، شتاب می‌بخشیم؛ سپس جهنم را برای او آماده کرده‌ایم که در آن می‌سوزد، در حالی که خوار و مطرود است. 19و هر کس که آخرت را بخواهد و برای آن تلاش شایسته کند و مؤمن باشد، سعی‌شان مشکور خواهد بود. 20ما به هر دو گروه از عطای پروردگارت روزی می‌دهیم. و عطای پروردگارت هرگز ممنوع نیست. 21بنگر چگونه بعضی را بر بعضی دیگر برتری داده‌ایم. و البته آخرت درجات و فضیلت‌هایش بسیار بزرگتر است.

22هیچ معبود دیگری را با الله قرار مده، وگرنه سرانجام خوار و رانده شده در جهنم خواهی بود. 23زیرا پروردگارت فرمان داده که جز او را نپرستید. و به پدر و مادر خود نیکی کنید. اگر یکی از آن دو یا هر دو در کنار تو به سن پیری رسیدند، هرگز به آنها حتی 'اُف' مگو و بر سر آنها فریاد مزن. بلکه با آنها با احترام سخن بگو. 24و از روی مهربانی بال فروتنی را برای آنها فرود آور، و بگو: 'پروردگارا! به آنها رحم کن، همان‌گونه که مرا در خردسالی پروراندند.' 25پروردگار شما به آنچه در دل‌های شماست داناتر است. اگر نیکوکار باشید، او نسبت به کسانی که همواره به سوی او بازمی‌گردند، بسیار آمرزنده است. 26حق خویشاوندان نزدیک را بپرداز، و همچنین به فقیر و در راه مانده. و اسراف مکن. 27همانا اسراف‌کاران برادران شیاطین هستند. و شیطان همواره نسبت به پروردگارش ناسپاس است. 28و اگر ناچار شدی از آنان روی بگردانی در حالی که خودت در انتظار رحمتی از پروردگارت هستی که امیدش را داری، پس با آنان سخنی نرم و دلنشین بگو. 29نه آنقدر کم خرج کن که سرزنش شوی، و نه آنقدر زیاد که فقیر و حسرت‌زده گردی. 30پروردگار تو روزی را برای هر که بخواهد گشاده می‌دارد و برای هر که بخواهد تنگ می‌گیرد. همانا او نسبت به بندگانش آگاه و بیناست. 31فرزندان خود را از ترس فقر نکشید. ما به آنان و به شما روزی می‌دهیم. همانا کشتن آنان گناهی بزرگ است. 32به زنا نزدیک نشوید، که آن کاری بسیار زشت و راهی ناپسند است. 33و جان انسانی را که خداوند [کشتن آن را] حرام کرده است، جز به حق نکشید. و هر کس مظلوم کشته شود، ما به ولیّ او قدرت داده‌ایم، پس در قصاص زیاده‌روی نکند، زیرا او [از طرف شرع] یاری شده است. 34و به مال یتیم نزدیک نشوید، مگر به بهترین وجه [برای رشد آن]، تا زمانی که به بلوغ برسند. و به پیمان‌ها وفا کنید، که همانا از آن بازخواست خواهید شد. 35و هنگامی که پیمانه می‌کنید، پیمانه را کامل دهید و با ترازوی راست وزن کنید. این بهتر و سرانجامش نیکوتر است. 36و از آنچه به آن علم نداری، پیروی مکن. همانا گوش و چشم و دل، هر یک از آنها مورد بازخواست قرار خواهد گرفت. 37و در زمین با تکبر راه مرو؛ تو نمی‌توانی زمین را بشکافی و نمی‌توانی به بلندی کوه‌ها برسی. 38نقض هر یک از این احکام نزد پروردگارت ناپسند است. 39این بخشی از حکمتی است که پروردگارت به تو ای پیامبر وحی کرده است. و باز هم، هیچ معبودی را با الله قرار مده، وگرنه سرزنش شده و مطرود به جهنم افکنده خواهی شد.

