Necm
النَّجْم
النَّجْم
LEARNING POINTS
Bu surede belirtilir ki, Peygamber Efendimiz'in (ﷺ) mesajı aslında Allah'tan gelmektedir. Bu yüzden insanlar, melek Cebrail'i (علیہ السلام) biri Mekke'de, diğeri de göklere yaptığı gece yolculuğu sırasında olmak üzere iki kez gördüğü gerçeği de dahil olmak üzere, onun söylediklerine güvenmelidir.
Kıyamet Günü'nde kendilerini savunacaklarını umarak putlara tapanlara, büyük bir hata içinde oldukları bildirilir. Onlara ayrıca, meleklerin bile Allah'ın izni olmadan kimseyi savunamayacağı da bildirilir.
Allah, herkesi yaratan ve gözetip kollayan tek varlıktır. Bu yüzden insanlar yalnızca O'na ibadet etmeli ve O'nun Kelamı olan Kur'an'a saygı göstermelidir.
BACKGROUND STORY
Peygamber, Mekke'de uzun yıllar sıkıntı yaşadı, özellikle eşi Hatice ve amcası Ebu Talib'in vefatından sonra. Peygamber'i teselli etmek için Allah, Cebrail meleğe onu Mekke'deki Mescid-i Haram'dan Kudüs'teki Mescid-i Aksa'ya (17:1) bir yolculuğa çıkarmasını emretti. Bir sonraki anlatıma göre, Peygamber daha sonra göklere çıkarıldı ve orada Allah'tan 3 hediye aldı:
1. Beş vakit namaz.
2. Bakara Suresi'nin son iki ayeti (2:285-286).
3. Ve Allah'tan, bu dünyadan ayrılırken O'na hiç kimseyi ortak koşmadıkları sürece müminleri affedeceğine dair bir söz. (İmam Müslim rivayet etmiştir)
Kıyamet Hakikattir
1Battığı zaman yıldıza andolsun! 2Arkadaşınız Muhammed (s.a.v.) sapmadı ve azmadı. 3O, kendi hevasından konuşmaz. 4O, ancak kendisine vahyolunan bir vahiydir. 5Ona, üstün güçlere sahip ve mükemmel bir melek öğretti. 6o, bir zamanlar kendi asıl suretinde göründü 7ufkun en yüce noktasında iken, 8sonra Peygamber'e o kadar yaklaştı ki 9iki yay kadar, hatta daha da yakın oldu. 10Sonra Allah, Cebrail aracılığıyla kuluna vahyettiğini vahyetti. 11Peygamber'in kalbi gördüklerinden kuşku duymadı. 12Siz ey müşrikler, onun gördükleri hakkında nasıl tartışırsınız? 13Ve o, o meleği ikinci kez nüzul ederken kesinlikle gördü. 14Sidretü'l-Münteha'nın yanında, yedinci gökte— 15Ki onun yanında Me'va Cenneti vardır— 16O Sidre'yi muhteşem bir ihtişam kaplamıştı! 17Peygamber'in gözleri ne sağa ne sola saptı, ne de görmesi gerekenden fazlasını gördü. 18Andolsun ki, Rabb'inin en büyük ayetlerinden bazılarını gördü.
وَٱلنَّجۡمِ إِذَا هَوَىٰ 1مَا ضَلَّ صَاحِبُكُمۡ وَمَا غَوَىٰ 2وَمَا يَنطِقُ عَنِ ٱلۡهَوَىٰٓ 3إِنۡ هُوَ إِلَّا وَحۡيٞ يُوحَىٰ 4عَلَّمَهُۥ شَدِيدُ ٱلۡقُوَىٰ 5ذُو مِرَّةٖ فَٱسۡتَوَىٰ 6وَهُوَ بِٱلۡأُفُقِ ٱلۡأَعۡلَىٰ 7ثُمَّ دَنَا فَتَدَلَّىٰ 8فَكَانَ قَابَ قَوۡسَيۡنِ أَوۡ أَدۡنَىٰ 9فَأَوۡحَىٰٓ إِلَىٰ عَبۡدِهِۦ مَآ أَوۡحَىٰ 10مَا كَذَبَ ٱلۡفُؤَادُ مَا رَأَىٰٓ 11أَفَتُمَٰرُونَهُۥ عَلَىٰ مَا يَرَىٰ 12وَلَقَدۡ رَءَاهُ نَزۡلَةً أُخۡرَىٰ 13عِندَ سِدۡرَةِ ٱلۡمُنتَهَىٰ 14عِندَهَا جَنَّةُ ٱلۡمَأۡوَىٰٓ 15إِذۡ يَغۡشَى ٱلسِّدۡرَةَ مَا يَغۡشَىٰ 16مَا زَاغَ ٱلۡبَصَرُ وَمَا طَغَىٰ 17١٧ لَقَدۡ رَأَىٰ مِنۡ ءَايَٰتِ رَبِّهِ ٱلۡكُبۡرَىٰٓ18
Verse 13: Sidre ağaçları, bazı Arap ülkelerinde yetişen, güzel gölgeleri ve lezzetli meyveleriyle bilinen ağaçlardır. Burada bahsedilen ağaç, Yedinci Kat Sema'dadır. Peygamberimiz (s.a.v.) bu ağacın çok büyük olduğunu, kocaman yaprakları ve meyveleri bulunduğunu buyurmuştur (İmam Müslim rivayet etmiştir).
