هود
هُود
ہُود

LEARNING POINTS
خداوند با روزی دادن به آفریدگانش و هدایت آنان به سوی حق، از ایشان سرپرستی میکند.
الله قادر مطلق است؛ بتها ناتوانند.
قرآن از سوی الله نازل شد، نه اینکه توسط پیامبر ساخته شده باشد، همانطور که بتپرستان ادعا میکردند.
هدف از داستانهای ذکر شده در این سوره، هشدار دادن به مکیان و دلداری دادن به پیامبر است.
مؤمنان در نهایت پیروز میشوند و بدکاران محکوم به فنا هستند.
اشرار به جای تلاش برای درک حقیقت، مایلند با آن مجادله کنند، به ستیزه جویی برخیزند و آن را تمسخر کنند.
انسانها در دنیا با خیر و شر امتحان میشوند.
در روز قیامت، مؤمنان سعادتمند خواهند بود و کافران شقاوتمند.

پیام قرآن
1الف لام را. این کتابی است که آیات آن محکم شده و سپس به تفصیل بیان گردیده است. از سوی حکیم آگاه است. 2بگو: جز الله را عبادت نکنید. همانا من از سوی او برای شما بیمدهنده و مژدهدهندهای هستم. 3از پروردگارتان آمرزش بخواهید و به سوی او توبه کنید. او شما را تا اجلی معین به بهرهمندی نیکو میرساند و هر صاحب فضلی را فضلش را عطا میکند. و اگر روی بگردانید، پس من از عذاب روزی بزرگ بر شما میترسم. 4بازگشت شما به سوی اوست. و او بر همه چیز تواناست.
الٓرۚ كِتَٰبٌ أُحۡكِمَتۡ ءَايَٰتُهُۥ ثُمَّ فُصِّلَتۡ مِن لَّدُنۡ حَكِيمٍ خَبِيرٍ 1أَلَّا تَعۡبُدُوٓاْ إِلَّا ٱللَّهَۚ إِنَّنِي لَكُم مِّنۡهُ نَذِيرٞ وَبَشِيرٞ 2وَأَنِ ٱسۡتَغۡفِرُواْ رَبَّكُمۡ ثُمَّ تُوبُوٓاْ إِلَيۡهِ يُمَتِّعۡكُم مَّتَٰعًا حَسَنًا إِلَىٰٓ أَجَلٖ مُّسَمّٗى وَيُؤۡتِ كُلَّ ذِي فَضۡلٖ فَضۡلَهُۥۖ وَإِن تَوَلَّوۡاْ فَإِنِّيٓ أَخَافُ عَلَيۡكُمۡ عَذَابَ يَوۡمٖ كَبِيرٍ 3إِلَى ٱللَّهِ مَرۡجِعُكُمۡۖ وَهُوَ عَلَىٰ كُلِّ شَيۡءٖ قَدِيرٌ4
Verse 1: یعنی احکام و قصصش به تفصیل بیان شده است.
کافران میتوانند فرار کنند، اما جایی برای پنهان شدن ندارند.
5آگاه باشید که آنان سینههای خود را برمیگردانند تا از او پنهان شوند! بدانید هنگامی که جامههای خود را بر سر میکشند، او میداند چه پنهان میکنند و چه آشکار میسازند. همانا او به رازهای درون سینهها داناست.
أَلَآ إِنَّهُمۡ يَثۡنُونَ صُدُورَهُمۡ لِيَسۡتَخۡفُواْ مِنۡهُۚ أَلَا حِينَ يَسۡتَغۡشُونَ ثِيَابَهُمۡ يَعۡلَمُ مَا يُسِرُّونَ وَمَا يُعۡلِنُونَۚ إِنَّهُۥ عَلِيمُۢ بِذَاتِ ٱلصُّدُورِ5
قدرت الله
6هیچ جنبندهای در زمین نیست مگر اینکه روزیاش بر عهده خداست و او میداند قرارگاه و آرامگاهش کجاست. همه اینها در کتابی روشن (مبین) نوشته شده است. 7اوست که آسمانها و زمین را در شش روز آفرید - و عرش او بر آب بود - تا شما را بیازماید که کدام یک از شما در عمل نیکوتر است. و اگر تو (ای پیامبر) بگویی: «شما پس از مرگ برانگیخته خواهید شد»، کافران حتماً خواهند گفت: «این چیزی جز جادوی آشکار نیست!» 8و اگر عذاب آنها را تا زمانی معین به تأخیر اندازیم، حتماً خواهند گفت: «چه چیزی مانع آن شده است؟» بدانید، روزی که عذاب به سراغشان آید، از آنها برگردانده نخواهد شد و آنچه را که مسخره میکردند، آنها را فرا خواهد گرفت.
وَمَا مِن دَآبَّةٖ فِي ٱلۡأَرۡضِ إِلَّا عَلَى ٱللَّهِ رِزۡقُهَا وَيَعۡلَمُ مُسۡتَقَرَّهَا وَمُسۡتَوۡدَعَهَاۚ كُلّٞ فِي كِتَٰبٖ مُّبِين 6وَهُوَ ٱلَّذِي خَلَقَ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضَ فِي سِتَّةِ أَيَّامٖ وَكَانَ عَرۡشُهُۥ عَلَى ٱلۡمَآءِ لِيَبۡلُوَكُمۡ أَيُّكُمۡ أَحۡسَنُ عَمَلٗاۗ وَلَئِن قُلۡتَ إِنَّكُم مَّبۡعُوثُونَ مِنۢ بَعۡدِ ٱلۡمَوۡتِ لَيَقُولَنَّ ٱلَّذِينَ كَفَرُوٓاْ إِنۡ هَٰذَآ إِلَّا سِحۡرٞ مُّبِينٞ 7وَلَئِنۡ أَخَّرۡنَا عَنۡهُمُ ٱلۡعَذَابَ إِلَىٰٓ أُمَّةٖ مَّعۡدُودَةٖ لَّيَقُولُنَّ مَا يَحۡبِسُهُۥٓۗ أَلَا يَوۡمَ يَأۡتِيهِمۡ لَيۡسَ مَصۡرُوفًا عَنۡهُمۡ وَحَاقَ بِهِم مَّا كَانُواْ بِهِۦ يَسۡتَهۡزِءُونَ8

SIDE STORY
طبق آیات ۹-۱۰، مردم با چیزهای خوب و بد مانند سلامتی و بیماری، ثروت و فقر، قدرت و ضعف و غیره مورد آزمایش قرار میگیرند. مشکل این است که بسیاری از مردم در زمانهای دشوار به سرعت امید خود را از دست میدهند و در زمانهای خوب مغرور میشوند. قرآن به ما میآموزد که وقتی با نعمتهای خوب مواجه میشویم شکرگزار باشیم و وقتی اتفاقات بد میافتد صبور باشیم. ما باید به این اعتماد کنیم که خداوند آنچه را که برای ما بهترین است انجام میدهد.
یک روز دلانگیز، گروهی از مردم با کشتی در حال سفر در دریا بودند. ناگهان، طوفان بزرگی درگرفت که کشتی را به صخرهها کوبید. تنها یک مرد از این حادثه وحشتناک جان سالم به در برد. بعدها، او خود را در جزیرهای دورافتاده یافت که هیچ کس در آن زندگی نمیکرد. او روزها به درگاه خداوند دعا کرد، به این امید که کشتیای بیاید و او را نجات دهد.
پس از از دست دادن تمام امیدش، او مقداری چوب جمع کرد و برای خود و وسایلی که از لاشه کشتی جمعآوری کرده بود، پناهگاهی کوچک ساخت. شب بعد، او آتشی در جلوی پناهگاه روشن کرد تا خود را گرم نگه دارد. در برههای، او برای کاوش جزیره و یافتن کمک رفت.
وقتی برگشت، پناهگاه در آتش بود و دود به آسمان میپیچید. او با ناامیدی فریاد زد: "ای خداوند! چرا گذاشتی پناهگاهم بسوزد؟"

صبح روز بعد، او با صدای کشتیای بیدار شد که برای نجات او به جزیره آمده بود. او پرسید: "شما از کجا میدانستید من اینجا هستم؟" آنها پاسخ دادند: "ما علامت دودی شما را دیدیم، بنابراین دانستیم که کسی به کمک نیاز دارد!"
پیام داستان این است که حتی زمانی که اوضاع دشوار میگردد و زندگی تنها پناهگاهت را میسوزاند، تسلیم نشو، زیرا یاری در راه است.
امتحان با خیر و شر
9و اگر به مردم رحمتی بچشانیم، سپس آن را از ایشان بازستانیم، سخت ناامید و ناسپاس میگردند. 10و اگر پس از آنکه سختی به آنها رسید، نعمتی به ایشان بچشانیم، میگویند: «دیگر بدیها از من رفت» و با تکبر و فخرفروشی به خود میبالند. 11مگر کسانی که شکیبایی ورزیدند و کارهای شایسته انجام دادند. برای آنها آمرزش و پاداشی بس عظیم خواهد بود.
وَلَئِنۡ أَذَقۡنَا ٱلۡإِنسَٰنَ مِنَّا رَحۡمَةٗ ثُمَّ نَزَعۡنَٰهَا مِنۡهُ إِنَّهُۥ لَئَُوسٞ كَفُورٞ 9وَلَئِنۡ أَذَقۡنَٰهُ نَعۡمَآءَ بَعۡدَ ضَرَّآءَ مَسَّتۡهُ لَيَقُولَنَّ ذَهَبَ ٱلسَّئَِّاتُ عَنِّيٓۚ إِنَّهُۥ لَفَرِحٞ فَخُورٌ 10إِلَّا ٱلَّذِينَ صَبَرُواْ وَعَمِلُواْ ٱلصَّٰلِحَٰتِ أُوْلَٰٓئِكَ لَهُم مَّغۡفِرَةٞ وَأَجۡرٞ كَبِيرٞ11
خواستههای بتپرستان
12شاید تو [ای پیامبر] پارهای از آنچه را که به تو وحی میشود ترک کنی و سینهات از آن تنگ شود که چرا گنجی بر او نازل نشده یا فرشتهای همراه او نیامده است؟ تو فقط هشداردهندهای، و خدا بر هر چیزی نگهبان است.
فَلَعَلَّكَ تَارِكُۢ بَعۡضَ مَا يُوحَىٰٓ إِلَيۡكَ وَضَآئِقُۢ بِهِۦ صَدۡرُكَ أَن يَقُولُواْ لَوۡلَآ أُنزِلَ عَلَيۡهِ كَنزٌ أَوۡ جَآءَ مَعَهُۥ مَلَكٌۚ إِنَّمَآ أَنتَ نَذِيرٞۚ وَٱللَّهُ عَلَىٰ كُلِّ شَيۡءٖ وَكِيلٌ12

