اخلاص

این سوره باورهای کسانی را اصلاح می‌کند که بیش از یک خدا را می‌پرستند: کسانی که بت‌ها را می‌پرستند، کسانی که انسان‌ها و حیوانات را به عنوان معبود قرار می‌دهند، کسانی که می‌گویند الله فرزندان پسر و دختر دارد، و کسانی که می‌گویند خدا اصلاً وجود ندارد.

ما معتقدیم که الله آفریننده ماست، که در صفاتش بی‌همتاست، که همیشه از ما مراقبت می‌کند، و تنها او شایسته پرستش ماست. این باور توحید نامیده می‌شود.

پیامبر اکرم ﷺ به یارانش فرمودند که الله فرمود: "برخی مردم بر من دروغ می‌بندند و به من توهین می‌کنند. آنها با گفتن اینکه من نمی‌توانم آنها را دوباره زنده کنم، دروغ می‌بندند، با اینکه زنده کردن دوباره آنها آسان‌تر از آفرینش اولیه آنهاست. و با گفتن اینکه من فرزندی دارم، به من توهین می‌کنند. اما من یگانه هستم. من بی‌نیاز و همه نیازمند منند. من فرزندی ندارم و زاده نشده‌ام. و هیچ کس همتای من نیست." {روایت شده توسط امام بخاری}

پیامبر اکرم ﷺ فرمودند که خواندن این سوره در پاداش برابر با خواندن یک سوم قرآن است. {روایت شده توسط امام بخاری و امام مسلم}

یکی از یاران پیامبر عادت داشت این سوره را در هر نماز بخواند. وقتی از او پرسیدند چرا، او گفت: "زیرا آن را بسیار دوست دارم." پیامبر به او فرمودند: "عشق تو به این سوره، بهشت را برایت تضمین کرده است!" {روایت شده توسط امام بخاری}

همانطور که در مقدمه توضیح دادیم، سوره‌های قرآن به یک یا چند مورد از موضوعات زیر می‌پردازند:

۱) شریعت (احکام)، از جمله رابطه ما با الله و مردم.

۲) داستان‌های پیامبران، و همچنین انسان‌های نیکوکار و بدکار.

۳) غیب – اموری که بدون دیدن به آنها ایمان داریم، مانند الله، فرشتگانش، بهشت و غیره.

این سوره به موضوع سوم تعلق دارد، زیرا درباره الله و صفاتش صحبت می‌کند.

برخی از بت‌پرستان نزد پیامبر (ص) آمدند و پرسیدند: خدای شما چگونه است؟ آیا او از طلا، نقره یا چوب ساخته شده است؟ آیا او خانواده‌ای دارد؟ (به روایت امام ترمذی و امام احمد) پس این سوره نازل شد تا به آنها بیاموزد که:

۱. خداوند یگانه است. او یکتاست و شریکی ندارد. او سه در یک نیست.

۲. او بی‌نیاز مطلق است که همه برای هستی خود به او نیاز دارند، اما او به هیچ‌کس نیازی ندارد.

۳. او پدر و مادری ندارد و او فرزند (پسر یا دختر) ندارد.

۴. مطلقاً هیچ‌کس به هیچ وجه شبیه او نیست.

ممکن است کسی بپرسد: «آیا الله می‌تواند خدای دیگری بیافریند؟» یا «آیا می‌تواند سنگی بیافریند که خودش نتواند آن را حمل کند؟» این مانند این است که بپرسیم: آیا ملکه می‌تواند از فروشگاه شکلات بدزدد، یا آیا پدرم می‌تواند به صورت همسایه‌مان مشت بزند؟ ما باید بین «توانستن» و «باید» تمایز قائل شویم. بله، ملکه و پدر شما «می‌توانند» زیرا قدرت انجام آن را دارند، اما «نباید» این کار را بکنند زیرا کار درستی نیست. الله (سبحانه و تعالی) قدرت انجام هر کاری را دارد، اما او تنها کاری را انجام می‌دهد که شایسته جلال و عظمت اوست، بر اساس حکمت کاملش. پرسیدن اینکه آیا الله می‌تواند خدای دیگری بیافریند یا سنگی بسازد که خودش نتواند آن را حمل کند، خلاف عقل سلیم است. الله قادر مطلق و حکیم مطلق است، و از او خواستن که کاری انجام دهد که خلاف قدرت و حکمت اوست، مضحک است. این مانند این است که از یک آشپز بخواهید غذایی بپزد که هیچ‌کس نتواند بخورد، یا از یک نجار بخواهید میزی بدون سطح بسازد.