40آیا پروردگارتان پسران را به شما اختصاص داده و خود از فرشتگان دخترانی برگرفته است؟ شما حقیقتاً سخنی بسیار زشت می‌گویید. 41ما به راستی در این قرآن (آیات را) به گونه‌های مختلف بیان کرده‌ایم تا متذکر شوند، ولی جز بر نفرتشان نمی‌افزاید.

42بگو ای پیامبر، اگر با او خدایان دیگری بودند -همان‌گونه که ادعا می‌کنند- قطعاً آن خدایان راهی برای مبارزه با پروردگار عرش می‌یافتند. 43او منزه و بسیار والاتر است از آنچه ادعا می‌کنند. 44هفت آسمان و زمین و هر که در آنهاست او را تسبیح می‌کنند. هیچ چیز نیست مگر آنکه تسبیح او را می‌گوید، ولی شما تسبیح آنها را درک نمی‌کنید. به راستی او بسیار بردبار و آمرزنده است.

45هنگامی که تو ای پیامبر قرآن را تلاوت می‌کنی، ما میان تو و کسانی که به آخرت ایمان ندارند، حجابی پنهان قرار می‌دهیم. 46ما بر دل‌هایشان پرده افکنده‌ایم تا آن را درنیابند و گوش‌هایشان را سنگین کرده‌ایم. و هنگامی که پروردگارت را در قرآن به تنهایی یاد می‌کنی، پشت می‌کنند و می‌گریزند. 47ما بهتر می‌دانیم که چگونه به تلاوت تو گوش می‌دهند و چه سخنانی را پنهانی می‌گویند؛ هنگامی که ستمکاران می‌گویند: «شما فقط از مردی سحر شده پیروی می‌کنید.» 48ببین ای پیامبر، چه نام‌هایی بر تو می‌نهند! آنها چنان گمراه شده‌اند که نمی‌توانند راه راست را بیابند.

49و می‌گویند: «آیا وقتی استخوان و خاکستر شدیم، واقعاً دوباره برانگیخته می‌شویم؟» 50بگو: «آری، حتی اگر سنگ یا آهن شوید،» 51یا هر آنچه که در تصور شما برای آفرینش سخت‌تر است!» آنگاه از تو می‌پرسند: «چه کسی ما را بازمی‌گرداند؟» بگو: «همان کسی که شما را نخستین بار آفرید.» آنگاه سرشان را به سوی تو تکان می‌دهند و می‌پرسند: «آن کِی خواهد بود؟» بگو: «شاید نزدیک باشد!» 52روزی که شما را فرا می‌خواند، با ستایش او پاسخ می‌دهید و می‌پندارید که جز اندکی درنگ نکرده‌اید.

53و به بندگانم بگو سخنی بگویند که نیکوترین است؛ زیرا شیطان میان آنها فتنه و فساد می‌کند. همانا شیطان برای انسان دشمنی آشکار است.

54پروردگار شما به شما داناتر است. اگر بخواهد به شما رحم می‌کند یا اگر بخواهد شما را عذاب می‌کند. و ما تو را (ای پیامبر) نگهبان بر آنان نفرستادیم. 55پروردگار تو به هر که در آسمان‌ها و زمین است، داناتر است. و ما قطعاً برخی از پیامبران را بر برخی دیگر برتری بخشیدیم و به داوود، زبور را عطا کردیم.

56بگو: ای پیامبر، کسانی را که به جز او می‌خوانید و مقدس می‌پندارید، بخوانید؛ آنها نه قدرت دارند که زیانی را از شما برطرف کنند و نه آن را برگردانند. 57حتی کسانی که آنها را می‌خوانند، خودشان به سوی پروردگارشان تقرب می‌جویند، به رحمت او امید دارند و از عذاب او می‌ترسند. همانا عذاب پروردگار تو بیمناک است.