SIDE STORY
Bir gün, bir çiftçi terk edilmiş bir kartal yuvasında bir yumurta buldu. Yumurtayı çiftliğine geri götürdü ve tavuklarından birinin yuvasına koydu. Yumurta çatladı ve yavru kartal diğer tavukları taklit ederek büyüdü. Hayatının yarısını kümeste, diğer yarısını ise bahçede geçirdi, başını asla kaldırmadan. Bir gün yaşlı kartal sonunda başını kaldırdı ve şaşırtıcı bir şey gördü: gökyüzünde süzülen genç bir kartal. Gözleri yaşlarla dolu bir şekilde, yaşlı kartal kendi kendine, 'Keşke bir kartal olarak doğsaydım!' dedi.
Bir gün, bir çiftçi terk edilmiş bir kartal yuvasında bir yumurta buldu. Yumurtayı çiftliğine geri götürdü ve tavuklarından birinin yuvasına koydu. Yumurta çatladı ve yavru kartal diğer tavukları taklit ederek büyüdü. Hayatının yarısını kümeste, diğer yarısını ise bahçede geçirdi, başını asla kaldırmadan. Bir gün yaşlı kartal sonunda başını kaldırdı ve şaşırtıcı bir şey gördü: gökyüzünde süzülen genç bir kartal. Gözleri yaşlarla dolu bir şekilde, yaşlı kartal kendi kendine, 'Keşke bir kartal olarak doğsaydım!' dedi.
Putperestlere Uyandırma Çağrısı
19Şimdi, Lât ve Uzzâ'yı hiç düşündünüz mü? 20Ve o üçüncüleri Menât'ı da mı? 21Size erkekler, O'na kızlar mı? 22Öyleyse bu, gerçekten haksız bir taksimdir! 23Bunlar, sizin ve atalarınızın uydurduğu isimlerden başka bir şey değildir. Allah, onlar hakkında hiçbir delil indirmemiştir. Onlar sadece zanna ve nefislerinin arzuladığı şeylere uyarlar. Oysa kendilerine Rablerinden dosdoğru yol (hidayet) gelmiştir. 24Yoksa her insan dilediği her şeye mi kavuşacak? 25Şüphesiz ki, dünya da ahiret de yalnızca Allah'a aittir. 26Göklerde nice ulu melekler vardır! Onlar bile, Allah'ın dilediği ve razı olduğu kimselerden başkası için şefaat edemezler.
أَفَرَءَيۡتُمُ ٱللَّٰتَ وَٱلۡعُزَّى 19وَمَنَوٰةَ ٱلثَّالِثَةَ ٱلۡأُخۡرَىٰٓ 20أَلَكُمُ ٱلذَّكَرُ وَلَهُ ٱلۡأُنثَىٰ 21تِلۡكَ إِذٗا قِسۡمَةٞ ضِيزَىٰٓ 22إِنۡ هِيَ إِلَّآ أَسۡمَآءٞ سَمَّيۡتُمُوهَآ أَنتُمۡ وَءَابَآؤُكُم مَّآ أَنزَلَ ٱللَّهُ بِهَا مِن سُلۡطَٰنٍۚ إِن يَتَّبِعُونَ إِلَّا ٱلظَّنَّ وَمَا تَهۡوَى ٱلۡأَنفُسُۖ وَلَقَدۡ جَآءَهُم مِّن رَّبِّهِمُ ٱلۡهُدَىٰٓ 23أَمۡ لِلۡإِنسَٰنِ مَا تَمَنَّىٰ 24فَلِلَّهِ ٱلۡأٓخِرَةُ وَٱلۡأُولَىٰ 25وَكَم مِّن مَّلَكٖ فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ لَا تُغۡنِي شَفَٰعَتُهُمۡ شَيًۡٔا إِلَّا مِنۢ بَعۡدِ أَن يَأۡذَنَ ٱللَّهُ لِمَن يَشَآءُ وَيَرۡضَىٰٓ26
Verse 24: Allah'ın oğlu veya kızı yoktur. O müşrikler, kız çocuklarına sahip olmaktan hoşlanmazken, meleklerin Allah'ın kızları olduğunu iddia etmişlerdi.