WORDS OF WISDOM
همانطور که در مقدمه اشاره کردیم، هر پیامبری با معجزهای آمد تا ثابت کند که از سوی خداوند فرستاده شده است. این معجزه معمولاً با قومش و آنچه که در آن مهارت داشتند، مرتبط بود.
به عنوان مثال، قوم فرعون در جادوگری ماهر بودند، بنابراین حضرت موسی (ع) عصای خود را به مار تبدیل کرد و جادوگران را شکست داد.
در زمان حضرت عیسی (ع)، پزشکی پیشرفته رایج بود، بنابراین معجزه او زنده کردن مردگان و شفای نابینایان بود—کاری که هیچ کس دیگری قادر به انجام آن نبود.
در زمان پیامبر اکرم (ص)، اعراب به توانایی خود در سرودن شعر و ایراد خطابه به زبان عربی فصیح بسیار افتخار میکردند. آنها حتی مسابقات شعر مشهوری داشتند و اشعار برنده با طلا نوشته میشدند. اگرچه پیامبر (ص) معجزات بسیاری انجام دادند (مانند شق القمر، تکثیر غذا و آب، و شفای بیماران)، قرآن به عنوان بزرگترین معجزه ایشان برجسته است.
بتپرستان به چالش کشیده شدند تا کتابی مانند قرآن بیاورند اما نتوانستند این کار را انجام دهند. حتی زمانی که این چالش به ۱۰ سوره یا حتی ۱ سوره کاهش یافت، باز هم نتوانستند آن را انجام دهند. این چالش تا به امروز همچنان باز است، اما هیچ کس نتوانسته آن را انجام دهد.
هر پیامبری فقط برای قوم خود مبعوث شد، و معجزه او را فقط عدهای از معاصرانش مشاهده کردند. اما قرآن متفاوت است، صرفاً به این دلیل که محمد (ص) پیامبری جهانی است و معجزه او باید تا قیامت به عنوان دلیلی بر رسالتش باقی بماند.
تحدّی با منکرین قرآن
13بلکه میگویند: «او آن را به دروغ ساخته است!» بگو: «اگر راست میگویید، ده سوره همانند آن بیاورید و هر که را جز خدا میتوانید (به یاری) بخوانید!» 14پس اگر (یاریکنندگان شما) نتوانستند شما را اجابت کنند، بدانید که آن تنها با علم الهی نازل شده است و اینکه هیچ معبودی جز او نیست! آیا پس تسلیم میشوید؟
أَمۡ يَقُولُونَ ٱفۡتَرَىٰهُۖ قُلۡ فَأۡتُواْ بِعَشۡرِ سُوَرٖ مِّثۡلِهِۦ مُفۡتَرَيَٰتٖ وَٱدۡعُواْ مَنِ ٱسۡتَطَعۡتُم مِّن دُونِ ٱللَّهِ إِن كُنتُمۡ صَٰدِقِينَ 13فَإِلَّمۡ يَسۡتَجِيبُواْ لَكُمۡ فَٱعۡلَمُوٓاْ أَنَّمَآ أُنزِلَ بِعِلۡمِ ٱللَّهِ وَأَن لَّآ إِلَٰهَ إِلَّا هُوَۖ فَهَلۡ أَنتُم مُّسۡلِمُونَ14
Verse 13: پیامبر
دستاوردهای دنیوی و اخروی
15هر کس که تنها زندگی دنیا و زینت آن را بخواهد، ما پاداش اعمالشان را در همین دنیا به آنان به طور کامل میدهیم و چیزی از آن کم نخواهد شد. 16برای آنان در آخرت جز آتش نخواهد بود. تلاشهایشان در دنیا بیثمر و اعمالشان بیفایده خواهد بود. 17آیا کسی که بر حجتی روشن از پروردگارش است و شاهدی از جانب او آن را دنبال میکند و پیش از آن کتاب موسی راهنما و رحمتی بوده است، (مانند کسی است که چنین نیست)؟ آنان به آن ایمان میآورند. و هر کس از گروههای دیگر آن را انکار کند، آتش وعدهگاه اوست. پس در آن شک مکن. بیگمان آن حق است از جانب پروردگارت، ولی بیشتر مردم ایمان نمیآورند.
مَن كَانَ يُرِيدُ ٱلۡحَيَوٰةَ ٱلدُّنۡيَا وَزِينَتَهَا نُوَفِّ إِلَيۡهِمۡ أَعۡمَٰلَهُمۡ فِيهَا وَهُمۡ فِيهَا لَا يُبۡخَسُونَ 15أُوْلَٰٓئِكَ ٱلَّذِينَ لَيۡسَ لَهُمۡ فِي ٱلۡأٓخِرَةِ إِلَّا ٱلنَّارُۖ وَحَبِطَ مَا صَنَعُواْ فِيهَا وَبَٰطِلٞ مَّا كَانُواْ يَعۡمَلُونَ 16أَفَمَن كَانَ عَلَىٰ بَيِّنَةٖ مِّن رَّبِّهِۦ وَيَتۡلُوهُ شَاهِدٞ مِّنۡهُ وَمِن قَبۡلِهِۦ كِتَٰبُ مُوسَىٰٓ إِمَامٗا وَرَحۡمَةًۚ أُوْلَٰٓئِكَ يُؤۡمِنُونَ بِهِۦۚ وَمَن يَكۡفُرۡ بِهِۦ مِنَ ٱلۡأَحۡزَابِ فَٱلنَّارُ مَوۡعِدُهُۥۚ فَلَا تَكُ فِي مِرۡيَةٖ مِّنۡهُۚ إِنَّهُ ٱلۡحَقُّ مِن رَّبِّكَ وَلَٰكِنَّ أَكۡثَرَ ٱلنَّاسِ لَا يُؤۡمِنُونَ17
رستگاران و زیانکاران
18و چه کسی ستمکارتر است از آن کس که بر خدا دروغ میبندد؟ آنان در برابر پروردگارشان عرضه میشوند و گواهان خواهند گفت: «اینانند که بر پروردگارشان دروغ بستند.» آگاه باشید! لعنت خدا بر ستمکاران باد! 19همانان که (مردم را) از راه خدا بازمیدارند و میخواهند آن را کج و ناراست جلوه دهند و به آخرت کافرند. 20آنان هرگز نمیتوانند در زمین (از عذاب ما) بگریزند و جز خدا هیچ سرپرست و یاوری برایشان نیست. عذابشان دوچندان میشود، زیرا (حقیقت را) نمیتوانستند بشنوند و ببینند. 21آنان به خودشان زیان رساندند و آنچه به دروغ میساختند (از معبودان دروغین) از آنان گم میشود. 22بیگمان، آنان زیانکارترین افراد در آخرت خواهند بود. 23همانا کسانی که ایمان آورده و کارهای شایسته انجام دادهاند و در برابر پروردگارشان فروتن بودهاند، آنان اهل بهشتند و در آن جاودانه خواهند ماند. 24تفاوت میان این دو گروه، مانند تفاوت میان کر و کور و کسی است که حقیقت را میبیند و میشنود. آیا این دو برابرند؟ آیا پس عبرت نمیگیرید؟
وَمَنۡ أَظۡلَمُ مِمَّنِ ٱفۡتَرَىٰ عَلَى ٱللَّهِ كَذِبًاۚ أُوْلَٰٓئِكَ يُعۡرَضُونَ عَلَىٰ رَبِّهِمۡ وَيَقُولُ ٱلۡأَشۡهَٰدُ هَٰٓؤُلَآءِ ٱلَّذِينَ كَذَبُواْ عَلَىٰ رَبِّهِمۡۚ أَلَا لَعۡنَةُ ٱللَّهِ عَلَى ٱلظَّٰلِمِينَ 18ٱلَّذِينَ يَصُدُّونَ عَن سَبِيلِ ٱللَّهِ وَيَبۡغُونَهَا عِوَجٗا وَهُم بِٱلۡأٓخِرَةِ هُمۡ كَٰفِرُونَ 19أُوْلَٰٓئِكَ لَمۡ يَكُونُواْ مُعۡجِزِينَ فِي ٱلۡأَرۡضِ وَمَا كَانَ لَهُم مِّن دُونِ ٱللَّهِ مِنۡ أَوۡلِيَآءَۘ يُضَٰعَفُ لَهُمُ ٱلۡعَذَابُۚ مَا كَانُواْ يَسۡتَطِيعُونَ ٱلسَّمۡعَ وَمَا كَانُواْ يُبۡصِرُونَ 20أُوْلَٰٓئِكَ ٱلَّذِينَ خَسِرُوٓاْ أَنفُسَهُمۡ وَضَلَّ عَنۡهُم مَّا كَانُواْ يَفۡتَرُونَ 21لَا جَرَمَ أَنَّهُمۡ فِي ٱلۡأٓخِرَةِ هُمُ ٱلۡأَخۡسَرُونَ 22إِنَّ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَعَمِلُواْ ٱلصَّٰلِحَٰتِ وَأَخۡبَتُوٓاْ إِلَىٰ رَبِّهِمۡ أُوْلَٰٓئِكَ أَصۡحَٰبُ ٱلۡجَنَّةِۖ هُمۡ فِيهَا خَٰلِدُونَ 23مَثَلُ ٱلۡفَرِيقَيۡنِ كَٱلۡأَعۡمَىٰ وَٱلۡأَصَمِّ وَٱلۡبَصِيرِ وَٱلسَّمِيعِۚ هَلۡ يَسۡتَوِيَانِ مَثَلًاۚ أَفَلَا تَذَكَّرُونَ24
Verse 18: فرشتگان و پیامبران
حضرت نوح
25همانا ما نوح را به سوی قومش فرستادیم. گفت: «من برای شما فرستاده شدهام با انذاری مبین: 26جز الله را نپرستید. من بر شما از عذاب روزی الیم میترسم.» 27اشراف کافر قومش پاسخ دادند: «برای ما آشکار است که تو جز بشری مثل ما نیستی. و نمیبینیم کسی تو را پیروی کند جز فرومایگان ما، کسانی که ظاهربین هستند. ما هیچ برتری برای شما بر خود نمیبینیم. بلکه گمان میکنیم شما دروغگویید.» 28گفت: «ای قوم من! اگر من برهان روشنی از پروردگارم داشته باشم و او رحمتی از جانب خود به من عطا کرده باشد که از دید شما پنهان است! آیا ما باید آن را بر شما تحمیل کنیم در حالی که شما کراهت دارید؟» 29ای قوم من! من برای این (رسالت) از شما مالی نمیخواهم. پاداش من تنها بر عهده الله است. و من هرگز مؤمنان را طرد نخواهم کرد؛ آنان قطعاً پروردگارشان را ملاقات خواهند کرد. اما برای من آشکار است که شما قومی هستید که جهالت میورزید.» 30ای قوم من! اگر آنها را طرد کنم، چه کسی مرا از (عذاب) خدا حفظ میکند؟ آیا پند نمیگیرید؟ 31من به شما نمیگویم که گنجینههای خدا نزد من است و غیب را میدانم. و نمیگویم که فرشتهام. و نمیتوانم بگویم که خدا به کسانی که شما آنها را خوار میشمارید (مؤمنان فقیر)، خیر و برکت نمیدهد. خدا بهتر میداند که در دلهایشان چیست. اگر چنین سخنی بگویم، قطعاً از ستمکاران خواهم بود. 32آنها گفتند: «ای نوح! تو با ما بسیار مجادله کردی، پس آنچه را که ما را به آن تهدید میکنی، برای ما بیاور، اگر راست میگویی.» 33او پاسخ داد: «تنها خداست که اگر بخواهد، آن را بر شما نازل میکند و شما را راه فراری نیست!» 34نصیحت من به شما سودی نخواهد بخشید، هر چند که من خیرخواه شما باشم، اگر خدا بخواهد شما را گمراه کند. او پروردگار شماست و به سوی او بازگردانده میشوید. 35آیا مکیان ادعا میکنند: «او اینها را به دروغ بافته است»؟ بگو: «اگر من این کار را کرده باشم، پس بار آن گناه بر دوش من است! ولی من از تهمت ناروای شما بری هستم.»
وَلَقَدۡ أَرۡسَلۡنَا نُوحًا إِلَىٰ قَوۡمِهِۦٓ إِنِّي لَكُمۡ نَذِيرٞ مُّبِينٌ 25أَن لَّا تَعۡبُدُوٓاْ إِلَّا ٱللَّهَۖ إِنِّيٓ أَخَافُ عَلَيۡكُمۡ عَذَابَ يَوۡمٍ أَلِيمٖ 26فَقَالَ ٱلۡمَلَأُ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ مِن قَوۡمِهِۦ مَا نَرَىٰكَ إِلَّا بَشَرٗا مِّثۡلَنَا وَمَا نَرَىٰكَ ٱتَّبَعَكَ إِلَّا ٱلَّذِينَ هُمۡ أَرَاذِلُنَا بَادِيَ ٱلرَّأۡيِ وَمَا نَرَىٰ لَكُمۡ عَلَيۡنَا مِن فَضۡلِۢ بَلۡ نَظُنُّكُمۡ كَٰذِبِينَ 27قَالَ يَٰقَوۡمِ أَرَءَيۡتُمۡ إِن كُنتُ عَلَىٰ بَيِّنَةٖ مِّن رَّبِّي وَءَاتَىٰنِي رَحۡمَةٗ مِّنۡ عِندِهِۦ فَعُمِّيَتۡ عَلَيۡكُمۡ أَنُلۡزِمُكُمُوهَا وَأَنتُمۡ لَهَا كَٰرِهُونَ 28وَيَٰقَوۡمِ لَآ أَسَۡٔلُكُمۡ عَلَيۡهِ مَالًاۖ إِنۡ أَجۡرِيَ إِلَّا عَلَى ٱللَّهِۚ وَمَآ أَنَا۠ بِطَارِدِ ٱلَّذِينَ ءَامَنُوٓاْۚ إِنَّهُم مُّلَٰقُواْ رَبِّهِمۡ وَلَٰكِنِّيٓ أَرَىٰكُمۡ قَوۡمٗا تَجۡهَلُونَ 29وَيَٰقَوۡمِ مَن يَنصُرُنِي مِنَ ٱللَّهِ إِن طَرَدتُّهُمۡۚ أَفَلَا تَذَكَّرُونَ 30وَلَآ أَقُولُ لَكُمۡ عِندِي خَزَآئِنُ ٱللَّهِ وَلَآ أَعۡلَمُ ٱلۡغَيۡبَ وَلَآ أَقُولُ إِنِّي مَلَكٞ وَلَآ أَقُولُ لِلَّذِينَ تَزۡدَرِيٓ أَعۡيُنُكُمۡ لَن يُؤۡتِيَهُمُ ٱللَّهُ خَيۡرًاۖ ٱللَّهُ أَعۡلَمُ بِمَا فِيٓ أَنفُسِهِمۡ إِنِّيٓ إِذٗا لَّمِنَ ٱلظَّٰلِمِينَ 31قَالُواْ يَٰنُوحُ قَدۡ جَٰدَلۡتَنَا فَأَكۡثَرۡتَ جِدَٰلَنَا فَأۡتِنَا بِمَا تَعِدُنَآ إِن كُنتَ مِنَ ٱلصَّٰدِقِينَ 32قَالَ إِنَّمَا يَأۡتِيكُم بِهِ ٱللَّهُ إِن شَآءَ وَمَآ أَنتُم بِمُعۡجِزِينَ 33وَلَا يَنفَعُكُمۡ نُصۡحِيٓ إِنۡ أَرَدتُّ أَنۡ أَنصَحَ لَكُمۡ إِن كَانَ ٱللَّهُ يُرِيدُ أَن يُغۡوِيَكُمۡۚ هُوَ رَبُّكُمۡ وَإِلَيۡهِ تُرۡجَعُونَ 34أَمۡ يَقُولُونَ ٱفۡتَرَىٰهُۖ قُلۡ إِنِ ٱفۡتَرَيۡتُهُۥ فَعَلَيَّ إِجۡرَامِي وَأَنَا۠ بَرِيٓءٞ مِّمَّا تُجۡرِمُونَ35
Verse 28: رحمت اینجا یعنی نبوت.
Verse 35: حضرت محمد