58هیچ جامعه ستمگری نیست مگر آنکه پیش از روز قیامت آن را نابود کنیم یا به عذابی سخت گرفتار سازیم. این در کتاب ثبت شده است. 59چیزی ما را از فرستادن آیاتی که مکیان درخواست کردند باز نمی‌دارد، جز اینکه پیشینیان آنها را تکذیب کردند. و ما به ثمود ناقه را به عنوان نشانه‌ای آشکار دادیم، اما آنها به آن ستم کردند. ما آیات را فقط برای بیم دادن می‌فرستیم.

60و [به یاد آور ای پیامبر] هنگامی که به تو گفتیم: «بی‌گمان پروردگار تو بر همه احاطه دارد.» و رؤیاهایی را که به تو نشان دادیم، و همچنین درخت نفرین‌شده [در قرآن] را، جز آزمایشی برای مردم تو قرار ندادیم. و ما پیوسته آنها را بیم می‌دهیم، ولی این جز بر سرکشی بزرگشان نمی‌افزاید.

61و (یاد کن) هنگامی که به فرشتگان گفتیم: «برای آدم سجده کنید!» پس همه سجده کردند جز ابلیس که گفت: «آیا برای کسی سجده کنم که او را از گِل آفریدی؟» 62گفت: «آیا این همان کسی است که او را بر من برتری دادی؟ اگر مرا تا روز قیامت مهلت دهی، قطعاً فرزندانش را جز اندکی، زمام اختیارشان را به دست خواهم گرفت.» 63فرمود: «برو! هر کس از آنان که از تو پیروی کند، قطعاً جهنم سزای شماست، سزایی کامل و تمام.» 64و هر کس از آنان را که می‌توانی با صدایت تحریک کن، و سواره‌نظام و پیاده‌نظام خود را بر آنان گسیل دار، و در اموال و فرزندانشان شریک شو، و به آنها وعده بده!» و شیطان جز فریب و وعده‌های پوچ به آنها نمی‌دهد. 65فرمود: «تو هرگز بر بندگان مخلص من تسلطی نخواهی داشت.» و پروردگار تو برای نگهبانی کافی است.

66پروردگار شما همان کسی است که کشتی‌ها را در دریا برای شما به حرکت درمی‌آورد تا از فضل او بهره‌مند شوید. بی‌گمان او همواره نسبت به شما رحیم است. 67و هنگامی که در دریا به شما سختی رسد، جز او هر که را می‌خواندید، فراموش می‌کنید. اما چون شما را به خشکی رساند، روی برمی‌گردانید. انسان بسیار ناسپاس است. 68آیا ایمن هستید از اینکه او شما را در خشکی فرو نبرد یا بر شما بارانی از سنگ نفرستد؟ و آنگاه برای خود هیچ نگهبانی نیابید. 69یا آیا ایمن هستید از اینکه شما را بار دیگر به دریا باز نگرداند و طوفانی سخت بر شما بفرستد و شما را به سبب کفرتان غرق کند؟ و آنگاه برای خود هیچ انتقام‌گیری در برابر ما نیابید. 70و به راستی ما فرزندان آدم را گرامی داشتیم و آنها را در خشکی و دریا حمل کردیم و از روزی‌های پاکیزه به آنها دادیم و آنها را بر بسیاری از آفریدگان خود برتری کامل بخشیدیم.

71روزی را به یاد آورید که هر قومی را با پیشوایشان فرا می‌خوانیم. پس کسانی که نامه اعمالشان را به دست راستشان داده می‌شوند، آن را شادمانه می‌خوانند و حتی به اندازه سر سوزنی مورد ستم قرار نمی‌گیرند. 72اما کسانی که در این دنیا کور هستند، در آخرت نیز کور خواهند بود و حتی از راه راست دورتر خواهند بود.