Verse 25: O putlar, Kıyamet Günü'nde onları Allah'tan koruyacak mı sanıyorlar?
Verse 26: O putların onları Kıyamet Günü'nde Allah'tan koruyacağını mı sanıyorlar?
Melekler Allah'ın kızları mıdır?
27Şüphesiz ki âhirete îman etmeyenler, melekleri dişi diye isimlendirirler. 28Hâlbuki buna dair hiçbir ilimleri yoktur. Onlar ancak zanna uyarlar. Şüphesiz ki zan, hakikatin yerini asla tutmaz. 29Öyleyse sen de, ey Peygamber, Bizim Zikrimizden yüz çeviren ve dünya hayatından başkasını istemeyenlerden yüz çevir. 30Onların ilimden nasibi işte bu kadardır. Şüphesiz ki Rabbin, kimin kendi yolundan saptığını ve kimin doğru yolda olduğunu en iyi bilendir.
إِنَّ ٱلَّذِينَ لَا يُؤۡمِنُونَ بِٱلۡأٓخِرَةِ لَيُسَمُّونَ ٱلۡمَلَٰٓئِكَةَ تَسۡمِيَةَ ٱلۡأُنثَىٰ 27وَمَا لَهُم بِهِۦ مِنۡ عِلۡمٍۖ إِن يَتَّبِعُونَ إِلَّا ٱلظَّنَّۖ وَإِنَّ ٱلظَّنَّ لَا يُغۡنِي مِنَ ٱلۡحَقِّ شَيۡٔٗا 28فَأَعۡرِضۡ عَن مَّن تَوَلَّىٰ عَن ذِكۡرِنَا وَلَمۡ يُرِدۡ إِلَّا ٱلۡحَيَوٰةَ ٱلدُّنۡيَا 29ذَٰلِكَ مَبۡلَغُهُم مِّنَ ٱلۡعِلۡمِۚ إِنَّ رَبَّكَ هُوَ أَعۡلَمُ بِمَن ضَلَّ عَن سَبِيلِهِۦ وَهُوَ أَعۡلَمُ بِمَنِ ٱهۡتَدَىٰ30
SIDE STORY
Bir Kanada Yerli Ulusu dedesi, torununa bu dünyadaki iyi ve kötüyü öğretiyordu. Dedi ki, 'Kalbimde dövüşen iki kurt olduğunu hissediyorum. Biri iyi, diğeri kötü.' Küçük çocuk sordu, 'Sence hangisi kazanacak?' Dede cevap verdi, 'Beslemeye devam ettiğim.'
Bir sonraki pasaja göre, biz melekler veya şeytanlar değiliz. İyi veya kötü yapmayı seçebiliriz. İyilik yapanlar ve kötülükten kaçınanlar Allah tarafından cömertçe ödüllendirilecektir.
Allah Kimin İyi Olduğunu Bilir mi?
31Göklerde ne varsa, yerde ne varsa Allah'ındır. Kötülük edenleri yaptıklarıyla cezalandırsın, iyilik edenleri de en güzel karşılıkla ödüllendirsin diye. 32Onlar ki, küçük günahlar dışında büyük günahlardan ve çirkin işlerden kaçınırlar. Şüphesiz Rabbinin bağışlaması çok geniştir. Sizi yerden yarattığı zamandan beri ve annelerinizin karınlarında henüz ceninler iken sizi en iyi bilendir. Öyleyse kendinizi temize çıkarmayın. O, kimin takva sahibi olduğunu en iyi bilendir.