کشتی نوح
36و به نوح وحی شد که: «هیچیک از قوم تو ایمان نخواهند آورد مگر کسانی که پیش از این ایمان آوردهاند. پس از آنچه انجام میدهند، غمگین مباش.» 37«کشتی را زیر نظر و مراقبت ما و طبق وحی ما بساز، و درباره کسانی که ستم کردهاند با من سخن مگو؛ زیرا آنان غرق خواهند شد.» 38پس او شروع به ساختن کشتی کرد، و هرگاه گروهی از اشراف قومش از کنار او میگذشتند، او را مسخره میکردند. او گفت: «اگر شما ما را مسخره میکنید، ما نیز به زودی شما را به همان شیوه مسخره خواهیم کرد.» 39«به زودی خواهید دانست چه کسی عذابی خوارکننده در این دنیا دریافت خواهد کرد و عذابی پایدار در آخرت خواهد چشید!»
وَأُوحِيَ إِلَىٰ نُوحٍ أَنَّهُۥ لَن يُؤۡمِنَ مِن قَوۡمِكَ إِلَّا مَن قَدۡ ءَامَنَ فَلَا تَبۡتَئِسۡ بِمَا كَانُواْ يَفۡعَلُونَ 36وَٱصۡنَعِ ٱلۡفُلۡكَ بِأَعۡيُنِنَا وَوَحۡيِنَا وَلَا تُخَٰطِبۡنِي فِي ٱلَّذِينَ ظَلَمُوٓاْ إِنَّهُم مُّغۡرَقُونَ 37وَيَصۡنَعُ ٱلۡفُلۡكَ وَكُلَّمَا مَرَّ عَلَيۡهِ مَلَأٞ مِّن قَوۡمِهِۦ سَخِرُواْ مِنۡهُۚ قَالَ إِن تَسۡخَرُواْ مِنَّا فَإِنَّا نَسۡخَرُ مِنكُمۡ كَمَا تَسۡخَرُونَ 38فَسَوۡفَ تَعۡلَمُونَ مَن يَأۡتِيهِ عَذَابٞ يُخۡزِيهِ وَيَحِلُّ عَلَيۡهِ عَذَابٞ مُّقِيمٌ39