73آن مشرکان نزدیک بود تو را از آنچه به تو وحی کرده‌ایم بازدارند، به این امید که چیزی را که ما نگفته‌ایم، از خود بسازی. و در آن صورت تو را دوست صمیمی خود برمی‌گزیدند. 74اگر ما تو را ثابت‌قدم نمی‌داشتیم، نزدیک بود اندکی به آنها تمایل پیدا کنی. 75و آنگاه حتماً به تو عذاب مضاعف می‌چشاندیم، هم در دنیا و هم پس از مرگ، و در برابر ما هیچ یاوری برای خود نمی‌یافتی. 76نزدیک بود تو را از این سرزمین (مکه) بیرون کنند. اما پس از رفتن تو، جز اندکی باقی نمی‌ماندند. 77این سنت ما با پیامبرانی بوده است که پیش از تو فرستادیم. و هرگز در سنت ما تغییری نخواهی یافت.

78نماز را از هنگام زوال خورشید تا تاریکی شب و نیز قرآن فجر را برپا دار. به راستی که قرآن فجر (نماز صبح) همواره مورد مشاهده (فرشتگان) است. 79و پاره‌ای از شب را به تهجد بپرداز، که این نافله‌ای برای توست. امید است که پروردگارت تو را به مقامی ستوده (مقام محمود) برساند. 80و بگو: پروردگارا! مرا با ورودی راستین وارد کن و با خروجی راستین خارج کن، و از جانب خود، قدرتی یاری‌دهنده به من عطا فرما. 81و بگو: حق آمد و باطل از میان رفت. به راستی که باطل همواره نابودشونده است.

82ما قرآن را مایه شفا و رحمت برای مؤمنان نازل می‌کنیم؛ اما برای ظالمان، جز زیانشان نمی‌افزاید.

83هنگامی که نعمتی به او عطا کنیم، روی برمی‌گرداند و تکبر می‌ورزد. و چون گزندی به او رسد، ناامید می‌شود. 84بگو ای پیامبر، هر کس بر اساس شاكله خود عمل می‌کند. اما پروردگار تو بهتر می‌داند چه کسی هدایت یافته‌تر است.

85از تو، ای پیامبر، درباره روح می‌پرسند. بگو: روح از فرمان پروردگار من است، و به شما از دانش جز اندکی داده نشده است.

86اگر می‌خواستیم، آنچه را به تو وحی کردیم (ای پیامبر) به آسانی از تو می‌گرفتیم، آنگاه هیچ کس را نمی‌یافتی که آن را از جانب ما به تو بازگرداند. 87ولی به رحمت پروردگارت نزد تو نگاه داشته شده است. مسلماً فضل او بر تو بسیار عظیم است.

88بگو ای پیامبر، «اگر انس و جن گرد هم آیند تا همانند این قرآن را بیاورند، هرگز نمی‌توانند همانند آن را بیاورند، حتی اگر پشتیبان یکدیگر باشند.»

89ما در این قرآن برای مردم هر گونه مثالی آوردیم، اما بیشتر مردم جز کفران نمی‌ورزند. 90و گفتند: ما هرگز به تو ایمان نمی‌آوریم مگر آنکه چشمه‌ای از زمین برای ما بجوشانی. 91یا آنکه باغی از نخل و انگور داشته باشی و در میان آن نهرهایی جاری سازی. 92یا آسمان را چنان که گفتی پاره پاره بر سر ما فرو ریزی، یا خدا و فرشتگان را رو در رو در برابر ما حاضر کنی. 93یا آنکه خانه‌ای از طلا داشته باشی، یا به آسمان بالا روی - و حتی اگر به آسمان بالا روی، باز هم ایمان نمی‌آوریم مگر آنکه کتابی بر ما نازل کنی که آن را بخوانیم. بگو: «سبحان ربی! آیا من جز بشری فرستاده شده نیستم؟»

94هیچ چیز مردم را از ایمان آوردن بازنداشته است، هنگامی که هدایت به سوی آنها آمد، جز این سخنشان که: «آیا خداوند بشری را به عنوان رسول فرستاده است؟» 95بگو: «ای پیامبر، اگر در زمین فرشتگانی بودند که با آرامش گام برمی‌داشتند، قطعاً فرشته‌ای را از آسمان به عنوان رسول برایشان نازل می‌کردیم.» 96بگو: «خداوند برای گواهی میان من و شما کافی است. همانا او به بندگانش آگاه و بیناست.»