وَلِلَّهِ مَا فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَمَا فِي ٱلۡأَرۡضِ لِيَجۡزِيَ ٱلَّذِينَ أَسَٰٓـُٔواْ بِمَا عَمِلُواْ وَيَجۡزِيَ ٱلَّذِينَ أَحۡسَنُواْ بِٱلۡحُسۡنَى 31ٱلَّذِينَ يَجۡتَنِبُونَ كَبَٰٓئِرَ ٱلۡإِثۡمِ وَٱلۡفَوَٰحِشَ إِلَّا ٱللَّمَمَۚ إِنَّ رَبَّكَ وَٰسِعُ ٱلۡمَغۡفِرَةِۚ هُوَ أَعۡلَمُ بِكُمۡ إِذۡ أَنشَأَكُم مِّنَ ٱلۡأَرۡضِ وَإِذۡ أَنتُمۡ أَجِنَّةٞ فِي بُطُونِ أُمَّهَٰتِكُمۡۖ فَلَا تُزَكُّوٓاْ أَنفُسَكُمۡۖ هُوَ أَعۡلَمُ بِمَنِ ٱتَّقَىٰٓ32
BACKGROUND STORY
Peygamber'in en büyük düşmanlarından biri olan Al-Velid bin el-Muğire, bir zamanlar Kur'an'dan etkilenmiş ve İslam'ı kabul etmeye karar vermişti. Ancak kötü arkadaşlarından biri çok sinirlenmiş ve ona şöyle demişti: "Sadece İslam'ı terk et, ben de senin günahların için küçük bir ücret karşılığında Cehennem'e gitmeye hazırım." Arkadaşını memnun etmek için Al-Velid bu teklifi kabul etti, sonra İslam'ı terk etti ve Peygamber'e tekrar hakaret etmeye başladı. Al-Velid arkadaşına biraz para ödedi, ancak geri kalanını ödemeyi reddetti. Aşağıdaki ayetler Al-Velid'e kimsenin başkasının yerine cezalandırılmayacağını bildirmektedir. Buradaki ders şudur: Herkesi memnun etmek imkansız olduğu için, doğru olanı yaparak Allah'ı memnun etmeye çalışmalıyız. (İmam et-Taberi tarafından kaydedilmiştir)
SIDE STORY
Bir gün Joha adında bir adam, oğlu pazara doğru yürürken eşeğinin sırtındaydı. Bir grup insanın yanından geçtiler; bu insanlar çok sinirlenip şöyle dediler: "Şu adama bakın, kalbinde hiç merhamet yok. Kendisi biniyor, küçük çocuğu ise yürüyor." Joha indi, oğlunu eşeğe bindirdi ve kendisi yürümeye başladı. Başka bir grupla karşılaştıklarında, insanlar bağırdı: "Şu çocuğa bakın, yaşlı babasına hiç saygısı yok!" Joha, oğluyla birlikte eşeğin sırtına bindi ve yollarına devam ettiler. Üçüncü bir grupla karşılaştıklarında, insanlar haykırdı: "Hayvan hakları ne oldu? İki ağır insan zavallı bir eşeğin sırtına nasıl biner? Merhamet edin!" Joha oğluna inmesini söyledi ki eşeği birlikte taşıyabilsinler. Başka bir grubun yanından geçtiler ve insanlar onlarla alay etmeye başladı. Joha sonra oğluna dedi ki: "Eşekle birlikte yürüyelim." Başka bir grubun yanından geçtiklerinde, insanlar onlara gülmeye başladı ve şöyle dediler: "Şu iki aptala bakın. Allah eşekleri niye yarattı o zaman?" Joha oğluna dedi ki: "Görüyorsun ya oğlum! Herkesi memnun edemezsin. Sadece Allah'ı, Tek olanı memnun etmeye çalış."
Zararlı Bir Ticaret
33İslam'dan yüz çevireni görmedin mi, 34ve kendi yerine ceza çekmesi için azıcık verdi, 35sonra da durdu? 36Gayb bilgisi mi var ki ahireti görüyor? 37Yoksa Musa'nın Kitabı'ndakiler ona bildirilmedi mi, 38ve (o) İbrahim'in (sahifelerinde olanlar ki) o, (kendisine düşen) her şeyi tastamam yerine getirmişti? 39Şüphesiz ki hiçbir günahkar, başkasının günahını yüklenmez, 40ve insan için kendi çabasından başkası yoktur, 41ve şüphesiz ki onun çabası görülecektir, 42sonra ona karşılığı tastamam verilecektir, ve şüphesiz ki son dönüş, ancak Rabbinedir.
أَفَرَءَيۡتَ ٱلَّذِي تَوَلَّىٰ 33وَأَعۡطَىٰ قَلِيلٗا وَأَكۡدَىٰٓ 34أَعِندَهُۥ عِلۡمُ ٱلۡغَيۡبِ فَهُوَ يَرَىٰٓ 35أَمۡ لَمۡ يُنَبَّأۡ بِمَا فِي صُحُفِ مُوسَىٰ 36وَإِبۡرَٰهِيمَ ٱلَّذِي وَفَّىٰٓ 37أَلَّا تَزِرُ وَازِرَةٞ وِزۡرَ أُخۡرَىٰ 38وَأَن لَّيۡسَ لِلۡإِنسَٰنِ إِلَّا مَا سَعَىٰ 39وَأَنَّ سَعۡيَهُۥ سَوۡفَ يُرَىٰ 40ثُمَّ يُجۡزَىٰهُ ٱلۡجَزَآءَ ٱلۡأَوۡفَىٰ 41وَأَنَّ إِلَىٰ رَبِّكَ ٱلۡمُنتَهَىٰ42
Her şey Allah'ın elindedir.