WORDS OF WISDOM
همانطور که در پایان سوره احزاب اشاره کردیم، همه مخلوقات به طور ذاتی تسلیم الله هستند، از جمله درختان روی زمین، پرندگان در آسمان، ماهیها در اقیانوس، و همه چیز – از بزرگترین نهنگ آبی تا کوچکترین میکروب. اما انسانها دارای اختیار هستند. برخی از آنها اطاعت از الله را انتخاب میکنند، در حالی که دیگران چنین نمیکنند. این توضیح میدهد که چرا حیوانات و پرندگان هنگامی که نوح (ع) به آنها گفت سوار کشتی شوند، از او اطاعت کردند، در حالی که پسر خودش و بسیاری از قومش از انجام همین کار سر باز زدند.
طوفان
40و چون فرمان ما آمد و تنور فوران کرد، گفتیم: «از هر جفتی دو تا و خانوادهات را – جز آنکه حکم غرق شدنشان گذشته است – و کسانی که ایمان آوردهاند، در کشتی سوار کن.» و جز اندکی به او ایمان نیاوردند. 41و [نوح] گفت: «سوار شوید! به نام خداست روان گشتن و لنگر انداختن آن. بیگمان پروردگار من بسیار آمرزنده و مهربان است.» 42و کشتی آنان را در میان امواجی کوهآسا میبرد. نوح پسرش را که در کناری ایستاده بود، ندا داد: «ای فرزند دلبندم! با ما سوار شو و از کافران مباش.» 43او گفت: «به کوهی پناه خواهم برد تا مرا از آب حفظ کند.» نوح فریاد زد: «امروز هیچ پناهگاهی از فرمان خدا نیست مگر کسی که او رحم کند!» پس موج میان آن دو حائل شد و پسرش از غرقشدگان بود. 44و گفته شد: «ای زمین! آبت را ببلع. و ای آسمان! از باریدن باز ایست.» و آب فروکش کرد. و کار به انجام رسید. و کشتی بر کوه جودی قرار گرفت. و گفته شد: «دور باد ستمکاران!» 45نوح پروردگارش را ندا داد و گفت: «پروردگارا! مسلماً پسرم از اهل من است و وعده تو حق است و تو عادلترینِ داورانی!» 46[خداوند] فرمود: «ای نوح! او از اهل تو نیست؛ زیرا عمل او ناپسند بود. پس چیزی را که به آن علم نداری، از من مخواه! من تو را پند میدهم تا از جاهلان نباشی.» 47نوح دعا کرد: «پروردگارا! من به تو پناه میبرم از اینکه چیزی را که به آن علم ندارم، از تو بخواهم. و اگر مرا نبخشی و به من رحم نکنی، از زیانکاران خواهم بود.» 48گفته شد: «ای نوح! با سلام و برکات ما بر تو و بر گروهی از نسل کسانی که با تو هستند، فرود بیا. و گروهی دیگر را بهرهمند میسازیم، سپس عذابی دردناک از جانب ما به آنها خواهد رسید.» 49این از خبرهای غیب است که ما آن را به تو وحی میکنیم ای پیامبر! تو و قومت پیش از این آن را نمیدانستید. پس شکیبا باش! بیگمان سرانجام از آنِ پرهیزگاران است.
حَتَّىٰٓ إِذَا جَآءَ أَمۡرُنَا وَفَارَ ٱلتَّنُّورُ قُلۡنَا ٱحۡمِلۡ فِيهَا مِن كُلّٖ زَوۡجَيۡنِ ٱثۡنَيۡنِ وَأَهۡلَكَ إِلَّا مَن سَبَقَ عَلَيۡهِ ٱلۡقَوۡلُ وَمَنۡ ءَامَنَۚ وَمَآ ءَامَنَ مَعَهُۥٓ إِلَّا قَلِيلٞ 40وَقَالَ ٱرۡكَبُواْ فِيهَا بِسۡمِ ٱللَّهِ مَجۡرٜىٰهَا وَمُرۡسَىٰهَآۚ إِنَّ رَبِّي لَغَفُورٞ رَّحِيمٞ 41وَهِيَ تَجۡرِي بِهِمۡ فِي مَوۡجٖ كَٱلۡجِبَالِ وَنَادَىٰ نُوحٌ ٱبۡنَهُۥ وَكَانَ فِي مَعۡزِلٖ يَٰبُنَيَّ ٱرۡكَب مَّعَنَا وَلَا تَكُن مَّعَ ٱلۡكَٰفِرِينَ 42قَالَ سََٔاوِيٓ إِلَىٰ جَبَلٖ يَعۡصِمُنِي مِنَ ٱلۡمَآءِۚ قَالَ لَا عَاصِمَ ٱلۡيَوۡمَ مِنۡ أَمۡرِ ٱللَّهِ إِلَّا مَن رَّحِمَۚ وَحَالَ بَيۡنَهُمَا ٱلۡمَوۡجُ فَكَانَ مِنَ ٱلۡمُغۡرَقِينَ 43وَقِيلَ يَٰٓأَرۡضُ ٱبۡلَعِي مَآءَكِ وَيَٰسَمَآءُ أَقۡلِعِي وَغِيضَ ٱلۡمَآءُ وَقُضِيَ ٱلۡأَمۡرُ وَٱسۡتَوَتۡ عَلَى ٱلۡجُودِيِّۖ وَقِيلَ بُعۡدٗا لِّلۡقَوۡمِ ٱلظَّٰلِمِينَ 44وَنَادَىٰ نُوحٞ رَّبَّهُۥ فَقَالَ رَبِّ إِنَّ ٱبۡنِي مِنۡ أَهۡلِي وَإِنَّ وَعۡدَكَ ٱلۡحَقُّ وَأَنتَ أَحۡكَمُ ٱلۡحَٰكِمِينَ 45قَالَ يَٰنُوحُ إِنَّهُۥ لَيۡسَ مِنۡ أَهۡلِكَۖ إِنَّهُۥ عَمَلٌ غَيۡرُ صَٰلِحٖۖ فَلَا تَسَۡٔلۡنِ مَا لَيۡسَ لَكَ بِهِۦ عِلۡمٌۖ إِنِّيٓ أَعِظُكَ أَن تَكُونَ مِنَ ٱلۡجَٰهِلِينَ 46قَالَ رَبِّ إِنِّيٓ أَعُوذُ بِكَ أَنۡ أَسَۡٔلَكَ مَا لَيۡسَ لِي بِهِۦ عِلۡمٞۖ وَإِلَّا تَغۡفِرۡ لِي وَتَرۡحَمۡنِيٓ أَكُن مِّنَ ٱلۡخَٰسِرِينَ 47قِيلَ يَٰنُوحُ ٱهۡبِطۡ بِسَلَٰمٖ مِّنَّا وَبَرَكَٰتٍ عَلَيۡكَ وَعَلَىٰٓ أُمَمٖ مِّمَّن مَّعَكَۚ وَأُمَمٞ سَنُمَتِّعُهُمۡ ثُمَّ يَمَسُّهُم مِّنَّا عَذَابٌ أَلِيمٞ 48تِلۡكَ مِنۡ أَنۢبَآءِ ٱلۡغَيۡبِ نُوحِيهَآ إِلَيۡكَۖ مَا كُنتَ تَعۡلَمُهَآ أَنتَ وَلَا قَوۡمُكَ مِن قَبۡلِ هَٰذَاۖ فَٱصۡبِرۡۖ إِنَّ ٱلۡعَٰقِبَةَ لِلۡمُتَّقِينَ49
Verse 40: به نوح (علیهالسلام) نشانهای داده شد که وقتی آب از تنوری خاص فوران کرد، آنگاه طوفان آغاز میشد.
Verse 48: یعنی مؤمنانِ نسلهای آینده.
حضرت هود
50و به سوی قوم عاد برادرشان هود را فرستادیم. گفت: ای قوم من! الله را بپرستید. شما را معبودی جز او نیست. شما جز دروغبافی نمیکنید. 51ای قوم من! من از شما برای این (رسالت) مزدی نمیخواهم. پاداش من فقط از کسی است که مرا آفریده است. آیا پس تعقل نمیکنید؟ 52و ای قوم من! از پروردگارتان آمرزش بطلبید و به سوی او توبه کنید. او باران فراوان بر شما فرو میفرستد و نیرویی بر نیروی شما میافزاید. پس روی برنگردانید در حالی که گناهکارید. 53گفتند: ای هود! تو برای ما دلیل روشنی نیاوردهای. ما هرگز خدایانمان را به صرف گفتار تو رها نمیکنیم و ما هرگز به تو ایمان نمیآوریم. 54ما جز این نمیگوییم که بعضی از خدایان ما تو را به بدی گرفتار کردهاند. او گفت: من الله را گواه میگیرم و شما نیز گواه باشید که من از آنچه شما شریک قرار میدهید بیزارم. 55به او. پس هر مکر و حیلهای که میخواهید علیه من به کار برید و مهلت ندهید! 56من بر الله توکل کردهام که پروردگار من و پروردگار شماست. هیچ جنبندهای نیست مگر اینکه او مهارش را در دست دارد. یقیناً راه پروردگار من بر صراط مستقیم است. 57و اگر روی بگردانید، من آنچه را که با آن فرستاده شدهام به شما رساندهام. پروردگار من شما را با قومی دیگر جایگزین خواهد کرد و شما هیچ زیانی به او نمیرسانید. یقیناً پروردگار من بر همه چیز نگهبان است. 58و چون فرمان ما فرا رسید، هود و کسانی را که با او ایمان آورده بودند، به رحمتی از جانب خود نجات دادیم و آنان را از عذابی سخت رهانیدیم. 59اینان قوم عاد بودند. آنان آیات پروردگارشان را انکار کردند و پیامبران او را نافرمانی کردند و از فرمان هر جبار عنیدی پیروی کردند. 60و در این دنیا و روز قیامت لعنتی به دنبالشان بود. همانا عاد پروردگارشان را انکار کردند، پس دور باد عاد، قوم هود.
وَإِلَىٰ عَادٍ أَخَاهُمۡ هُودٗاۚ قَالَ يَٰقَوۡمِ ٱعۡبُدُواْ ٱللَّهَ مَا لَكُم مِّنۡ إِلَٰهٍ غَيۡرُهُۥٓۖ إِنۡ أَنتُمۡ إِلَّا مُفۡتَرُونَ 50يَٰقَوۡمِ لَآ أَسَۡٔلُكُمۡ عَلَيۡهِ أَجۡرًاۖ إِنۡ أَجۡرِيَ إِلَّا عَلَى ٱلَّذِي فَطَرَنِيٓۚ أَفَلَا تَعۡقِلُونَ 51وَيَٰقَوۡمِ ٱسۡتَغۡفِرُواْ رَبَّكُمۡ ثُمَّ تُوبُوٓاْ إِلَيۡهِ يُرۡسِلِ ٱلسَّمَآءَ عَلَيۡكُم مِّدۡرَارٗا وَيَزِدۡكُمۡ قُوَّةً إِلَىٰ قُوَّتِكُمۡ وَلَا تَتَوَلَّوۡاْ مُجۡرِمِينَ 52قَالُواْ يَٰهُودُ مَا جِئۡتَنَا بِبَيِّنَةٖ وَمَا نَحۡنُ بِتَارِكِيٓ ءَالِهَتِنَا عَن قَوۡلِكَ وَمَا نَحۡنُ لَكَ بِمُؤۡمِنِينَ 53إِن نَّقُولُ إِلَّا ٱعۡتَرَىٰكَ بَعۡضُ ءَالِهَتِنَا بِسُوٓءٖۗ قَالَ إِنِّيٓ أُشۡهِدُ ٱللَّهَ وَٱشۡهَدُوٓاْ أَنِّي بَرِيٓءٞ مِّمَّا تُشۡرِكُونَ 54مِن دُونِهِۦۖ فَكِيدُونِي جَمِيعٗا ثُمَّ لَا تُنظِرُونِ 55إِنِّي تَوَكَّلۡتُ عَلَى ٱللَّهِ رَبِّي وَرَبِّكُمۚ مَّا مِن دَآبَّةٍ إِلَّا هُوَ ءَاخِذُۢ بِنَاصِيَتِهَآۚ إِنَّ رَبِّي عَلَىٰ صِرَٰطٖ مُّسۡتَقِيمٖ 56فَإِن تَوَلَّوۡاْ فَقَدۡ أَبۡلَغۡتُكُم مَّآ أُرۡسِلۡتُ بِهِۦٓ إِلَيۡكُمۡۚ وَيَسۡتَخۡلِفُ رَبِّي قَوۡمًا غَيۡرَكُمۡ وَلَا تَضُرُّونَهُۥ شَيًۡٔاۚ إِنَّ رَبِّي عَلَىٰ كُلِّ شَيۡءٍ حَفِيظٞ 57وَلَمَّا جَآءَ أَمۡرُنَا نَجَّيۡنَا هُودٗا وَٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ مَعَهُۥ بِرَحۡمَةٖ مِّنَّا وَنَجَّيۡنَٰهُم مِّنۡ عَذَابٍ غَلِيظ 58وَتِلۡكَ عَادٞۖ جَحَدُواْ بَِٔايَٰتِ رَبِّهِمۡ وَعَصَوۡاْ رُسُلَهُۥ وَٱتَّبَعُوٓاْ أَمۡرَ كُلِّ جَبَّارٍ عَنِيد 59وَأُتۡبِعُواْ فِي هَٰذِهِ ٱلدُّنۡيَا لَعۡنَةٗ وَيَوۡمَ ٱلۡقِيَٰمَةِۗ أَلَآ إِنَّ عَادٗا كَفَرُواْ رَبَّهُمۡۗ أَلَا بُعۡدٗا لِّعَادٖ قَوۡمِ هُودٖ60
Verse 59: تکذیب هود به منزلهی تکذیب همه پیامبران بود.