97هر که را خدا هدایت کند، اوست هدایت‌یافته. و هر که را گمراه سازد، هرگز برای او جز او (خدا) سرپرستی نخواهی یافت. روز قیامت آنها را بر صورت‌هایشان محشور می‌کنیم، در حالی که کر و گنگ و کورند. جایگاهشان جهنم است. هرگاه آتش آن فرو نشیند، ما شعله آن را برایشان بیشتر می‌کنیم. 98این کیفر آنهاست به خاطر آنکه آیات ما را انکار کردند و (از روی تمسخر) پرسیدند: «آیا هنگامی که ما استخوان و خاک شدیم، آیا واقعاً دوباره زنده خواهیم شد؟» 99آیا نمی‌دانند خدایی که آسمان‌ها و زمین را آفرید، قادر است (به آسانی) دوباره آنها را بیافریند؟ و برای آنها زمانی مقرر کرده که هیچ شکی در آن نیست. اما ستمکاران جز انکار نمی‌کنند. 100بگو (ای پیامبر): «اگر شما مالک خزاین رحمت پروردگار من بودید، باز هم از ترس تمام شدن آنها را نگه می‌داشتید. و انسان بسیار بخیل است!»

101ما قطعاً به موسی نُه آیت بینه دادیم. (ای پیامبر،) می‌توانی از بنی‌اسرائیل بپرسی. هنگامی که موسی نزد آنان آمد، فرعون به او گفت: «من گمان می‌کنم که تو ای موسی، مسحور شده‌ای!» 102موسی پاسخ داد: «تو خوب می‌دانی که این آیات را جز پروردگار آسمان‌ها و زمین نفرستاده است، تا مایه بصیرت باشند. و من گمان می‌کنم که تو ای فرعون، هلاک شده‌ای!» 103پس فرعون خواست که قوم موسی را از سرزمین مصر بیرون براند، اما ما او و همه کسانی را که با او بودند، غرق کردیم. 104و پس از فرعون به بنی‌اسرائیل گفتیم: «در این سرزمین ساکن شوید، اما هنگامی که وعده آخرت فرا رسد، ما همه شما را گرد خواهیم آورد.»

105ما قرآن را به حق نازل کردیم و با حق فرود آمده است. و تو را ای پیامبر جز بشارت‌دهنده و بیم‌دهنده نفرستادیم. 106و قرآنی است که آن را جزء جزء نازل کردیم تا آن را به آرامی بر مردم بخوانی. و آن را به تدریج فرو فرستادیم. 107بگو ای پیامبر: «خواه به آن (قرآن) ایمان آورید یا نیاورید. همانا کسانی که پیش از آن به ایشان دانش داده شده است، چون بر آنان تلاوت شود، به رو درمی‌افتند و سجده می‌کنند.» 108و می‌گویند: «پاک و منزه است پروردگار ما! به راستی وعده پروردگارمان محقق شد.» 109و بر رو درمی‌افتند، در حالی که می‌گریند، و بر خشوع آنها می‌افزاید.»

110بگو ای پیامبر، «الله را بخوانید یا رحمان را بخوانید؛ هر یک را بخوانید، او را نام‌های نیکو است.» و نمازت را نه بسیار بلند بخوان و نه بسیار آهسته، بلکه راهی میانه در پیش گیر. 111و بگو: «ستایش از آنِ خداوندی است که فرزندی نگرفته است و شریکی در فرمانروایی ندارد و از روی خواری، سرپرستی برای او نیست. و او را بسیار بزرگ بدار.»