43Ve O, güldüren ve ağlatandır. 44Ve O, dirilten ve öldürendir. 45Ve O, çiftleri, erkeği ve dişiyi yarattı. 46Atılan bir nutfeden. 47Ve O, herkesi ikinci kez diriltecektir. 48Ve O'dur ki zengin eder ve fakirleştirir. 49Ve O, Şi'ra yıldızının Rabbidir. 50Ve O, ilk Âd kavmini helak etti, 51sonra Semud'u da kimseyi sağ bırakmayarak. 52Ve ondan önce Nuh kavmini helak etti ki onlar gerçekten daha zalim ve daha azgın idiler. 53Ve O, Lût şehirlerinin altını üstüne getirdi. 54Ne dehşetliydi başlarına gelen! 55Artık Rabbinizin nimetlerinden hangisini yalanlarsınız?
وَأَنَّهُۥ هُوَ أَضۡحَكَ وَأَبۡكَىٰ 43وَأَنَّهُۥ هُوَ أَمَاتَ وَأَحۡيَا 44وَأَنَّهُۥ خَلَقَ ٱلزَّوۡجَيۡنِ ٱلذَّكَرَ وَٱلۡأُنثَىٰ 45مِن نُّطۡفَةٍ إِذَا تُمۡنَىٰ 46وَأَنَّ عَلَيۡهِ ٱلنَّشۡأَةَ ٱلۡأُخۡرَىٰ 47وَأَنَّهُۥ هُوَ أَغۡنَىٰ وَأَقۡنَىٰ 48وَأَنَّهُۥ هُوَ رَبُّ ٱلشِّعۡرَىٰ 49وَأَنَّهُۥٓ أَهۡلَكَ عَادًا ٱلۡأُولَىٰ 50وَثَمُودَاْ فَمَآ أَبۡقَىٰ 51وَقَوۡمَ نُوحٖ مِّن قَبۡلُۖ إِنَّهُمۡ كَانُواْ هُمۡ أَظۡلَمَ وَأَطۡغَىٰ 52وَٱلۡمُؤۡتَفِكَةَ أَهۡوَىٰ 53فَغَشَّىٰهَا مَا غَشَّىٰ 54فَبِأَيِّ ءَالَآءِ رَبِّكَ تَتَمَارَىٰ55
Verse 55: Şira, bazı Arapların taptığı parlak bir yıldızdır.
WORDS OF WISDOM
Bu sembol (Arapça'da 62. ayetin sonunda gördüğümüz), Kur'an'da okuyucunun secde etmesi gereken 15 yerden birini işaret eder ve şöyle demelidir: 'Yüzümü onu yaratan ve şekillendirene, kendi güç ve kuvvetiyle ona duyma ve görme yeteneği verene secde ediyorum. Ne mübarektir Allah, Yaratıcıların En Hayırlısıdır.' {İmam El-Hakim tarafından kaydedilmiştir} veya 'Sübhane Rabbiyel A'lâ' (En Yüce Rabbimi tesbih ederim).
Her şey Allah'ın elindedir.
56Bu Peygamber, kendisinden önce gelenler gibi bir nezirdir. 57Kıyamet pek yakındır. 58Onun tam vaktini Allah'tan başkası bilmez. 59Şimdi bu söze mi şaşıyorsunuz? 60Gülüyorsunuz da ağlamıyorsunuz? 61Ve hiç mi düşünmüyorsunuz? 62Bunun yerine, Allah'a secde edin ve yalnızca O'na ibadet edin!
هَٰذَا نَذِيرٞ مِّنَ ٱلنُّذُرِ ٱلۡأُولَى 56أَزِفَتِ ٱلۡأٓزِفَةُ 57لَيۡسَ لَهَا مِن دُونِ ٱللَّهِ كَاشِفَةٌ 58أَفَمِنۡ هَٰذَا ٱلۡحَدِيثِ تَعۡجَبُونَ 59وَتَضۡحَكُونَ وَلَا تَبۡكُونَ 60وَأَنتُمۡ سَٰمِدُونَ 61فَٱسۡجُدُواْۤ لِلَّهِۤ وَٱعۡبُدُواْ62