پیامبر صالح
61و به سوی ثمود، برادرشان صالح را فرستادیم. گفت: «ای قوم من! الله را بپرستید. شما را معبودی جز او نیست. او شما را از زمین پدید آورد و در آن سکونت داد. پس از او آمرزش بخواهید و به سوی او توبه کنید. به راستی پروردگار من نزدیک و اجابتکننده است.» 62گفتند: «ای صالح! ما پیش از این سخن، به تو امیدهای زیادی داشتیم. آیا ما را از پرستش آنچه پدرانمان میپرستیدند، بازمیداری؟ ما درباره آنچه ما را به سوی آن میخوانی، به راستی در شک و تردیدیم.» 63گفت: «ای قوم من! اگر من دلیل روشنی از پروردگارم داشته باشم و او رحمتی از جانب خود به من داده باشد (چه میکنید)؟ پس اگر من او را نافرمانی کنم، چه کسی میتواند مرا در برابر الله یاری کند؟ شما جز بر زیان من نمیافزایید.» 64و ای قوم من! این ناقه الله، نشانه ای برای شماست. پس او را رها کنید تا در زمین الله بچرد و به او آسیبی نرسانید، وگرنه عذابی نزدیک شما را فرا خواهد گرفت!» 65اما آنها شتر را کشتند، پس او به آنها هشدار داد: «شما فقط سه روز دیگر در خانههایتان از زندگی بهرهمند خواهید شد - این وعدهای است که در آن تخلفی نیست!» 66و چون فرمان ما آمد، صالح و کسانی را که با او ایمان آورده بودند، به رحمتی از جانب خود نجات دادیم و آنان را از خواری آن روز در امان داشتیم. همانا پروردگار تو همان عزیز و تواناست. 67و صیحه سهمگین، کسانی را که ستم کرده بودند، فرا گرفت، پس در خانههایشان از پا درآمدند، 68گویی هرگز در آنجا نبودهاند. همانا ثمود پروردگارشان را انکار کردند، پس دور باد ثمود!
وَإِلَىٰ ثَمُودَ أَخَاهُمۡ صَٰلِحٗاۚ قَالَ يَٰقَوۡمِ ٱعۡبُدُواْ ٱللَّهَ مَا لَكُم مِّنۡ إِلَٰهٍ غَيۡرُهُۥۖ هُوَ أَنشَأَكُم مِّنَ ٱلۡأَرۡضِ وَٱسۡتَعۡمَرَكُمۡ فِيهَا فَٱسۡتَغۡفِرُوهُ ثُمَّ تُوبُوٓاْ إِلَيۡهِۚ إِنَّ رَبِّي قَرِيبٞ مُّجِيبٞ 61قَالُواْ يَٰصَٰلِحُ قَدۡ كُنتَ فِينَا مَرۡجُوّٗا قَبۡلَ هَٰذَآۖ أَتَنۡهَىٰنَآ أَن نَّعۡبُدَ مَا يَعۡبُدُ ءَابَآؤُنَا وَإِنَّنَا لَفِي شَكّٖ مِّمَّا تَدۡعُونَآ إِلَيۡهِ مُرِيب 62قَالَ يَٰقَوۡمِ أَرَءَيۡتُمۡ إِن كُنتُ عَلَىٰ بَيِّنَةٖ مِّن رَّبِّي وَءَاتَىٰنِي مِنۡهُ رَحۡمَةٗ فَمَن يَنصُرُنِي مِنَ ٱللَّهِ إِنۡ عَصَيۡتُهُۥۖ فَمَا تَزِيدُونَنِي غَيۡرَ تَخۡسِير 63وَيَٰقَوۡمِ هَٰذِهِۦ نَاقَةُ ٱللَّهِ لَكُمۡ ءَايَةٗۖ فَذَرُوهَا تَأۡكُلۡ فِيٓ أَرۡضِ ٱللَّهِۖ وَلَا تَمَسُّوهَا بِسُوٓءٖ فَيَأۡخُذَكُمۡ عَذَابٞ قَرِيبٞ 64فَعَقَرُوهَا فَقَالَ تَمَتَّعُواْ فِي دَارِكُمۡ ثَلَٰثَةَ أَيَّامٖۖ ذَٰلِكَ وَعۡدٌ غَيۡرُ مَكۡذُوب 65فَلَمَّا جَآءَ أَمۡرُنَا نَجَّيۡنَا صَٰلِحٗا وَٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ مَعَهُۥ بِرَحۡمَةٖ مِّنَّا وَمِنۡ خِزۡيِ يَوۡمِئِذٍۚ إِنَّ رَبَّكَ هُوَ ٱلۡقَوِيُّ ٱلۡعَزِيزُ 66وَأَخَذَ ٱلَّذِينَ ظَلَمُواْ ٱلصَّيۡحَةُ فَأَصۡبَحُواْ فِي دِيَٰرِهِمۡ جَٰثِمِينَ 67كَأَن لَّمۡ يَغۡنَوۡاْ فِيهَآۗ أَلَآ إِنَّ ثَمُودَاْ كَفَرُواْ رَبَّهُمۡۗ أَلَا بُعۡدٗا لِّثَمُودَ68
Verse 62: آنها معتقد بودند که صالح ظرفیت این را داشت که رهبر آیندهشان باشد.
Verse 64: ناقه به عنوان نشانهای برای آنها از کوه ظاهر شد.
دیدار فرشتگان با حضرت ابراهیم
69و قطعاً فرستادگان ما نزد ابراهیم با بشارت [فرزندی] آمدند. گفتند: «سلام!» او گفت: «سلام!» پس دیری نپایید که گوسالهای بریان و فربه آورد. 70و چون دید دستهایشان به غذا نمیرسد، [از آنان] ناشناس و بیمناک شد. گفتند: «نترس! ما [فرشتگانی] هستیم که به سوی قوم لوط فرستاده شدهایم.» 71و همسرش [ساره] ایستاده بود، پس خندید. آنگاه او را به اسحاق و پس از اسحاق به یعقوب بشارت دادیم. 72گفت: «ای وای بر من! آیا من در این پیری فرزند میآورم و این شوهرم پیر است؟ این امری بس شگفت است!» 73گفتند: «آیا از فرمان خدا شگفتزده میشوی؟ رحمت خدا و برکات او بر شما اهل این خانه باد. به راستی او ستوده و بزرگوار است.» 74پس چون ترس از ابراهیم برطرف شد و بشارت به او رسید، او درباره قوم لوط با ما به مجادله پرداخت. 75ابراهیم براستی بردبار، نیکدل و همواره رویآورنده به سوی خدا بود. 76فرشتگان گفتند: «ای ابراهیم! دیگر مجادله مکن! فرمان پروردگارت فرا رسیده است و قطعاً عذابی به آنها خواهد رسید که دفعناپذیر است!»
وَلَقَدۡ جَآءَتۡ رُسُلُنَآ إِبۡرَٰهِيمَ بِٱلۡبُشۡرَىٰ قَالُواْ سَلَٰمٗاۖ قَالَ سَلَٰمٞۖ فَمَا لَبِثَ أَن جَآءَ بِعِجۡلٍ حَنِيذ 69فَلَمَّا رَءَآ أَيۡدِيَهُمۡ لَا تَصِلُ إِلَيۡهِ نَكِرَهُمۡ وَأَوۡجَسَ مِنۡهُمۡ خِيفَةٗۚ قَالُواْ لَا تَخَفۡ إِنَّآ أُرۡسِلۡنَآ إِلَىٰ قَوۡمِ لُوطٖ 70وَٱمۡرَأَتُهُۥ قَآئِمَةٞ فَضَحِكَتۡ فَبَشَّرۡنَٰهَا بِإِسۡحَٰقَ وَمِن وَرَآءِ إِسۡحَٰقَ يَعۡقُوبَ 71قَالَتۡ يَٰوَيۡلَتَىٰٓ ءَأَلِدُ وَأَنَا۠ عَجُوزٞ وَهَٰذَا بَعۡلِي شَيۡخًاۖ إِنَّ هَٰذَا لَشَيۡءٌ عَجِيبٞ 72قَالُوٓاْ أَتَعۡجَبِينَ مِنۡ أَمۡرِ ٱللَّهِۖ رَحۡمَتُ ٱللَّهِ وَبَرَكَٰتُهُۥ عَلَيۡكُمۡ أَهۡلَ ٱلۡبَيۡتِۚ إِنَّهُۥ حَمِيدٞ مَّجِيدٞ 73فَلَمَّا ذَهَبَ عَنۡ إِبۡرَٰهِيمَ ٱلرَّوۡعُ وَجَآءَتۡهُ ٱلۡبُشۡرَىٰ يُجَٰدِلُنَا فِي قَوۡمِ لُوطٍ 74إِنَّ إِبۡرَٰهِيمَ لَحَلِيمٌ أَوَّٰهٞ مُّنِيبٞ 75يَٰٓإِبۡرَٰهِيمُ أَعۡرِضۡ عَنۡ هَٰذَآۖ إِنَّهُۥ قَدۡ جَآءَ أَمۡرُ رَبِّكَۖ وَإِنَّهُمۡ ءَاتِيهِمۡ عَذَابٌ غَيۡرُ مَرۡدُود76
Verse 70: طبق فرهنگ باستانی خاورمیانه، اگر مهمان از خوردن غذا امتناع میکرد، این نشانهای بود که او احتمالاً قصد آسیب رساندن به میزبان را داشت.
Verse 71: او لبخند زد وقتی به همسرش گفته شد که مهمانان قصد آسیبی نداشتند، یا وقتی خبر شنید که قوم بدکار لوط قرار است عذاب شوند.
پیامبر لوط
77وقتی فرستادگان ما نزد لوط آمدند، از آمدنشان دلتنگ و نگران شد و گفت: «این روزی سخت و دشوار است.» 78و مردان قومش که پیش از این مرتکب فواحش میشدند، شتابان به سوی او آمدند. گفت: «ای قوم من! اینها دختران من هستند؛ برای شما پاکیزهترند. پس از خدا بترسید و مرا در برابر مهمانانم رسوا نکنید. آیا در میان شما یک مرد رشید نیست؟» 79گفتند: «تو خوب میدانی که ما را به دختران تو نیازی نیست و تو خوب میدانی که ما چه میخواهیم!» 80گفت: «ای کاش قدرتی برای مقابله با شما داشتم یا به تکیهگاهی محکم پناه میبردم.» 81فرشتگان گفتند: «ای لوط! ما فرستادگان پروردگار تو هستیم. آنها هرگز به تو دسترسی پیدا نخواهند کرد. پس خانوادهات را در دل شب حرکت ده و هیچ یک از شما به پشت سر خود نگاه نکند، مگر همسرت. او نیز به سرنوشت دیگران دچار خواهد شد. موعد آنها صبح است. آیا صبح نزدیک نیست؟» 82چون فرمان ما آمد، آن شهرها را زیر و رو کردیم و بر آنها سنگهایی از گل پخته (سجیل) را پیاپی فرو ریختیم، 83که نزد پروردگارت نشاندار شده بود. و این [عذاب] از ستمکاران [مکه] دور نیست!
وَلَمَّا جَآءَتۡ رُسُلُنَا لُوطٗا سِيٓءَ بِهِمۡ وَضَاقَ بِهِمۡ ذَرۡعٗا وَقَالَ هَٰذَا يَوۡمٌ عَصِيب 77وَجَآءَهُۥ قَوۡمُهُۥ يُهۡرَعُونَ إِلَيۡهِ وَمِن قَبۡلُ كَانُواْيَعۡمَلُونَ ٱلسَّئَِّاتِۚ قَالَ يَٰقَوۡمِ هَٰٓؤُلَآءِ بَنَاتِي هُنَّ أَطۡهَرُ لَكُمۡۖ فَٱتَّقُواْ ٱللَّهَ وَلَا تُخۡزُونِ فِي ضَيۡفِيٓۖ أَلَيۡسَ مِنكُمۡ رَجُلٞ رَّشِيدٞ 78قَالُواْ لَقَدۡ عَلِمۡتَ مَا لَنَا فِي بَنَاتِكَ مِنۡ حَقّٖ وَإِنَّكَ لَتَعۡلَمُ مَا نُرِيدُ 79قَالَ لَوۡ أَنَّ لِي بِكُمۡ قُوَّةً أَوۡ ءَاوِيٓ إِلَىٰ رُكۡنٖ شَدِيد 80قَالُواْ يَٰلُوطُ إِنَّا رُسُلُ رَبِّكَ لَن يَصِلُوٓاْ إِلَيۡكَۖ فَأَسۡرِ بِأَهۡلِكَ بِقِطۡعٖ مِّنَ ٱلَّيۡلِ وَلَا يَلۡتَفِتۡ مِنكُمۡ أَحَدٌ إِلَّا ٱمۡرَأَتَكَۖ إِنَّهُۥ مُصِيبُهَا مَآ أَصَابَهُمۡۚ إِنَّ مَوۡعِدَهُمُ ٱلصُّبۡحُۚ أَلَيۡسَ ٱلصُّبۡحُ بِقَرِيب 81فَلَمَّا جَآءَ أَمۡرُنَا جَعَلۡنَا عَٰلِيَهَا سَافِلَهَا وَأَمۡطَرۡنَا عَلَيۡهَا حِجَارَةٗ مِّن سِجِّيلٖ مَّنضُود 82مُّسَوَّمَةً عِندَ رَبِّكَۖ وَمَا هِيَ مِنَ ٱلظَّٰلِمِينَ بِبَعِيدٖ83
Verse 77: چون فرشتگان به صورت مردانی خوشسیما ظاهر شدند، لوط بیم داشت که مهمانانش مورد آزار و اذیت قرار گیرند، بیخبر از اینکه آنان فرشته بودند.
Verse 78: زنان مجرد قومش.
Verse 81: همسر لوط پیام او را رد کرد و اسرار او را به دشمنانش فاش نمود.

پیامبر شعیب
84و به سوی مردم مدین برادرشان شعیب را فرستادیم. گفت: ای قوم من! الله را بپرستید. شما را معبودی جز او نیست. و پیمانه و وزن را کم نگذارید. من شما را در رفاه میبینم، ولی من از عذاب روزی فراگیر بر شما میترسم. 85ای قوم من! پیمانه و وزن را به عدالت تمام دهید. و اموال مردم را کم ندهید، و در زمین فساد نکنید. 86باقیمانده خدا برای شما بهتر است، اگر مؤمن باشید. و من بر شما نگهبان نیستم. 87گفتند (با تمسخر): ای شعیب! آیا نمازت به تو فرمان میدهد که آنچه پدرانمان میپرستیدند را ترک کنیم یا در اموالمان آنگونه که میخواهیم تصرف نکنیم؟ تو که مردی بردبار و رشید هستی! 88گفت: ای قوم من! اگر من برهان آشکاری از پروردگارم داشته باشم و او مرا از جانب خود روزی نیکو داده باشد! من نمیخواهم با شما مخالفت کنم؛ فقط میخواهم تا آنجا که بتوانم اصلاح کنم. توفیق من جز به یاری خدا نیست. بر او توکل کردم و به سوی او انابه میکنم. 89ای قوم من! مبادا مخالفت شما با من شما را به سرنوشتی دچار کند که به قوم نوح، هود یا صالح رسید. و قوم لوط از شما چندان دور نیستند،¹⁶ 90پس از پروردگارتان آمرزش بخواهید و به سوی او توبه کنید. بیگمان پروردگار من بسیار مهربان و ودود است. 91آنها گفتند: «ای شعیب! ما بسیاری از سخنان تو را درک نمیکنیم و واقعاً تو را در میان خود ضعیف میبینیم. اگر به خاطر خویشاوندانت نبود، قطعاً تو را سنگسار میکردیم. تو برای ما هیچ نیستی.» 92او پاسخ داد: «ای قوم من! آیا خویشاوندان من نزد شما محترمتر از خدا هستند و او را پشت سر گذاشتهاید؟ بیگمان پروردگار من به آنچه میکنید کاملاً آگاه است.» 93«ای قوم من! به کار خود ادامه دهید؛ من نیز کار خود را خواهم کرد. به زودی خواهید دانست چه کسی عذاب خوارکننده دریافت خواهد کرد و دروغگوست! و منتظر باشید! من نیز با شما منتظرم!» 94و چون فرمان ما آمد، شعیب و کسانی را که با او ایمان آورده بودند، به رحمتی از جانب خود نجات دادیم. و فریاد سهمگین، کسانی را که ستم کرده بودند، فرا گرفت، پس در خانههایشان از پا درآمدند. 95گویی هرگز در آنجا نبودهاند. پس دور باد مدین، همان گونه که ثمود دور شد!
وَإِلَىٰ مَدۡيَنَ أَخَاهُمۡ شُعَيۡبٗاۚ قَالَ يَٰقَوۡمِ ٱعۡبُدُواْ ٱللَّهَ مَا لَكُم مِّنۡ إِلَٰهٍ غَيۡرُهُۥۖ وَلَا تَنقُصُواْ ٱلۡمِكۡيَالَ وَٱلۡمِيزَانَۖ إِنِّيٓ أَرَىٰكُم بِخَيۡرٖ وَإِنِّيٓ أَخَافُ عَلَيۡكُمۡ عَذَابَ يَوۡمٖ مُّحِيط 84وَيَٰقَوۡمِ أَوۡفُواْ ٱلۡمِكۡيَالَ وَٱلۡمِيزَانَ بِٱلۡقِسۡطِۖ وَلَا تَبۡخَسُواْ ٱلنَّاسَ أَشۡيَآءَهُمۡ وَلَا تَعۡثَوۡاْ فِي ٱلۡأَرۡضِ مُفۡسِدِينَ 85بَقِيَّتُ ٱللَّهِ خَيۡرٞ لَّكُمۡ إِن كُنتُم مُّؤۡمِنِينَۚ وَمَآ أَنَا۠ عَلَيۡكُم بِحَفِيظٖ 86قَالُواْ يَٰشُعَيۡبُ أَصَلَوٰتُكَ تَأۡمُرُكَ أَن نَّتۡرُكَ مَا يَعۡبُدُ ءَابَآؤُنَآ أَوۡ أَن نَّفۡعَلَ فِيٓ أَمۡوَٰلِنَا مَا نَشَٰٓؤُاْۖ إِنَّكَ لَأَنتَ ٱلۡحَلِيمُ ٱلرَّشِيدُ 87قَالَ يَٰقَوۡمِ أَرَءَيۡتُمۡ إِن كُنتُ عَلَىٰ بَيِّنَةٖ مِّن رَّبِّي وَرَزَقَنِي مِنۡهُ رِزۡقًا حَسَنٗاۚ وَمَآ أُرِيدُ أَنۡ أُخَالِفَكُمۡ إِلَىٰ مَآ أَنۡهَىٰكُمۡ عَنۡهُۚ إِنۡ أُرِيدُ إِلَّا ٱلۡإِصۡلَٰحَ مَا ٱسۡتَطَعۡتُۚ وَمَا تَوۡفِيقِيٓ إِلَّا بِٱللَّهِۚ عَلَيۡهِ تَوَكَّلۡتُ وَإِلَيۡهِ أُنِيبُ 88وَيَٰقَوۡمِ لَا يَجۡرِمَنَّكُمۡ شِقَاقِيٓ أَن يُصِيبَكُم مِّثۡلُ مَآ أَصَابَ قَوۡمَ نُوحٍ أَوۡ قَوۡمَ هُودٍ أَوۡ قَوۡمَ صَٰلِحٖۚ وَمَا قَوۡمُ لُوطٖ مِّنكُم بِبَعِيدٖ 89وَٱسۡتَغۡفِرُواْ رَبَّكُمۡ ثُمَّ تُوبُوٓاْ إِلَيۡهِۚ إِنَّ رَبِّي رَحِيمٞ وَدُودٞ 90قَالُواْ يَٰشُعَيۡبُ مَا نَفۡقَهُ كَثِيرٗا مِّمَّا تَقُولُ وَإِنَّا لَنَرَىٰكَ فِينَا ضَعِيفٗاۖ وَلَوۡلَا رَهۡطُكَ لَرَجَمۡنَٰكَۖ وَمَآ أَنتَ عَلَيۡنَا بِعَزِيز 91قَالَ يَٰقَوۡمِ أَرَهۡطِيٓ أَعَزُّ عَلَيۡكُم مِّنَ ٱللَّهِ وَٱتَّخَذۡتُمُوهُ وَرَآءَكُمۡ ظِهۡرِيًّاۖ إِنَّ رَبِّي بِمَا تَعۡمَلُونَ مُحِيط 92وَيَٰقَوۡمِ ٱعۡمَلُواْ عَلَىٰ مَكَانَتِكُمۡ إِنِّي عَٰمِلٞۖ سَوۡفَ تَعۡلَمُونَ مَن يَأۡتِيهِ عَذَابٞ يُخۡزِيهِ وَمَنۡ هُوَ كَٰذِبٞۖ وَٱرۡتَقِبُوٓاْ إِنِّي مَعَكُمۡ رَقِيبٞ 93وَلَمَّا جَآءَ أَمۡرُنَا نَجَّيۡنَا شُعَيۡبٗا وَٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ مَعَهُۥ بِرَحۡمَةٖ مِّنَّا وَأَخَذَتِ ٱلَّذِينَ ظَلَمُواْ ٱلصَّيۡحَةُ فَأَصۡبَحُواْ فِي دِيَٰرِهِمۡ جَٰثِمِينَ 94كَأَن لَّمۡ يَغۡنَوۡاْ فِيهَآۗ أَلَا بُعۡدٗا لِّمَدۡيَنَ كَمَا بَعِدَتۡ ثَمُودُ95
Verse 89: یعنی زمانشان و سرزمینشان.

WORDS OF WISDOM
پیامبر اکرم (ص) از مهارتهای رهبری فوقالعادهای برخوردار بودند، از جمله توانایی ایشان در مشورت کردن (شورا) – یعنی گفتگو با یارانشان برای رسیدن به یک تصمیم. از نظر فنی، ایشان نیازی به این کار نداشتند، زیرا قبلاً وحی الهی را دریافت میکردند. اما ایشان میخواستند به پیروان خود بیاموزند که با یکدیگر مشورت کنند تا پس از وفات ایشان بتوانند تصمیمات صحیح بگیرند. به همین دلیل، پیامبر (ص) همیشه موفق بودند.
در جنگ بدر، ایشان به توصیه حباب بن منذر عمل کردند که چاههای بدر را تصرف کنند؛ این کار باعث قطع شدن آب دشمن شد و مسلمانان را به پیروزی رساند.
در جنگ خندق، ایشان به توصیه سلمان فارسی برای حفر خندق عمل کردند تا مدینه را از نیروهای دشمن محافظت کنند (همانطور که در سوره ۳۳ اشاره کردیم).
ایشان همچنین پس از صلح حدیبیه به توصیه همسرشان ام سلمه عمل کردند (همانطور که در سوره ۴۸ اشاره کردیم).
این درسی برای همه ماست که از خداوند هدایت بخواهیم و از مردم مشورت بگیریم. همانطور که ضربالمثل میگوید: "چهار چشم بهتر از دو چشم میبیند."

SIDE STORY
آیات ۹۶-۹۹ به ما میگویند که چگونه فرعون با وجود اینکه اشتباه میکرد، کورکورانه توسط مردمش دنبال میشد. این مرا به یاد داستانی تخیلی میاندازد که در شهری به نام «خنگستان» اتفاق افتاد. مردم خنگستان یک روز از خواب بیدار شدند و دیدند که یک گودال بزرگ در وسط جاده ایجاد شده است. بسیاری از مردم در این گودال افتادند و قبل از رسیدن به بیمارستان که دور بود، جان باختند.
رهبر عالی خنگستان جلسهای اضطراری با مشاوران ارشد خود تشکیل داد تا ببیند چه کاری میتوان انجام داد. یکی از مشاوران پیشنهاد داد: «چطور است یک تابلوی هشدار بزرگ نصب کنیم که روی آن نوشته شده باشد: «اگر آسیب دیدید، خنگستان نمیتواند به شما کمک کند؟»» رهبر عالی پاسخ داد: «چه ایده احمقانهای!» مشاور دوم گفت: «چطور است یک بیمارستان کنار گودال بسازیم؟» باز هم، رهبر عالی گفت که این ایده احمقانهای است، زیرا زمان زیادی میبرد و هزینه زیادی دارد. مشاوران دیگر چیزهای مختلفی پیشنهاد دادند، اما رهبر عالی همه آنها را احمقانه خواند.
وقتی ناامید شدند، پرسیدند: «ای رهبر قدرتمند! پس چه باید بکنیم؟» او گفت: «خیلی ساده است. ما فقط این گودال را میپوشانیم و یکی دیگر کنار بیمارستان حفر میکنیم.» همه از ایده درخشان او تحت تأثیر قرار گرفتند. سپس تشویق ایستاده طولانیای صورت گرفت.

پیامبر موسی
96قطعاً ما موسی را با آیات خویش و برهانی آشکار فرستادیم. 97به سوی فرعون و سرانش، اما آنان از فرمان فرعون پیروی کردند و فرمان فرعون گمراهی بود. 98او در روز قیامت پیشاپیش قومش خواهد بود و آنان را به سوی آتش میبرد. چه بد جایگاهی است که به آن وارد میشوند! 99لعنتی در این دنیا و روز قیامت در پی آنان است. چه بد عطایی است!
وَلَقَدۡ أَرۡسَلۡنَا مُوسَىٰ بَِٔايَٰتِنَا وَسُلۡطَٰنٖ مُّبِينٍ 96إِلَىٰ فِرۡعَوۡنَ وَمَلَإِيْهِۦ فَٱتَّبَعُوٓاْ أَمۡرَ فِرۡعَوۡنَۖ وَمَآ أَمۡرُ فِرۡعَوۡنَ بِرَشِيد 97يَقۡدُمُ قَوۡمَهُۥ يَوۡمَ ٱلۡقِيَٰمَةِ فَأَوۡرَدَهُمُ ٱلنَّارَۖ وَبِئۡسَ ٱلۡوِرۡدُ ٱلۡمَوۡرُودُ 98وَأُتۡبِعُواْ فِي هَٰذِهِۦ لَعۡنَةٗ وَيَوۡمَ ٱلۡقِيَٰمَةِۚ بِئۡسَ ٱلرِّفۡدُ ٱلۡمَرۡفُودُ99
عذاب بدکاران
100اینها از خبرهای قریههاست که ما بر تو بازگو میکنیم؛ برخی از آنها برپایند و برخی درو شدهاند. 101ما به آنها ستم نکردیم، بلکه آنها خودشان به خویشتن ستم کردند. و معبودانی که به جای الله میخواندند، هنگامی که فرمان پروردگارت آمد، هیچ سودی به حالشان نداشتند و جز بر نابودیشان نیفزودند. 102و این چنین است گرفتن پروردگارت، هنگامی که قریههای ستمکار را میگیرد. همانا گرفتن او دردناک و شدید است.
ذَٰلِكَ مِنۡ أَنۢبَآءِ ٱلۡقُرَىٰ نَقُصُّهُۥ عَلَيۡكَۖ مِنۡهَا قَآئِمٞ وَحَصِيدٞ 100وَمَا ظَلَمۡنَٰهُمۡ وَلَٰكِن ظَلَمُوٓاْ أَنفُسَهُمۡۖ فَمَآ أَغۡنَتۡ عَنۡهُمۡ ءَالِهَتُهُمُ ٱلَّتِي يَدۡعُونَ مِن دُونِ ٱللَّهِ مِن شَيۡءٖ لَّمَّا جَآءَ أَمۡرُ رَبِّكَۖ وَمَا زَادُوهُمۡ غَيۡرَ تَتۡبِيب 101وَكَذَٰلِكَ أَخۡذُ رَبِّكَ إِذَآ أَخَذَ ٱلۡقُرَىٰ وَهِيَ ظَٰلِمَةٌۚ إِنَّ أَخۡذَهُۥٓ أَلِيمٞ شَدِيدٌ102

WORDS OF WISDOM
ممکن است کسی بپرسد: «سفری که انسان از لحظه مرگ تا رسیدن به مقصد نهایی خود طی میکند چیست؟» این سوال بسیار خوبی است. در اینجا چند نکته وجود دارد که باید به خاطر بسپارید:
۱. هنگامی که شخص در حال مرگ است، فرشتگان رحمت یا فرشتگان عذاب را میبیند. فرشتگان رحمت به مؤمنان بشارت میدهند، در حالی که فرشتگان عذاب بدکاران را از سرنوشتی وحشتناک برحذر میدارند. سپس فرشتگان رحمت روح مؤمنان را به آرامی میگیرند، در حالی که فرشتگان عذاب روح بدکاران را به سختی بیرون میکشند.
۲. در قبر، از همه این ۳ سوال پرسیده خواهد شد: ۱) پروردگار تو کیست؟ ۲) دین تو چیست؟ ۳) پیامبر تو کیست؟ مؤمنان خواهند توانست بگویند: «پروردگار من الله است. دین من اسلام است. پیامبر من محمد (صلی الله علیه و آله و سلم) است.» اما کافران خواهند گفت که نمیدانند.
۳. از نظر فنی، انسان مدت زمان بسیار طولانیتری را در قبر خواهد بود تا اقامت خود در این دنیا. فقط الله میداند که چه مدت در قبر خواهند بود – ممکن است صدها، هزاران یا میلیونها سال باشد. در طول این اقامت، مؤمنان طعمی از آنچه در بهشت در انتظارشان است خواهند چشید، و بدکاران طعمی از آنچه در جهنم در انتظارشان است خواهند چشید. این مانند زمانی است که یک شخص مهم به فرودگاه میرسد و مدتها قبل از رسیدن به سوئیت خصوصی خود در هتل، در فرودگاه و در لیموزین مورد استقبال ویژه (VIP) قرار میگیرد. یا از طرف دیگر، مانند زمانی است که یک مجرم دستگیر میشود، دستبند زده شده و به زور وارد ماشین پلیس میشود، مدتها قبل از اینکه به زندان بیفتد.
۴. هنگامی که زمان قضاوت (روز قیامت) فرا میرسد، شیپور (صور) توسط فرشتهای دمیده میشود، سپس هر کس که زنده است میمیرد. شیپور (صور) دوباره دمیده میشود و همه فوراً زنده خواهند شد.
۵. همه برای روز قیامت محشور خواهند شد، که برای بدکاران ۵۰,۰۰۰ سال به طول خواهد انجامید. اما برای مؤمنان، پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم) فرمودند که این روز به اندازه زمانی خواهد بود که در دنیا یک نماز خواندهاند.
۶. مردم از پیامبران التماس خواهند کرد که از خداوند بخواهند تا حسابرسی آغاز شود. هیچ کس در آن روز جرأت نخواهد کرد از خداوند درخواست کند، مگر پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم). درخواست ایشان پذیرفته خواهد شد و داوری آغاز خواهد گشت.
۷. مؤمنان نامههای اعمال خود را با دست راستشان دریافت خواهند کرد، در حالی که بدکاران سعی خواهند کرد از گرفتن نامههای اعمالشان با دست چپ خودداری کنند. وقتی دستهای چپ خود را پشت کمرشان پنهان میکنند، نامههای اعمالشان به دست چپشان خواهد چسبید.
۸. میزان عدالت برپا خواهد شد و نامههای اعمال وزن خواهند گشت. اما برای بدکاران، کفه اعمال بدشان سنگین خواهد بود، بنابراین، مستقیماً از آنجا برای عبور از پلی (معروف به صراط) که بر روی جهنم کشیده شده است، برده خواهند شد. آنها یا مستقیماً به جهنم سقوط خواهند کرد یا به پایین کشیده خواهند شد. اما مؤمنان به سمت حوض پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم) خواهند رفت، جایی که همه آرزوی نوشیدن دارند. مؤمنان قادر خواهند بود از آن حوض جرعهای بنوشند، اما منافقان رانده خواهند شد. از آنجا، منافقان به صراط برده خواهند شد، جایی که در اعماق جهنم سقوط خواهند کرد.
۹. پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم) برای برخی از مسلمانان گناهکار شفاعت خواهند کرد، با درخواست از خداوند برای وارد کردن آنها به بهشت بدون مجازات، یا خارج کردن آنها از آتش و فرستادنشان به بهشت پس از دریافت مجازاتشان. هیچ مسلمانی برای همیشه در جهنم نخواهد ماند.
و اما مؤمنان، از پل صراط با سرعتهای گوناگونی عبور خواهند کرد؛ برخی بسیار سریع میگذرند، برخی دیگر قدمزنان و عدهای نیز سینه خیز. پس از آنکه با سلامت به آن سوی (پل) رسیدند، خداوند اختلافات میان برخی از مؤمنان را پیش از ورود همگان به بهشت، برطرف خواهد کرد، در حالی که هیچ کینه و کدورتی نسبت به یکدیگر در دلهایشان باقی نمانده باشد.

سعید و شقی در روز قیامت
103به راستی در این نشانهای است برای کسی که از عذاب آخرت میترسد. آن روزی است که مردم برای آن گردآوری میشوند و روزی است که مشهود همگان است. 104ما آن را جز برای مدت معینی به تأخیر نمیاندازیم. 105چون آن روز فرا رسد، هیچ کس سخن نمیگوید مگر به اذن او. گروهی از آنان شقی و گروهی سعیدند. 106اما شقیان، در آتشند، در آنجا زفیر و شهیق دارند. 107جاودانه در آن میمانند، مادام که آسمانها و زمین برقرار است، مگر آنچه پروردگارت بخواهد. به راستی پروردگار تو هر چه اراده کند، انجام میدهد. 108و اما سعادتمندان، در بهشت خواهند بود، جاودانه در آن میمانند، مادام که آسمانها و زمین برپاست، مگر آنچه پروردگارت بخواهد¹⁸ - عطایی بیمنت و بیپایان.
إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَأٓيَةٗ لِّمَنۡ خَافَ عَذَابَ ٱلۡأٓخِرَةِۚ ذَٰلِكَ يَوۡمٞ مَّجۡمُوعٞ لَّهُ ٱلنَّاسُ وَذَٰلِكَ يَوۡمٞ مَّشۡهُودٞ 103وَمَا نُؤَخِّرُهُۥٓ إِلَّا لِأَجَلٖ مَّعۡدُود 104يَوۡمَ يَأۡتِ لَا تَكَلَّمُ نَفۡسٌ إِلَّا بِإِذۡنِهِۦۚ فَمِنۡهُمۡ شَقِيّٞ وَسَعِيدٞ 105فَأَمَّا ٱلَّذِينَ شَقُواْ فَفِي ٱلنَّارِ لَهُمۡ فِيهَا زَفِيرٞ وَشَهِيقٌ 106خَٰلِدِينَ فِيهَا مَا دَامَتِ ٱلسَّمَٰوَٰتُ وَٱلۡأَرۡضُ إِلَّا مَا شَآءَ رَبُّكَۚ إِنَّ رَبَّكَ فَعَّالٞ لِّمَا يُرِيدُ 107وَأَمَّا ٱلَّذِينَ سُعِدُواْ فَفِي ٱلۡجَنَّةِ خَٰلِدِينَ فِيهَا مَا دَامَتِ ٱلسَّمَٰوَٰتُ وَٱلۡأَرۡضُ إِلَّا مَا شَآءَ رَبُّكَۖ عَطَآءً غَيۡرَ مَجۡذُوذٖ108
Verse 107: مؤمنان گناهکار پس از گذراندن مجازاتشان، سرانجام از دوزخ خارج خواهند شد.
Verse 108: مگر مدتی که در دنیا و در قبر سپری میکنند، و یا مگر مدتی که مؤمنان گناهکار در جهنم سپری میکنند، پیش از آنکه به بهشت منتقل شوند.
پیروی کورکورانه
109پس در آنچه اینان میپرستند، تردید مکن. نمیپرستند مگر آنچه پدرانشان پیش از این میپرستیدند. و ما قطعاً نصیبشان را تمام و کمال به آنان خواهیم داد، بیهیچ کاستی.
فَلَا تَكُ فِي مِرۡيَةٖ مِّمَّا يَعۡبُدُ هَٰٓؤُلَآءِۚ مَا يَعۡبُدُونَ إِلَّا كَمَا يَعۡبُدُ ءَابَآؤُهُم مِّن قَبۡلُۚ وَإِنَّا لَمُوَفُّوهُمۡ نَصِيبَهُمۡ غَيۡرَ مَنقُوصٖ109
توراة
110همانا ما به موسی کتاب دادیم، پس در آن اختلاف شد. و اگر فرمانی از پیش از سوی پروردگارت نگذشته بود، میانشان داوری میشد. و آنان به راستی در آن شکّی سخت دارند. 111و همانا پروردگارت [پاداش] اعمال هر یک را به تمام و کمال خواهد داد. به راستی او به آنچه میکنند آگاه است.
وَلَقَدۡ ءَاتَيۡنَا مُوسَى ٱلۡكِتَٰبَ فَٱخۡتُلِفَ فِيهِۚ وَلَوۡلَا كَلِمَةٞ سَبَقَتۡ مِن رَّبِّكَ لَقُضِيَ بَيۡنَهُمۡۚ وَإِنَّهُمۡ لَفِي شَكّٖ مِّنۡهُ مُرِيبٖ 110وَإِنَّ كُلّٗا لَّمَّا لَيُوَفِّيَنَّهُمۡ رَبُّكَ أَعۡمَٰلَهُمۡۚ إِنَّهُۥ بِمَا يَعۡمَلُونَ خَبِيرٞ111
Verse 110: برخی آن را پذیرفتند و برخی دیگر آن را رد کردند.
نصیحت به مؤمنان
112پس استقامت کن همانگونه که فرمان یافتهای، و هر که با تو توبه کرده است. و از حد مگذرانید. همانا او به آنچه میکنید بیناست. 113و بر کسانی که ستم کردهاند تکیه نکنید، که آتش شما را فراگیرد، و غیر از خدا هیچ سرپرست و یاوری برای شما نخواهد بود، سپس یاری نخواهید شد. 114و نماز را در دو طرف روز و پارههایی از شب برپا دار. همانا نیکیها بدیها را از بین میبرند. این یادآوری است برای یادکنندگان. 115و صبر کن! پس همانا خداوند پاداش نیکوکاران را تباه نمیکند.
فَٱسۡتَقِمۡ كَمَآ أُمِرۡتَ وَمَن تَابَ مَعَكَ وَلَا تَطۡغَوۡاْۚ إِنَّهُۥ بِمَا تَعۡمَلُونَ بَصِير 112وَلَا تَرۡكَنُوٓاْ إِلَى ٱلَّذِينَ ظَلَمُواْ فَتَمَسَّكُمُ ٱلنَّارُ وَمَا لَكُم مِّن دُونِ ٱللَّهِ مِنۡ أَوۡلِيَآءَ ثُمَّ لَا تُنصَرُونَ 113وَأَقِمِ ٱلصَّلَوٰةَ طَرَفَيِ ٱلنَّهَارِ وَزُلَفٗا مِّنَ ٱلَّيۡلِۚ إِنَّ ٱلۡحَسَنَٰتِ يُذۡهِبۡنَ ٱلسَّئَِّاتِۚ ذَٰلِكَ ذِكۡرَىٰ لِلذَّٰكِرِينَ 114وَٱصۡبِرۡ فَإِنَّ ٱللَّهَ لَا يُضِيعُ أَجۡرَ ٱلۡمُحۡسِنِينَ115
سخن گفتن در برابر منکر
116پس چرا در میان امتهایی که پیش از شما هلاک شدند، صاحبان فضیلت و نیکوکارانی نبودند که از فساد در زمین نهی میکردند، مگر اندکی از آنان که نجاتشان دادیم؟ و ستمکاران تنها از هوای نفس خود پیروی کردند و تبهکار شدند. 117و پروردگار تو (ای پیامبر) هرگز شهری را به ستم هلاک نمیکند در حالی که اهل آن اصلاحگر باشند.
فَلَوۡلَا كَانَ مِنَ ٱلۡقُرُونِ مِن قَبۡلِكُمۡ أُوْلُواْ بَقِيَّةٖ يَنۡهَوۡنَ عَنِ ٱلۡفَسَادِ فِي ٱلۡأَرۡضِ إِلَّا قَلِيلٗا مِّمَّنۡ أَنجَيۡنَا مِنۡهُمۡۗ وَٱتَّبَعَ ٱلَّذِينَ ظَلَمُواْ مَآ أُتۡرِفُواْ فِيهِ وَكَانُواْ مُجۡرِمِينَ 116وَمَا كَانَ رَبُّكَ لِيُهۡلِكَ ٱلۡقُرَىٰ بِظُلۡمٖ وَأَهۡلُهَا مُصۡلِحُونَ117

انتخاب آزاد
118اگر پروردگار تو میخواست، میتوانست به آسانی همه مردم را یک امت واحد قرار دهد، ولی آنها پیوسته در اختلاف خواهند بود- 119مگر کسانی که پروردگار تو به آنها رحم کرده است. و برای همین منظور آنها را آفرید. و اینگونه سخن پروردگار تو محقق خواهد شد: «من به یقین جهنم را از جن و انس، همگی با هم، پر خواهم کرد.»
وَلَوۡ شَآءَ رَبُّكَ لَجَعَلَ ٱلنَّاسَ أُمَّةٗ وَٰحِدَةٗۖ وَلَا يَزَالُونَ مُخۡتَلِفِينَ 118إِلَّا مَن رَّحِمَ رَبُّكَۚ وَلِذَٰلِكَ خَلَقَهُمۡۗ وَتَمَّتۡ كَلِمَةُ رَبِّكَ لَأَمۡلَأَنَّ جَهَنَّمَ مِنَ ٱلۡجِنَّةِ وَٱلنَّاسِ أَجۡمَعِينَ119
حکمت نهفته در داستانها
120ما بر تو ای پیامبر، قصص این رسولان را بازگو میکنیم تا دلت را بدان استوار گردانیم. و در این سوره، حق بر تو آمده است؛ و آن پندی است برای کافران و یادآوری برای مؤمنان. 121بگو به کسانی که کفر ورزیدند: «بر شیوه خود باشید؛ ما نیز عمل میکنیم.» 122و منتظر باشید! ما نیز بیگمان منتظریم.
وَكُلّٗا نَّقُصُّ عَلَيۡكَ مِنۡ أَنۢبَآءِ ٱلرُّسُلِ مَا نُثَبِّتُ بِهِۦ فُؤَادَكَۚ وَجَآءَكَ فِي هَٰذِهِ ٱلۡحَقُّ وَمَوۡعِظَةٞ وَذِكۡرَىٰ لِلۡمُؤۡمِنِينَ 120وَقُل لِّلَّذِينَ لَا يُؤۡمِنُونَ ٱعۡمَلُواْ عَلَىٰ مَكَانَتِكُمۡ إِنَّا عَٰمِلُونَ 121وَٱنتَظِرُوٓاْ إِنَّا مُنتَظِرُونَ122
الله قدیر
123و غیب آسمانها و زمین از آنِ خداست. و همه کارها به سوی او بازگردانده میشود. پس او را بپرست و بر او توکل کن. و پروردگار تو از آنچه میکنید غافل نیست.
وَلِلَّهِ غَيۡبُ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِ وَإِلَيۡهِ يُرۡجَعُ ٱلۡأَمۡرُ كُلُّهُۥ فَٱعۡبُدۡهُ وَتَوَكَّلۡ عَلَيۡهِۚ وَمَا رَبُّكَ بِغَٰفِلٍ عَمَّا تَعۡمَلُونَ123